20.2 Затты ломбардта сақтау ерекшеліктері

Затты ломбардта сақтау атаулы сақтау түбіртегін беру арқылы рәсімделеді. Ломбардқа сақтауға өткізілетін зат тараптардың келісуі бойынша, осы тектес және сапасы сондай затқа, оны сақтауға қабылдау кезі мен жеріндегі саудада әдетте белгіленетін бағаларға сәйкес бағалануға тиіс. Ломбард сақтауға қабылдаған затты жүк берушінің пайдасына сақтандыруға міндетті. Жүк беруші затты қайтарып алудан жалтарған жағдайда ломбард оны үш ай бойына сақтауға міндетті. Бұл мерзім өткен соң ломбард жүк берушіні бір ай бұрын ескерте отырып талап етілмеген затты сатуға құқылы. Затты сатудан түскен сомадан ломбард өзіне тиесілісін ұстап қалуға құқылы, ал қалғанын сақтау түбіртегінің иесіне оны көрсетуі бойынша қайтарады.

20.3 Құндылықтарды банкте сақтау

Құндылықтарды банкте сақтау шарты бойынша банк бағалы қағаздарды, қымбат металдарды, тастарды және өзге де құндылықтарды, сондай-ақ құжаттарды сақтауға қабылдай алады. Шарт банктің жүк берушіге атаулы сақтау құжатын беруімен рәсімделеді, оны көрсету банктің жүк берушіге немесе оның өкіліне сақтаудағы құндылықтарды беруі үшін негіз болып табылады. Жеке банк сейфін (сейфтің ұясын, сақтауға арналған бөлек үй-жайды) пайдалану арқылы құндылықтарды сақтау шарты банктің жүк берушіге сейфтің кілтін, жүк берушінің сәйкестендірме карточкаларын, көрсетушінің сейфті ашу мен одан құндылықтарды алу құқығын куәландыратын өзге де белгі немесе құжат беруі жолымен жасалады. Егер шартта өзгеше көзделмесе, жүк беруші кез келген уақытта сейфтен құндылықтарды алуға, оларды қайта қоюға, сақтаулы жатқан құжаттармен жұмыс істеуге құқылы. Банктің бұл орайда жүк берушінің құндылықтарды алғандығын және қайтарғандығын есепке алуға құқығы бар. Жүк беруші сейфтегі құндылықтардың бір бөліген, оның ішінде уақытша алған жағдайда банк құндылықтардың қалған бөлігінің сақталуына жауапты болады. Егер банк өз сейфін мүліктік жалдау талабымен басқа тұлғаға пайдалануға берген жағдайда сейфтегі құндылықтар үшін жауапты болмайды.

20.4 Көлік ұйымдарының сақтау камераларында сақтау шарты

Көлік ұйымдарының сақтау камераларында сақтау шарты бойынша сақтау камералары жол жүру құжаттарының болуына қарамастан жолаушылардың және өзге де азаматтардың заттарын сақтауға қабылдауға міндетті. Мұндай шарт жария шарт деп танылады. Заттардың сақтау камерасына (автоматты камерадан басқа) қабылдануын растап жүк берушіге түбіртек немесе нөмірлі жетон беріледі. Түбіртек немесе жетон жоғалған жағдайда, жүк беруші заттардың өзіне тиесілі екенін дәлелдеген жағдайда ғана заттар оған қайтарылады. Сақтау камерасына өткізілген заттардың жоғалуынан, кем шығуынан немесе бүлінуінен жүк беруші шекеен залалдардың сомасы, егер заттарды сақтауға өткізу кезінде бағалау жүргізген болса не егер тараптар өтелуге тиісті залалдардың сомасына қатысты келісімге келген болса, жүк берушіге тәуліктік мерзімде төленеді. Заттар сақтау камерасына арнайы ережелерде немесе тараптардың келісімінде белгіленген шектердегі мерзімге өткізіледі. Көрсетілген мерзімде талап етілмеген заттарды сақтау камерасы тағы да үш ай бойына сақтауға міндетті. Бұл мерзім өткен соң талап етілмеген заттар сатылады, сақтау камерасы осы сомадан өзіне тиесілісін ұстап қалуға құқылы, қалған соманы жүк беруші есебіне салып қоюға міндетті.

Ұйымдардың киім ілгіштерінде сақтау сыйақы беруі айтылмаған болса, тегін болады деп ұйғарылады. Сақтаушы заттың киіс ілгішке қабылданғанын растайтын нөмірлі жетон немесе басқа да таңба береді. Киім ілгішке өткізілген зат жетонды көрсеткен адамға беріледі. Алайда жетонның оны көрсеткен адамға тиесілі екені күман тударытн болса, затты (киімді) оған қайтаруды тоқтата тұруға болады. Жүк беруші жетонды жоғалтып алған жағдайда да сақтауы оған затты құқылы, дегенмен зат сол адамға тиесілі екені күман тудырмауы қажет және жүк беруші заттың өзінікі екенін дәлелдеуі керек.

20.5 Заттарды қонақүйлерде сақтау

Қонақүй сақтаушы ретінде онда тұратын адамның нөмірінен жоғалған ақша, өзге де валюталық құндылықтары мен бағалы қағаздары үшін, сонымен қатар, заттың жоғалуы мен бүлінуі дүлей күштің, заттыңөз ерекшеліктері салдарынан не тұратын адамның өзінің, оның қасында жүргендердің немесе оған келушілердің кінәсінен балған жағдайда жауап бермейді. Яғни, қалыпты жағдайда қонақүй бөлмесінен онда тұратын адамның ақшасы, валюталық құндылықтары мен бағалы қағаздарынан басқа зат жоғалатын болса, қонақүй жауапты. Қонақүйде тұратын адам бұл жөнінде қонақүй әкімшілігіне дереу мәлімдеуге міндетті. Бұлай жасамаған жағдайда қонақүй заттың сақталмағаны үшін жауапкершіліктен босатылады. Егер, қонақүй бөлмесінде тұратын адамның ақшасы, валюталық құндылықтары мен бағалы қағаздары арнайы сақтауға қабылданғаннан соң жоғалатын болса, қонақүй жауап береді. Осы ережелер мейрамханаларға, демалыс үйлеріне, санаторийлерге, жатаханаларға және осы сияқты ұйымдарға келуші азаматтардың сыртқы киімдерін, бас киімдерін және өзге де заттарын сақтау үшін арнайы орын бөлінген ұйымдарға қатысты да қолданылады.

20.6 Даулы заттарды сақтау (секвестр)

Затқа деген құқық жөнінде екі немесе одан көп тұлға арасында дау туындаған жағдайда, соттың шешімі (сот секвестрі) немесе дауласып жүрген барлық тұлғалардың келісімі (шарттық секвестр) бойынша бұл зат кімге тиесілі және берілетін болса, сол тұлғаға қайтаруды міндетіне алатын үшінші тұлғаға беріледі. Секвестр тәртібімен сақтауға қозғалатын да, қозғалмайтын да заттар берілуі мүмкін.