31)Электронды үкімет» бағдарламасын іске асырудың негізгі бағыттары

Электрондық үкімет құру тарихы ақпараттық технологияның дамуымен қатар жүріп келеді. «Электрондық үкімет» подразумевает ақпараттық технологияны қолданумен, оның ішінде Интернетті, мемлекеттік ұйымдармен, мемлекет азаматтарымен жəне жеке бизнеспен өзара электронды қажет құрылғы .

«Электрондық мемлекет» термині - e-Government ақпаратты өңдеу, жіберу жəне таратудың электронды құралдары негізінде (Интернет, телефон, факс, кіру орталықтары, желісіз құрылғылары жəне басқа коммуникациялық жүйелер.) мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру, мемлекеттік органдардың барлық салаларының барлық азаматтарға электронды құралдар көмегімен қызмет көрсету, сол құралдар арқылы мемлекеттік органдардың жұмысы туралы азаматтарды ақпараттандыру.

Бағдарламаны iске асыру мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылатын болады:

1. Нормативтiк құқықтық жəне əдiснамалық қамтамасыз етудi жетiлдiру

2. .Мемлекеттiк органдардың e-қызмет көрсетулерiн қалыптастыру мен дамыту;

3. е-Үкiметтің қызмет көрсетулерiне қолжетiмдiлiктi қамтамасыз ету, ақпараттық теңсiздiктi жою жəне АКТ саласында бiлiм деңгейiн арттыру жөнiнде жұмыстар ұйымдастыру;

4.e-Үкiметтiң инфрқұрылымының базалық құрамдас бөлiктерiн қалыптастыру;

5. Ведомствоаралық жəне үлгілiк ведомстволық ақпараттық жүйелер құру жəне дамыту;

6. Жергiлiктi атқарушы органдардың ақпараттық ресурстары мен жүйелерiн құру жəне дамыту;

7. Халықаралық стандарттар базасында e-Үкiметтiң ақпараттық инфрақұрылымын қорғауды қамтамасыз ету;

8. Бағдарламаны орындауда қоғамдық қолдауды қамтамасыз ету. «Электронды үкімет» бағдарламасының мақсаты мен міндеттері.. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi

Бағдарламаның мақсаты азаматтар мен ұйымдардың мемлекеттiк қызмет көрсетулерге жылдам əрі сапалы қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету жəне АКТ-ны кеңiнен қолдану арқылы мемлекеттiк органдардың жұмыс iстеу тиiмдiлігін арттыру болып табылады.Аталған мақсаттарға жету үшiн мынадай мiндеттердi орындау керек: 1. мемлекетке, азаматтар мен ұйымдарға ақпараттық қоғам жағдайларында жұмыс iстеуге мүмкiндiк беретiн нормативтік құқықтық жəне əдiснамалық база құру

2. мемлекеттік органдардың e-қызмет көрсетулерін қалыптастыру мен дамыту; 3.e-Үкiметтiң қызмет көрсетулеріне қолжетiмдiлiктi қамтамасыз ету, ақпараттық теңсiздiктi жою жəне АКТ саласында бiлiм деңгейiн арттыру жөнiнде жұмыстар ұйымдастыру;

1. e-Үкiмет инфрақұрылымының базалық құрамдас бөлiктерiн қалыптастыру жəне мемлекеттiк

2. органдардағы ақпараттық инфрақұрылымды оңтайландыру;

3. е-Үкiметтiң ақпараттық инфрақұрылымын қорғауды қамтамасыз ету.

32). Санау жүйелері. Позициялық және позициялық емес санау жүйесі. Санау жүйелері – сандарды өрнектеудің қандай да бір тәсілі және оған сәйкес сандармен әрекет жасау ережелері. Санау жүйелері позициялық және позициялық емес болып екіге бөлінеді.

Позициялық емес санау жүйелерінде әр цифрдың мәні оның тұрған орнына (позициясына) тәуелді емес.

Позициялық санау жүйесінің негізгі цифрлар санына тең және тұрған бірдей цифрлардың мәндері неше есеге ерекшеленетінін анықтайды. Позициялық емес санау жүйелерінің ішінде ең көп тарағаны – римдік санау жүйесі

Римдік санау жүйесінің негізінде 1 саны үшін І белгісі (бір саусақ), 5 саны үшін V (ашылған алақан) белгісі, 10 саны үшін Х (айқасқан алақандар) белгісі, ал 100, 500 және 1000 сандарын өрнектеу үшін сәйкес латын сөздерінің (centum – жүз, demimille – мыңның жартысы, mille – мың) алғашқы әріптері қолданылады.

Позициялық санау жүйелері

Оған қолданатын арифметикалық амалдарға: «+», « - », «*», « / » жатады. (қосымша келесі билетте жазылған қара)

33) Екілік жүйеде сандарды қосу екілік жүйедегі сандарды қосу кестесіне негізделген. Екілік жүйедегі қосу кестесі өте қарапайым. Тек 1+1 амалын орындағанда ғана жоғары разрядтағы көшіру орындалады.

