65.Ресми және бейресми топтар.

Топ д.з.-екі немесе бірнеше адамдардың бір-біріне бір уақыттағы әсер етуі.Ұйым міндетті түрде бірнеше топтардан тұрады.Тік және көлденең еңбек бөлінісінде басшылық өз еркімен топ құрады.Ұйымда ресми топпен қатар бейресми топтар құрылады.Ресми топтар арнайы құралдар.бұйрықтар арқылы билік реттелетін болса,ал бейресми топтар өздігінен құрылады.Осыған байланысты басқару процесі ресми ұйымды құру және оны функциялаумен айналысады.Кез-келген ұйымды оның даму саясатына әсер ететін бейресми топтар болады.Ресми топ д.з.-ұйым басшылығымен мақсаттарға жету үшін құрылған адамдар тобы.Басты фунциясы-нақты міндеттерді орындау және ұйым мақсаттарына жету,ұйымдағы ресми қатынас әртүрлі құжаттармен реттеледі.Олар:заңдар,қаулы,бұйрық,билік.Ресми топ үшке бөлінеді: Командалық,жұмысшылар тобы,комитет. Комитет өзі екіге бөлінеді: тұрақты, арнайы.Бейресми топ-белгілі бір мақсаттарға жету үшін тұрақты қарым-қатынасқа түскен төтенше жағдайларда құрылатын адамдар тобы. Бұндай топтар арасындағы қарым-қатынас жеке симпатия негізінде қалыптасады.Алайда бейресми топтар ресми топтар сияқты өзінің міндеттері иерархиялық тізбегі көшбасшылығы болады. Бейресми топтардағы істер ресми топтар белгілі бір норма арқылы жұмыс атқаратын кері жағы да бар.Қызметтік міндеттемелерге кірмейтін жағдайлар: біріккен түскі ас,досы үшін жұмыс атқару, топ мүшесі емес адамдармен күрес. Бейресми топтың ұйымға айналу-ресми топтың ықпалын азайтады.Бейресми топтардың ұйымға тигізетін оң әсері:нормаға сәйкес жақсы жұмыс жасау.Кері әсері: адамдарға теріс жағдай туғызу.Бейресми топтың құрыылымының анықталу себептері және бұл топтармен жұмыс жасау:1.бейресми топтың болатындығмен келісу.2.Ұйымға көмек беру. 3.Бейресми топтың көшбасшыларын анықтау.4.Ұйым мақсаттарын біріктіруде бейресми топтың кері әсерін ескеру. Бейресми топқа кіру себептер: тәуелділік сезімнің қанағаттандырылуы,көмек беру, қорғану, қарым-қатынас жақсы болу, бағынушылардан кейбір ақпарат жасырылынуы немесе құпия болуы. Бейресми топ белгілері:1.Өзгеріске қарама-қарсы тұру. 2.Әлеуметтік бақылау. 3.Көшбасшы.

66.Шешім қабылдау процесі, оның әдістері.

Шешім қабылдау процесі екі жағдайда қарастырылады. 1.шешім қбылдау жеңіл, бірақ дұрыс шешім қабылдау күрделі мәселе. 2.Психологиялық процесс.Шешім қабылдау процесі: 1.Мәселені анықтау үшін басшының ой-өрісі,көзқарасы.2.Ақпарат талқылануы және қоғамдық көзқарас. 3.Мәселені бағалау. 4.Шектеулерді айқындау және баламаларды анықтау. 5.шешім қабылдау. 6.Шешімнің жүзеге асырылуын қарастыру. 7.Қабылдаған шешімді бақылау.Шешімді қабылдау әдістері:1.бейресми әдіс-жылдам шешім қабылданады. 2.Ұжымдық әдіс-қатынас шеңберін анықтау арқылы уақытша топ құру. Бұл әдісте топ құрудың басты критерийлері:1.шығармашылық ойлар қабылдануының жоғары болуы.2.Берілген тапсырманы жылдам орындау.3.Қарым-қатынас жоғары болуы.4.Жан-жақтылық. Ұжымдық әдісте топтық жұмыстың әртүрлі формалары бар-кеңес беру,алқалы жиналыс,көшбасшылық жұмыс формалары. 3.Сандық әдіс-математикалық типке байланысты сандық әдіс: 1.Сызықтық модельдеу 2.Динамикалық жоспарлау 3.Ықтималдылық және статистикалық 4.Ойын теориясы әдісі 5.Имитациялық әдіс.Басшының шешім қабылдау ерекшеліктері:1.Белгісіздік жағдайда жоқ деректерді болжай алу 2.Дұрыс қорытынды жасай білу 3.жеке ойластыру 4.Жағдайға сәйкес шешім қабылдау. Басқару шешімнің маңызды талаптары:тәуекел ету,мақсаткерлік,әділдік.