Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Хрестоматия.doc
Скачиваний:
36
Добавлен:
18.03.2015
Размер:
1.02 Mб
Скачать

De “Bello Prutēno” Ioannis Visliciensis12

In scriptūrā “Bellum Prutēnum” Ioannis Visliciensis, Albaruthenĭci poētae neolatīni, legĭmus de bello horrĭdo in terrā Prutenōrum, ubi Tartāros (ut poēta dicit), Massagĕtas et Albos Ruthēnos vidēmus. Vitoldus сlarus exercĭtum suum intendit. Postea Polōnos vidēmus. Popŭli Magni Ducātus Lithuaniae et Poloniae contra crucifĕros milĭtant. Volant hastae, tela, sagittae – arma ubique sunt. Aqua fluviōrum rubra est. Primo inimīci cum armis in manĭbus et in equis vincunt. Postea autem Jagello13 magnus viros suos in impĕtum dirĭgit, et Polōni cruci­ferōrum magistrum misĕrum capiunt. Denĭque victoria apud popŭlos nostros est.

De Colossēo

Flavii familia in Romā amphitheatrum magnum aedifĭcat. Locos multos habet. Arcus, columnae aedificium ornant. Mundus antīquus amphitheatrum bene scit. Haud procul aedificio statua magna est – incŏlae Romae statuam nomĭnant: “Colossus”, ităque amphitheatrum nomĭnant: “Colossēum”. Postea statua cadit. In Colossēo ludi varii procēdunt, praecipue ludi gladiatorii.

Римский Колизей строился 5 лет (75–80 гг. н. э.). Его длина – 188 м, а высота – 156 м. От солнца и дождя зрителей на трибунах защищал полотняный тент. Трибуны Колизея могли вместить 73 тыс. человек. Представления были бесплатными, но все места строго распределялись в соответствии с общественным положением зрителей. В Колизее устраивались два типа зрелищ: бои гладиаторов и их сражения со зверями или бои диких зверей между собой.

ТЕМА 5

Личные глагольные окончания страдательного залога (§ 35). Praesens indicatīvi passīvi (§ 36). Infinitīvus praesentis passīvi (§ 43). Синтаксис страдательной конструкции (§ 56). Nominatīvus duplex; ablatīvus instrumenti, auctōris, inopiae (§ 57).

Упражнения

I. 1. Подберите пары латинских глаголов и их дериватов (для изучающих английский язык). Определите значения латинских глаголов, не заглядывая в словарь:

Lingua Latīna

English

1) habeo, 2

2) moveo, 2

3) conservo, 1

4) erro, 1

5) remaneo, 2

6) recognosco, 3

7) servio, 4

8) persuadeo, 2

9) dubĭto, 1

10) contineo, 2

doubt

serve

persuade

contain

recognize

remain

have

move

conserve

err

2. Проспрягайте в praes. ind. pass., образуйте формы inf. praes. pass. от глаголов 2, 3, 6, 7 из упр. 1. Все образованные формы переведите.

3. Переведите предложения, преобразуйте действительную конструкцию в страдательную и наоборот:

а) Mercatūra imperium Romānum ditat.

б) Puěri Romāni balnea gratis visĭtant.

в) Philosophia a Galēno, medĭco famōso, honorātur et libenter discĭtur.

г) Viri experientiā aliēnā saepe docentur.

II. Переведите на русский язык:

1. Monētae falsae non solum a Graecis, sed autem a Romānis antīquis conficiuntur. 2. Amor14 et tussis non celantur. 3. Tertium non datur. 4. Si vis15 amāri, ama! 5. Avaritia neque copiā, neque inopiā minuĭtur. 6. Nemo16 debet bis punīri pro uno delicto. 7. Jucundum est amāri non minus, quam amāre. 8. Victoria concordiā gignĭtur. 9. Libri Graeci a Romānis libenter leguntur. 10. Clavus clavo pellĭtur. 11. Donis etiam dei vincuntur. 12. Viri agricŏlae appellantur, nam agros colunt. 13. Probĭtas17 laudātur – et alget (Juv.). 14. Monēre et monēri proprium est verae amicitiae. 15. Praevenīre melius est, quam praevenīri. 16. Contra factum non datur argumentum. 17. Amīca mea Livia vocātur, ego Julia vocor, et tu ut vocāris? 18. Non, dicit Seněca, bis puěri sumus, ut vulgo dicĭtur, sed semper. 19. Argumenta panduntur, non numerantur. 20. Adventu solis18 stellae occultantur (Plin.). 21. Insigne “Persecutio” domĭni Narimonthi insigne Magni Ducātus Lithuaniae putātur.