Екілік қосу кестесі

0 + 0 = 0

0 + 1 = 1

1 + 0 = 1 Екілік жүйеде азайту амалын орындау екілік жүйедегі сандарды азайту кестесіне негізделген. Азайту амалын орындау барысында әрдайым абсолют шамасы бойынша үлкенінен кішісі алынып, үлкен санның таңбасы қойылады.

Екілік санау жүйесіндегі азайту кестесі

0 - 0 = 0

0 - 1 = 1

1 - 0 = 1

1 - 1 = 0

1 + 1 = 10

Екілік санау жүйесіндегі үш цифрлық топтардың сегіздік цифрлармен сәйкестік кестесі

Екілік жүйе	Сегізідк жүйе
000	0
001	1
010	2
011	3
100	4
101	5
110	6

Екілік санау жүйесіндегі төрт цифрлық топтардың он алтылық цифрлармен сәйкестік кестесі

Ондық жүйе	Екілік жүйе	Он алтылық жүйе
0	0000	0
1	0001	1
2	0010	2
3	0011	3
4	0100	4
5	0101	5
6	0110	6
7	0111	7
8	1000	8
9	1001	9
10	1010	A
11	1011	B
12	1100	C
13	1001	D
14	1110	E
15	1111	F

34) Ақпаратты технология пәнінің приоритетті бағыттары. Ақпараттық технологиялар дегеніміз информацияларды жинау, жинақтау,сақтау, іздеу, өңдеу жəне беру тəсілдері мен əдістерінің жүйесі.

Ақпараттық технологиялар - қолданылу диапазоны ауқымды кешенді ғылыми пəн.

Оның приоритетті бағыттары:

- Есептеу жүйелері мен бағдарламалық қамтамасыз етуді дайындау;

-ақпараттар теориясы, ақпараттарды тарату, қабылдау, түрлендіру мен сақтауға байланысты үрдістерді оқытады;

-математикалық моделдеу, есептеу жəне қолданбалы математиканың əдістері жəне олардың білімнің əртүрлі облыстарындағы фундаментальды жəне қолданбалы зерттеулерде қолданылулары;

-жасанды интелектілік əдістер, адамның интелектуальды іс-əрекетіндегі логикалық жəне аналитикалық ойлауын модельдеуші əдістер (логикалық тұжырым, оқыту, сөзді түсіну, көру арқылы қабылдау, ойындар жəне т.б. );

-жүйелік анализ, əртүрлі сипаттағы күрделі мəселелер бойынша шешімдерді дайындау мен негіздеу үшін пайдаланылатын əдістемелік құралдарды оқытады;

-биоинформатика, биологиялық жүйелердегі ақпараттық үрдістерді оқытады;

-əлеуметтік информатика, қоғамды ақпараттандыру үрдістерін оқытады;

-машиналық графика, анимация, мультимедия құралдары əдістері;

-телекоммуникациялық жүйелер мен желілер, соның ішінде, бүкіл адамзатты біртұтас ақпараттық қоғамдастыққа біріктіретін ауқымды компьютерлік желілер ;

-əртүрлі қосымишалар, өндірісті, ғылымды, білімді, медицинаны, сауданы, ауыл шаруашылығын жəне шаруашылық пен қоғамның іс-əрекетінің басқа да барлық түрлерін қамтиды.

