Асноўныя стадыі развіцця беларускай літаратуры і культуры
Неарэалізм пач. ХХ ст.
Нерэалістычныя метады, напрамкі, плыні
Сацыялістычны рэалізм
Мадэрнізм
Постмадэрнізм
Авангардызм
Сімвалізм
Імпрэсіянізм
ІмажынізмАсноўныя стадыі развіцця літаратуры і мастацкія сістэмы
Літаратура і культура Сярэднявечча
Рэлігія
Філасофія
Свецкая
літаратура
Архітэктура Жывапіс Музыка
(царкоўная)
Літаратура і культура Адраджэння. Рэфармацыя.
Контррэфармацыя
Навука Тэхніка Гандаль
Рэлігійнае і свецкае мастацтва Літаратура.
Першадрук
Асветніцтва
Навука Філасофія Рэлігійныя
вучэнні
Асвета Нацыянальная
ідэя Музыка
Класіцызм
Навука Філасофія Нацыянальная
ідэя Тэхніка
Архітэктура Жывапіс Музыка Тэатр
Архітэктура Жывапіс Музыка Тэатр
Сентыменталізм
Рамантызм
Рэалізм
Натуралізм
Навука Філасофія Асвета Рэалізацыя
нацыянальнай ідэі Касмічныя
адкрыцці Педагогіка Псіхалогія Электроніка Мастацтва
Вобраз і яго разнавіднасці
Мастацкі вобраз
(перасатвораная ў слове рэчаіснасць
плюс
аўтарскі вымысел і ўспрыманне чытача)
КАМПАЗІЦЫЯ МАСТАЦКАГА ТВОРА
КАМПАЗІЦЫЯ |
|||
Сюжэтныя элементы |
Пазасюжэтныя элементы |
||
Экспазіцыя |
Уступ да дзеяння, які настройвае чытача на ўспрыманне твора, канфлікта, тэмы, вобразаў падзей. |
Уводныя эпізоды (застаўкі). |
Эпізоды, не звязаныя з рэальным сюжэтам, але нагаданыя падзямі, што адбываюцца ў творы. |
Завязка дзеяння |
Падзея (выпадак), з якога пачынаецца дзеянне. |
Лірычныя адступленні. |
Аўтарскія выказванні лірычнага, публіцыстычнага, павучальнага, філасофскага характару. |
Развіццё дзеяння |
Падзеі ў руху, зменах, спалучэнні. |
Чужы тэкст. |
Цытаты, застаўкі, клішэ з твораў іншых аўтараў. |
Кульмінацыя |
Вышэйшы пункт канфлікту, эпагей дзеяння. |
|
|
Развязка |
Вынік развіцця дзеяння, завяршэнне падзей, развязка канфлікта. |
|
|
Эпілог |
Аповед пра дзеянне і лес герояў пасля завяршэння падзей у творы. |
Лірычныя адступленні. |
|
СЮЖЭТ І КАФЛІКТ У МАСТАЦКІМ ТВОРЫ
СЮЖЭТ
КАНФЛІКТ
(сутыкненне характараў, абставінаў,
поглядаў на жыццё, аснова дзеяння і
сюжэта)
ТЭМА, ПРАБЛЕМА, ІДЭЯ І ПАФАС МАСТАЦКАГА ТВОРА
ТЭМА
(пра што гаворыцца ў творы)
ПРАБЛЕМА
(супярэчнасць, абумоўленая
разыходжаннем рэальнага і ідэальнага)
ІДЭЯ
(аўтарская і чытацкая канцэпцыя свету
і чалавека ў ім)
ПАФАС
(агульны настрой)
Віды пафасу: сцвярджальны, адмаўляльны,
апраўдальны, узвышаны,
прыніжальны;
гераічны драматычны,
трагічны, сатырычны, камічны,
сентыментальны, рамантычны.
Асноўныя віды вусных і пісьмовых работ
На аснове жыццёвых назіранняў |
На аснове ўспрымання літаратурнага твора |
||
Жанры мастацкай літаратуры |
Казка Апавяданне Легенда Загадка Байка Паэтычныя спробы Невялікая п’еса Сцэнка-дыялог Дзённікавыя запісы Пейзажная замалёўка Пісьмовае выказванне аналітычнага характару Нарыс Эсэ |
Эпічнага |
Выразнае чытанне Славеснае маляванне Ілюстраванне Вусны і пісьмовы пераказ Сачыненні розных тыпаў Дадумванне сюжэта Кадрплан Кінасцэнарый Інсцэніраванне Стылістычны эксперымент Старонкі дзённіка героя Ліст ад імя героя твора |
Лірычнага |
Выразнае чытанне Славеснае маляванне Вусны і пісьмовы пераказ Сачыненні розных тыпаў Ілюстраванне славеснае і музычнае Стылістычны эксперымент |
||
Публіцыс-тычныя жанры |
Водзыў: на кнігу, на кіна- і тэлефільм, на спектакль, на музычны твор, на выканальніцкае майстэрства.
|
Драматычнага |
Выразнае чытанне Чытанне па асобах Вусны і пісьмовы пераказ Сачыненні розных тыпаў Мізансцэніраванне Пашырэнне аўтарскіх рэмарак Рэжысёрскі каментары Інсцэніраванне Эскізы касцюмаў Афармленне інтэр’ераў |