24. Parent және Owner компоненттері.

Көп жағдайда компоненттер тікелей формаларда емес мақсаттары бойынша компоненттер тобын құрайтын панельдерде орналасады.Бұл жағдайда алдымен формада панельдер орналасады,содан кейін олардың үстіне компоненттер орналасады. Терезелік компонент – өқрамында басқа да компоненттері бар форма,панель,оларға қатысты «аталық» компонент ретінде шығады.Әрбір компоненттің «аталығы» болады.Ол ретінде басқа форма немесе терезелік компонент болуы мүмкін.Қосымшаны орындау процесі барысында қандай да бір компоненттің «аталығын» оның Parent қасиеті бойынша білуге болады.Бұл қасиетті тек орындау уақытында оқуға және өзгертуге болады,Объектілер Инспекторында таба алу мүмкін емес.Компонент өзінің «аталығының» көптеген қасиеттерін мұра етіп алуы мүмкін. Барлық визуалды компоненттер үшін Объектілер Инспекторында ParentFont жәнеParentShowHint қасиеттерін,терезелік компоненттер үшін тағы ParentCtl3D қасиетін көруге болады.Бұл қасиеттер (егер олардың мәндері true қабылдаса) еншісіндегі компоненттің аталық компоненттен сәйкесінше шрифт атрибутын,ярлыктарды көрсетуді,өзінің сырт бейнесінің атрибутын мұра етіп алады.Одан басқа кез келген визуалды компоненттер үшін Объектілер Инспекторында көре алатын және компоненттің сол жақ жоғарғы бұрышын анықтайтын Left және Top қасиеттерінің мағынасы аталық компоненттің координата жүйесінде өлшенеді.Осылайша,мысалы,аталық компонент көшірілген кезде,оның барлық еншісіндегі компоненттер де көшіріледі.Anchors қасиеті еншісіндегі компоненттің аталық компонент шекарасына жалғануын анықтайды.Еншісіндегі компонент пен аталық компонентті байланыстыратын тағы екі маңызды қасиет бар.Бұл Visible-көрінетін және Enabled-рұқсат етілген.Егер процесс барысында аталық компонентте Visible қасиетін false мәніне тең деп алатын болсақ,онда тек қана аталық емес,оның барлық еншісіндегі компоненттер де көрінбейтін болады.Сол сияқты,егер процесс кезінде аталық компонентте Enabled қасиетінің мәнін false десек,онда оның барлық еншісіндегі компоненттер де рұқсат етілмейді.Яғни,қолданушы берілген аталық компонент бойынша кнопкаларды баса алмай,басқа да әрекеттерді орындай алмайтын болады.Parent қасиетімен көп шатастырылатын тағы бір компоненттер қасиеті бар.Бұл қасиет Owner – берілген компоненттің иеленушісі. Owner қасиеті қосымшаның орындалу процесі барысында компонент құру кезінде тағайындалады. Компонент иеленушісі – бұл жойылу барысында берілген компоненттің өзі де жойылатын компонент.Аталық және еншісіндегі компоненттерді байланыстыратын қасиеттер жиынына қарағанда осымен иеленуші мен ол иеленетін компонент арасындағы байланыс шектеледі.Үнсіз келісім бойынша формада орналасқан барлық компоненттердің иеленушісі мен аталығы болып форманың өзі болады.Бірақ егер жобалау процесінде компонент тікелей формада емес,басқа терезелік компонентте орналасатын болса,мысалы,панельде,онда оған аталық болып осы панель тағайындалады. Терезелік элементтердің барлық еншісіндегі компоненттер Z-тізбекте орналасады.Бір-бірінің үстінде орналасқан компоненттер үшін Z-тізбек олардың қайсысының көрінетіндігін анықтайды.Осы тізбекте жоғары орналасқаны көрінетін болады.Әдетте компоненттер тізбегі олар формаға орналасқан тізбекке сәйкес келеді.Бірақ белгі секілді терезелік емес компоненттер Z-тізбекте панель және кнопка сияқты кез келген терезелік компоненттерден төмен орналасады.