Otrzymywanie informacji zwrotnej:

Słuchaj informacji zwrotnej bez natychmiastowego jej zaprzeczenia i odrzucania.

Sprawdź rozumienie komunikatu, poproś o wyjaśnienie treści. Nie wyciągaj pochopnych wniosków.

Nie polegaj na jednym źródle informacji. Sprawdź czy przekazywana ci informacja jest podzielana przez inne osoby.

Pamiętaj o tym, że wykorzystanie informacji zwrotnej i ocena tej wartości zależy od ciebie.

 JAK MÓWIĆ? PAMIĘTAJ O PRZESTRZEGANIU NASTĘPUJĄCYCH ZASAD: • Mów płynnie i głośno, • Mów zwięźle i jasno, • Unikaj powtarzania słów: ,,prawda”, ,,no wiesz”, ,,właśnie”, • Nie rozpoczynaj swojej wypowiedzi od ,,a więc”, • Myśl o swoich słuchaczach, nie o sobie, • Patrz na nich i obserwuj, jak reagują na Twoje wypowiedzi, • Uśmiechaj się, • Staraj się mówić nie tylko o tym, co Ty uważasz za ważne, ale o tym, co interesuje Twojego rozmówcę, • Angażuj jak najwięcej funkcji psychicznych swojego rozmówcy (lub słuchacza) – mów z humorem, pobudzaj wyobraźnię, • Zachęcaj innych do wypowiadania się, AKTYWNE SŁUCHANIE Aktywne słuchanie (techniki aktywnego słuchania, zasady przekazywania informacji zwrotnej). Aktywne słuchanie to okazywanie rozmówcy akceptacji, szacunku, serdeczności i ciepła. To powstrzymywanie się od własnych sądów i dobrych rad. Umiejętność dobrego słuchania wyraża się w skupieniu uwagi na osobie partnera, treści rozmowy poprzez: • Zwróceniu się w stronę rozmówcy • Utrzymywaniu kontaktu wzrokowego • Delikatnemu zachęcaniu do kontynuowania • Nieprzeszkadzanie i nierozpraszanie kiedy ktoś mówi Chcąc okazać zainteresowanie: • Stawiaj pytania otwarte, co, kto, dlaczego. • Słuchaj uważnie odpowiedzi partnera, ale również zwracaj uwagę na wszystkie informacje, które dostarczają ci wiedzy o partnerze. • W rozmowie ujawniaj niektóre informacje o sobie. Pozwolisz dzięki temu partnerowi zorientować się, czy jesteś zainteresować rozmową, jaki jest twój stosunek do tego, o czym rozmawiacie. Techniki aktywnego słuchania:

NIEWERBALNE niewerbalne sygnały wyrażające zrozumienie treści: kiwanie głową, wzrok skierowany na rozmówcę, przytakiwanie

ZROZUMIENIE wyrażenia w stylu: tak, rozumiem, ma Pan racje, słuszna uwaga, racja, oczywiście, rzeczywiście.

PARAFRAZOWANIE powtórzenie słów lub myśli

ODZWIERCIEDLANIE stylu mówienia i sposobu zachowywania się klienta poprzez nawiązywanie do jego ulubionych zwrotów PROWADZENIE ośmielanie rozmówcy poprzez zadawanie pytań i podsumowywanie.

KLASYFIKOWANIE Zwracanie się do rozmówcy z prośbą o skoncentrowanie się na sprawach najważniejszych. 3.Rodzaje i znaczenie komunikatów niewerbalnych. Spoglądanie i wymiana spojrzeń

W kontakcie wzrokowym najważniejsza jest jakość i długość spojrzeń. Termin „kontakt wzrokowy” kładzie nacisk na wymianę informacji między partnerami relacji (nawiązanie kontaktu, zerwanie kontaktu, zmiany w rodzaju tego kontaktu, zmiana kierunku patrzenia, częstości nawiązywania i zrywania kontaktu wzrokowego, długość patrzenia itp.). Wiele komunikatów niewerbalnych korzysta z kanału wzrokowego, choćby takie jak wyraz mimiczny lub gest;

- spoglądanie podczas słuchania 75%

- spoglądanie podczas mówienia 41%

- wzajemne spoglądanie 31%

- przeciętna długość spojrzeń 2,95 sek.

- przeciętna długość wzajemnych spojrzeń 1,18 sek.

Gesty Ruchy rąk, dłoni, palców, nóg, stóp, głowy, korpusu ciała.

Wyraz mimiczny

Twarz jest ważnym obszarem dla komunikowania i może wyrażać emocje, postawy oraz bieżący komentarz do toczącego się komunikowania.

Postawa i ruchy ciała

Sposób w jaki siedzimy, stoimy czy chodzimy przekazuje przede wszystkim obraz naszej pewności siebie lub nieśmiałości.

Dotyk i kontakt fizyczny

Odgrywa ważną rolę w budowaniu bliskości lub dystansu psychicznego. Dotyk jest silnie związany ze stopniem intensywności więzi jaka łączy partnerów interakcji.

Pozycja ciała w trakcie rozmowy

Poziom napięcia bądź rozluźnienia, otwartość bądź zamknięcie.

Wygląd fizyczny

Ubranie, fryzura, makijaż, rodzaj noszonej biżuterii; nasz wygląd komunikuje o statusie człowieka, jego pracy osobowości, postawach politycznych, przynależności grupowej, a nawet nastroju.

Głos

Znaczenie słów zależy od tego jak zostaną wypowiedziane.Najważniejsze elementy kanału wokalnego to:

- intonacja - akcentowanie - barwa głosu

- rytm mówienia - szybkość mówienia

- płynność mówienia - wysokość głosu - siła głosu

- dźwięki paralingwistyczne – wszelkie odgłosy które nie tworzą słów i ich części, np. śmiech, płacz, westchnienia, pomruki, sapanie, gwizdanie.

Czas Intencjonalne i nieintencjonalne wykorzystanie czasu dostarcza informacji o tym, jak ludzie wykorzystują czas, jakie znaczenie ma czas w danej kulturze, jak ludzie wzajemnie się cenią oraz o statusie osób będących w relacji.

Dystans fizyczny pomiędzy rozmówcami

Przestrzenne odzwierciedlenie istniejącego dystansu psychicznego, sygnalizuje stopień wzajemnej znajomości i intymności.

strefa intymna – strefa, którą mogą naruszać tylko bliskie osoby; można wyróżnić w niej substrefę do 15 cm. która naruszana jest tylko w intymnych stosunkach.

strefa osobista – odległość, która dzieli jednostkę od ludzi w kontaktach towarzyskich, wobec osób znanych i lubianych.

strefa społeczna – odległość zachowana w stosunku do nieznajomych, w rozmowach o interesach.

strefa publiczna – jest to odległość, jaką osoba przyjmuje zwracając się do większej grupy ludzi, podczas występów publicznych.

Organizacja przestrzeni

Aranżacja i wystrój wnętrza, otoczenie bliższe i dalsze, zapachy, tło muzyczne.

Organizacja miejsc siedzących:

Jeżeli celem ich spotkania jest konwersacja i wymiana poglądów, najlepiej będą się czuli, gdy posadzimy ich przy sąsiednich bokach, pod kątem prostym do siebie.

Jeśli chcemy by współpracowali – to po tej samej stronie stołu.

Jeżeli chcemy wytworzyć atmosferę rywalizacji między rozmówcami posadźmy ich naprzeciw siebie. Dwaj nieznajomi zmuszeni do dzielenia tego samego stołu, usiądą po przekątnej chcąc uniknąć bezpośredniego kontaktu wzrokowego.