2.Жарық рефракциясы туралы түсінік. Лоренц - Лорентц формуласы.
Сыну
көрсеткішінің ортаның тығыздығынан
тәуелділігін Лоренц-Лоренц формуласы
бейнелейді. Бұл формула эксперименттік
тексеру үшін ыңғайлы. Заттың тығыздығын
арқылы белгілейік.
болатындықтан, (7.35) формулаға сәйкес,
мына шама
(7.36)
тығыздыққа
тәуелді болмауы тиіс. (7.36) формуламен
анықталатын
параметрі заттың меншікті рефракциясы
деп аталады.
Берілген
зат үшін
белгілі
толқын ұзындығы (
)
жағдайында Лоренц-Лоренц формуласы
мына түрге келеді:
немесе
(7.37)
мұндағы
- заттың тығыздығы,
- меншікті рефракция. Тәжірибеге қарағанда
көптеген заттар үшін (ауа, су буы және
басқалар) меншікті рефракция шынында
да тығыздыққа тәуелді емес деуге болады.
Осы қорытынды 7.2 және 7.3–кестелерде
келтірілген деректермен расталады. Осы
деректерден көрініп тұрғандай бу
сұйықтыққа конденсацияланғанда меншікті
рефракция бар болғаны бірнеше процентке
өзгереді, ал заттың тығыздығы осы
жағдайда мың есеге жуық өзгереді.
Сонымен, Лоренц теориясы болжап айтқан
сыну көрсеткішінің зат тығыздығына
тәуелділігі тәжірибе деректерімен
жақсы үйлеседі.
Температурасы
14,50С
ауаның әртүрлі қысым үшін меншікті
рефракциясы (натрийдың D-сызығы)
|
Қысым
атм. |
Сыну
көрсеткіші |
Рефракция |
|
1,00 |
1,0002929 |
4,606 |
|
42,13 |
1,01241 |
4,661 |
|
136,21 |
1,04027 |
4,743 |
|
176,27 |
1,05213 |
4,772 |
Бу
сұйықтыққа конденсацияланғанда меншікті
рефракцияның өзгеруі (натрийдың D-сызығы)
|
Зат |
n,
бу |
n,
сұйық |
r,
бу |
r,
сұйық |
|
Оттегі |
1,000271 |
1,221 |
4,05 |
4,00 |
|
Су |
1,000249 |
1,334 |
3,72 |
3,71 |
|
Ацетон |
1,00108 |
1,3589 |
16,16 |
16,16 |