2 Тәжірибе. Сульфат ионына сапалық реакциялар.

Үш сынауыққа құйыңдар: біріншісіне – күкірт қышқылының ерітіндісі, екіншісіне – натрий сульфатының ерітіндісі, үшіншісіне – мыс сульфатының ерітіндісі, әрқайсысына барий хлоридінің ерітіндісін қосыңдар.Құрамы қандай тұнба түзіледі? Молекулалық, толық және қысқартылған иондық түрдегі реакция теңдеулерін жазыңдар. SO₄^2-ионына қандай ион реактив болып табылады? SO₄^2- бар ерітінді Ва²⁺ катионына реактив бола ала ма?

3 Тәжірибе. Карбонат ионына сапалық реакциялар.

Сынауыққа 1 мл натрий карбонаты ерітіндісін құйыңдар, оған дәл сондай мөлшерде кальций немесе барий хлоридінің ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады? Түзілген тұнбаға 1 мл сұйылтылған тұз қышқылын құйыңдар. Не байқалады? Қандай газ бөлінеді? Молекулалық, толық және қысқартылған иондық түрдегі реакция теңдеулерін жазыңдар.

4 тәжірибе:. Тотығу дәрежесі +2 және +3 тең темір ионына сапалық реакциялар.

а) Екі сынауыққа темір (Ш) ерітіндісін құйыңдар, біріншісіне – калий роданидін KCNS қосыңдар. Ерітіндінің түсі қалай өзгерді? Fe(CNS)₃ түзілуін ескере отырып реакция теңдеуін жазыңдар. Екіншісіне – калий гексацианоферратын K₄[Fe(CN)₆] қосыңдар. Не байқалады? «Берлин лазурінің» түзілуін ескере отырып реакция теңдеуін жазыңдар.

б) Темір (ІІ) хлориді ерітіндісіне K₃[Fe(CN)₆] тұзының қызыл қан ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады? Турнбул көгінің түзілуін ескере отырып реакция теңдеуін жазыңдар.

5 Тәжірибе. Қорғасын катионына сапалық реакциялар.

Екі сынауыққа қорғасын нитратын құйыңдар. Біріншісіне – калий иодидін, екіншісіне – калий хроматын K₂CrO₄ қосыңдар. Не байқалады? Екі сынауыққа да натрий гидроксидінің ерітіндісін қосыңдар, мұқият араластырыңдар. Не байқалады?

6 Тәжірибе. Барий катионына сапалық реакциялар.

Екі сынауыққа барий хлоридін құйыңдар. Біріншісіне –күкірт қышқылының ерітіндісін, екіншісіне – калий хроматының K₂CrO₄ ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады? Молекулалық және иондық түрде реакция теңдеулерін жазыңдар. Екі сынауыққа да тұз қышқылының ерітіндісін қосыңдар, мұқият араластырыңдар. Не байқалады?

7 Тәжірибе. Мыс катионына сапалық реакциялар.

Үш сынауыққа мыс сульфатының ерітіндісін құйыңдар. Біріншісіне – аммоний гидроксидінің ерітіндісін, екіншісіне - калий гексацианоферратын K₄[Fe(CN)₆], үшіншісіне – бірнеше тамшы күкірт қышқылын, натрий тиосульфатының ерітіндісін қосып, ақырындап қыздырыңдар. Не байқалады? Молекулалық, толық және қысқартылған иондық түрдегі реакция теңдеулерін жазыңдар.

Барлық сынауықтарға тұз қышқылының ерітіндісін қосыңдар, мұқият араластырыңдар. Не байқалады?

8 Тәжірибе. Катиондар қоспалары мен аниондар қоспаларын талдау бойынша тапсырмалар.

а) катиондар қоспаларын талдау: Na⁺, Ag⁺, Ba²⁺

б) катиондар қоспаларын талдау: K⁺, Pb²⁺, Ag⁺

в) катиондар қоспаларын талдау: Mn²⁺, Cu²⁺, Zn²⁺

г) аниондар қоспаларын талдау: Cl^-, SO₄^2-, PO₄^3-

№13 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС

Титриметрлік талдау. Сульфаттардың гравиметрлік анықталуы

1 Тәжірибе. Қышқылдық-негіздік титрлеу (тұз қышқылының стандартты ерітіндісімен)

Тұз қышқылының концентрациясын анықтауда біріншілік стандартты заттар қолданылып, титрленетін ерітінді судың белгілі көлемінде нақты өлшенді затты еріту арқылы дайындалады.

Тұз қышқылының концентрациясы метилоранж индикаторының қатысында ас содасының ерітіндісін титрлеу арқылы анықталады. Натрий корбанаты тұз қышқылымен төменде көрсетілген теңдеу бойынша әрекеттеседі:

Na₂CO₃ + 2HCl = H₂CO₃ + 2NaCl

Жұмыстың барысы:

1. Осы реакция үшін Na₂CO₃ – ның эквивалентті молярлы массасын есептеңдер:

М (Na₂CO₃)

Э_М (Na₂CO₃) = = 52, 99 г/моль

2

2. 100 мл 0,1 н натрий карбонатының ерітіндісін дайындау:

• Ерітіндіні дайындауға қажет Na₂CO₃ – ның массасын есептеңдер.

• Есептелген Na₂CO₃ массасын өлшеңдер.

• Өлшеуіш құтының мойнына таза құрғақ сүзгі орналастырыңдар. Өлшендіні сүзгі арқылы құтыға салып, сүзгіні мұқият және бірнеше рет сумен шайыңдар.

• Құтыға (оның 2/3 көлеміне) су құйыңдар және затты толығымен ерітіңдер.

• Еріткеннен кейін, ерітіндіге құтының белгісіне дейін су құйыңдар.

3. Құйғыға тұз қышқылының ерітіндісін құйыңдар. Үш конус тәрізді құтыға тамшуырмен 10 мл алдын ала дйындалған натрий корбанатының стандартты ерітіндісін, 2-3 тамшы метилоранж және 20 мл дистильденген су құйыңдар және осы дайындалған ерітіндіні интикатордың түсі сары түстен қызыл-сары түске ауысқанға дейін тұз қышқылымен титрлеңдер. Титрлеуді үш рет қайталаңдар.

4. Тұз қышқылының орташа көлемін есептеңдер.

5. Тұз қышқылының нормальды концентрациясын есептеңдер.