35) Excel-кестелік құжаттармен жұмыс істеуге арналған көрнекті бағдарламаның бірі болып есептелінеді. Ол өте жоғары есептеу мүмкіндігі бар, жұмыстық графикасы бар, мәліметтерді өңдеп базаға сақтай алатын бағдарлама. Электрондық кестенің жұмыс аймағы жолдар мен бағандардан тұрады. Жолдардың саны – 65536, ал бағандар саны – 256. Баған мен жолдың қиылысқан жерінде орналасқан тор ұяшық деп аталады.Жол нөмірі – көлденең орналасқан қатарлардың сол жақ шетінде жазылған нөмірімен белгіленеді.Ұяшық көрсеткіші – жұмыс істеуге дайын ағымдық ұяшықты көрсетіп тұрған тіктөртбұрышты таңба. Формулаларды енгізу.Кез келген формула алдында = белгісі жазылады. Формула – ұя адрестерімен сандардың функциялардың арифметикалық амалдар таңбасы арқылы біріктірілген жиынынан, сонымен қоса тырнақшаға алынған мәтіннен тұрады. Логиқалық операторлар да қолданылады, шығындысы логикалық мән Шын немесе Өтірік арқылы беріледі.Бір формулада бірнеше операция біріктірілсе, онда олар мынандай ретпен орындалады:Процент (%) Дәрежеге шығару (^) Көбейту және бөлу ( *, /) Қосу және азайту (+, -)Салыстыру операторлары (=, < >, >, <, >=, <= )Есептеу ретін өзгертуге болады, ол үшін сол бөлікті жақшаға алу керек. Жақшаға алынған амал бірінші орындалады.Формуламен есептегенде ###### - ұяшықта белгісі пайда болса, нәтиже үлкен сан деген сөз, яғни бағанды үлкейту керек. Формулаларды бір жерден екінші жерге тасығанда немесе көшіргенде нақты(абсолютті) және салыстырмалы(относительный) сілтеулер пайдалынылады. Егер екеуі бірге қолданылса олар аралас сілтеулер деп аталады. Салыстырмалы сілтеу жасағанда баған мен жол адрестері автоматты турде өзгереді. Егер формула көшіру кезінде бір ұяшық адресін нақты күйде бергіміз келсе, онда сол адрестің бағана атына әріптің екі жағына да $ белгісін қоямыз. Бұл символ өзгеріссіз деген мағынаны білдіреді: $B$4 $C$2, C$48 Матрицалармен жұмыс iстеуге арналған EXCEL–дiң стандартты функцияларын оқып-үйрену арқылы матрицаның анықтауышын табу, санға көбейту, транспонирлеу, екi матрицаның қосындысын, айырмасын, көбейтiндiсiн табу, керi матрицаны табу жұмыстарын автоматтандыруға болады. Матрицалармен жұмыста қолданылатын стандартты функциялар: МОПРЕД – матрицаның анықтауышын табу; ТРАНСП – матрицаны транспонирлеу. Матрицаны транспонирлеу – оның баған элементтерiн жолға, ал жол элементтерiн бағанға орналасатындай етiп ауыстыру; МОБР –матрицаға керi матрицаны табу.Матрицаға керi матрицаны табу үшiн, алдымен матрицаның анықтауышын табу қажет. МУМНОЖ –екi матрицаны көбейту.

36)Интернет дегеніміз - дүниенің әр түкпіріндегі тұтынушыларды бір-бірімен мәліметтер қоймасы, бейнелер және дыбыстар жазбалары арқылы жеңіл байланыстыратын ең ауқымды желі түрі. Өз көлемін жылдам ұлғайта отырып (шамамен жылына 200%), ол біздің өмірімізде күнен күнге өте елеулі рөл атқарып келеді.Қазіргі кезде Интернеттің ең негізгі функцияларына электрондық пошта қызметі мен мамандықтары бір немесе ортақ мәселемен айналысатын топтардың немесе зертеушілердің бір-бірімен жыдам мәлімет алмасуы жатады. Компьютерлерді клиенттер және серверлер деп атаумен қатар, клиент және серверлерді бағдарламалық тұрғыдан қарастырған дұрыс. Бір бағдарлама клиент ретінде, ал екіншісі сервер ретінде қосымшалардың іс – әрекет етуі клиент – серверлік архитектура деп аталады. Сервердің басты қызметі –барлық уақытта жұмыс істеп тұру немесе клиент қандай да бір сервиске сұраныс жасағанға дейін күту режимін қабылдау. Сервер шамадан тыс сұраныстардың кӛп болу әсерінен нақты бір сервистік сұранысттардың орындалуына кідіртүі мүмкін. Серверге сұраныс желі арасындағы компьтерлік байланысты қамтамсыз ететін стандарттар жинағы - белгілі бір протоколдар шегінде жүзеге асады. Серверлік бағдарламалар клиенттерге қызмет ету мақсатында компьютердің аппараттық ресурстарын пайдаланады. Клиент – бағдарлама сұраныс жасақтап, оны желіге белгілі бір мекен – жай бойынша жібереді және алдын ала келіскен проткол арқылы сервер – бағдарламамен қарым – қатынаста болады. Бір компьютерде бірнеше серверлік бағдарламалар орналасуы мүмкін. Клиенттік қосымша сервер орналасқан компьютерде орнатулуы мүмкін немесе желімен байланысқан оқшау компьютерде орналасуы мүмкін. Оқшау орналасқан жағдайда жауап алу мӛлшері кӛбірек болуы мүмкін. IP адрес нүктелермен 4 бөліккке бөлінген (солардың ешқайсысы 225-тен аспауы керек) 32 биттік сан. Пайдаланушыға түсініксіз болғанымен дәл осы адрес комп-термен оқылады. Интернет абонеттерінің бір-бірімен байланысы қарапайым болуы үшін адрестердің бір кеңістігі облыстарға- домендерге бөлінеді. Негізінен домендерді 2әріп қосындысынан тұрады. Географиялық аймақтарды қамтиды. ІР-адресті көреміз: пуск программа стандартные командная сторка. Порттар – корпустың алдыңғы немесе артқы тақтасындағы ажыратқыштар, оларға әдетте кабель арқылы әр түрлі құрылғылар қосылады. Порттарға қосуға болатын құрылғылардың саны мен типі компьютер порттарының саны мен типіне тәуелді болады.