68.Туркәсіпорын түсінігі, оның мақсаты.

Кәсіп орын өте күрделі, үлкен эрі біркелкі дамитын жүйе. Кәсіпорын дегеніміз тұтастай құрылған, оның бөлімдерінең ерекше бірлестігі.Кәсіпорын және оның жиынтық элементтері туралы сөз болғанда кэсіпорында немесе оның ірі бөлімдерінде (басқаратын жэне басқарылатын жүйелерінде),ерекше техникалық технологиялық, элементтер мен микроэлементтердің біркелкі топтары құрылатындығы байқалады.Осы жүйелердің эрқайсысы өз міндеттерін шешеді. Мүлда мынаны ескерту қажет: кез келген машина, ол қаншалықты жетілдірген болса да, техникалық жүйе болып саналады. Ол жабдықтардың өзара байланысты кешені болуы тиіс.Техникалардың жекелеген түрлері белгілі бір ретпен орналасуы, қуаты бойынша бірімен бірі үйлесуі тиіс. Жабдықтардың толып жатқан жекелеген түрлерінің кейбір техникалық түрлерінің осындай пропорционалды үйлесімі техникалық жүйе құрайды.Туристік кәсіпорын – туристерге қажетті қызметтер мен өндірістік құралдарды дайындап оларды жүзеге асыратын ұйымдық-шаруашылық бірілік деп түсінуге болады.Тек қана туризм және туристерге қызмет көрсетумен айналысатын кәсіпорындарды алғашқы қызмет көрсетуші туристік кәсіпорындар деп аталады.Турситік қызметтен басқа табысы көзі бар кәсіпорындарды екінші қызмет көрсетуші туристік кәсіпорындар деп аталады. Туристік кәсіпорын – бұл мүлікті еңбек ұжымының пайдалануы негізінде өнім өндіретін және өткізетін, жұмыстарды орындайтын, қызмет көрсететін заңды тұлға құқығын иеленетін дербес шаруашылық жүргізуші субъект. Еңбек ұжымы мүшелерінің әлеуметтік және экономикалық мүдделерін және мүлікті меншіктенуші мүдделерін қанағаттандыру үшін табыс алуға бағытталған шаруашылық қызметі туристік кәсіпорынның ең басты мәселесі болып табылады. Туристік кәсіпорын жұмыстан бос уақытты, рекреацияны, демалысты ұйымдастыруға және халықты емдеуге; олардың таныстары мен туысқандарына баруға және заңмен рұқсат етілген және жарғыға сәйкес өзге де мақсаттарға бағытталған қызмет түрін жүзеге асырады. Әрбір жеке кәсіпорынның туристік саясатының негізгі мақсаты нарықтық жағдайларды тиімді пайдалана отырып көрсетілетін қызметтер сапасын жоғарылату, туристік өнімді өндіру, өткізу және жылжыту үрдістеріне жаңашылдықтар енгізу арқылы пайданы және туристік қызметтің рентабелділігін арттыру болып табылады.

69.Басқарудың экономикалық әдістері. Басқару әдістері – басқарушы субъектінің белгілі бір нәтижелерге қол жеткізу үшін басқару объектісіне ықпал етуде қолданатын құралдар мен тәсілдердің жиынтығы. Жалпы ғылыми әдістерді әдістемелік нұсқаулықтардан көруге болады. Мәселені жүйелі әрі кешенді тәсілдемелермен шешуге негізделген. Ғылыми әдістер: тарихи, үлгілеу, эксперименттік, экономикалық-математикалық ттеалгоритмдерді пайдалану, әлеуметтік зерттеулер т.б.

Жалпы ғылымидан басқа бақаруда қолданылатын өзіндік ерекшеліктері бар әдістер де болады. Б.ә.жіктеудің критериялары:

Мазмұн: ықпал етудің ұйымдастырушылық-әкімшілік, экономикалық, әлеуметтік-психологиялық тәсілдер;

Мотивация: материалдық, моральдық, мәжбүрлеу

ұйымдастыру түрлері: жалпы, түрде жекешеге, ұжымдыққа және алқалыққа;

қолдану саласы бойынша: әдістер жалпы түрде (барлық жүйеге қатысты) және тұжырымды түрде (локальный) оның жекелеген бөлімдерде қолданылуына қарай болуы мүмкін.

Осының ішінде мазмұнына қарай б.ә.

Басқарудың э.ә. – кәсіпорын қызметкерлерінің қажетті бағытта әрекет етуіне және алға қойылған міндеттерді шешуге талпыныстарын оятатын экономикалық жағдайларды тудыру жолымен ықпал ету тәсілдерінің жиынтығы.Басқаруда э.ә. жүйесі артықшылыққа ие (жоспарлау, қаржыландыру, баға белгілеу, экономикалық ынталандыру, бағдарламалар) болатын себебі, ол өндірістік ұжымның және әрбір жеке тұлғаның материалдық мүдделері арқылы шаруашылықты жүргізудегі нарықтық жүйе талаптарын орындауға деген олардың ынтасын оятады.