- •Практическая часть
- •Упражнения
- •Упражнения
- •Тексты De Graeciā et Italiā
- •De terris Eurōpae
- •De pictūris et amphŏris
- •Упражнения
- •Тексты De viris
- •De Deo nostro
- •De coloniis
- •In mercātu
- •De foro Romāno (I)
- •De haustĭbus
- •De “Bello Prutēno” Ioannis Visliciensis12
- •De Colossēo
- •Упражнения
- •Тексты De nominatĭbus populōrum
- •De agricultūrā
- •De femĭnae ornamentis
- •Тексты De mercatūrā
- •De Romae hospitiis
- •Spectāte pessum!
- •A e n I g m a
- •De operĭbus Philippi Theophrasti Paracelsi
- •Тема 7 Прилагательные III склонения (§ 17). Participium praesentis actīvi (§ 42). Упражнения
- •Тексты DedomoGraecā
- •Demonumento
- •Упражнения
- •Тексты Ave, María!
- •De homĭne sano
- •De Liviae domo
- •De aerario
- •Тексты De pane
- •Thermopўlae:acētummilitāre
- •De pavimentis
- •De importatiōne et exportatiōne
- •DecempraedictaDei
- •Тема 10
- •Упражнения
- •Тема 11 Основы и основные формы глагола (§ 34). Perfectum, plusquamperfectum, futūrum II indicatīvi actīvi (§ 37). Genetīvus quantitātis; ablatīvus separatiōnis (§ 57). Упражнения
- •Тексты De domo Romānā (II)
- •De Prometheo (II)
- •Aenigma
- •De Domo Aureā (II)
- •Cruenti proelii descriptio
- •De homǐne, operarios in vineam conducente
- •Тема 13
- •Infinitīvi (§ 43). Accusatīvus/nominatīvus cum infinitīvo (§ 58-60). Упражнения
- •Тексты De Parrhasio et Zeuxĭde
- •De peregrinatorĭbus
- •De gladiatorĭbus
- •DedomoRomānā(III)
- •Тема 14
- •Упражнения
- •Тексты Sigismundus Herberstein – de origĭne nomĭnis “Russia”
- •Paulus Oderbornius – de majōrum nostrōrum morĭbus
- •Verba deponentia et semideponentia (§ 46-47). Genetīvus objectīvus (§ 57). Упражнения
- •Тексты Nicolāus Hussoviānus – de natūrae tutēlā
- •De spebus
- •De nomĭnis “monēta” origĭne
- •Nicolāus Hussoviensis – ad serēnam Princĭpem et Domĭnam Bonam, Dei gratiā Regīnam Poloniae, Magnam Ducem Lithuaniae, Russiae Prussiaeque etc59.
- •A e n I g m a
- •Тексты De villā Adriāni
- •De nomĭnis “Lithuania” origĭne
- •De Pompejis
- •Initium signōrum Jesu in Canā Galilaeae
- •De natūrā Lithuaniae
- •Ex poēmăte “Philopătris ad senātum populumque Lituānum”
- •Palatinātus Minscensis
- •Тема 17 Числительные (§ 31-32). Упражнения
- •Тексты Trajānicolumna
- •De creatūrā mundi
- •De arcā Noё
- •De Augusti domo
- •De Trojā captā
- •De Oedĭpo et Sphinge
- •DeSluciaecingŭlis
- •Praeceptum
- •Тема 18 Praesens, imperfectum conjunctīvi actīvi/passīvi (§ 40). Сослагательное наклонение (conjunctīvus) в независимом предложении(§ 62). Упражнения
- •Тексты Pater Noster
- •De Copernĭci cosmographiā
- •Gaudeāmus!
- •Тема 19
- •Perfectum, plusquamperfectum conjunctīvi actīvi/passīvi (§ 40).
- •Придаточные предложения с союзами ut, ne (§ 64).
- •Упражнения
- •Тексты De serpente
- •Ex poemăte Nicolāi Hussoviāni “De vitā et gestis divi Hyacinthi”
- •De Proserpĭnā
- •De pictorĭbus antīquis
- •Sutornesupracrepĭdamjudĭcet!
- •Facetiae
- •De Alexandro Magno et Apelle
- •De pictūrae decessiōne
- •Manum de tabŭlā!
- •Тема 22 Косвенный вопрос и косвенная речь (§ 67). Упражнения
- •Тексты De Deo et homĭne
- •Ámbos suís méndaciís
- •Véscĭmur, áugustósque Deúm sperámus honóres,
- •De Jesu Christo et adulescente divĭte
- •De vino
- •Non olet!
- •De Zeuxĭde
- •De Archimēdis morte
- •De Thale
- •Тема 23 Gerundium (§ 44). Gerundīvum (§ 45). Conjugatio periphrastǐca actīva et passīva (§ 42, 45). Datīvus ethĭcus; ablatīvus causae, modi (§ 57). Упражнения
- •Тексты De tempŏre
- •Quid est pulchrum?
- •Ex Horatio
- •De Regŭlo
- •De cupiditāte
- •De fugā Witowdi ex turri Crewae
- •Modus operandi
- •De Dionysio
- •Ex libro “Bresith”, id est “Genĕsis”
- •Explicatiōnes
- •С п и с о к использованных сокращений грамматических и лексикографических терминов
De “Bello Prutēno” Ioannis Visliciensis12
In scriptūrā “Bellum Prutēnum” Ioannis Visliciensis, Albaruthenĭci poētae neolatīni, legĭmus de bello horrĭdo in terrā Prutenōrum, ubi Tartāros (ut poēta dicit), Massagĕtas et Albos Ruthēnos vidēmus. Vitoldus сlarus exercĭtum suum intendit. Postea Polōnos vidēmus. Popŭli Magni Ducātus Lithuaniae et Poloniae contra crucifĕros milĭtant. Volant hastae, tela, sagittae – arma ubique sunt. Aqua fluviōrum rubra est. Primo inimīci cum armis in manĭbus et in equis vincunt. Postea autem Jagello13 magnus viros suos in impĕtum dirĭgit, et Polōni cruciferōrum magistrum misĕrum capiunt. Denĭque victoria apud popŭlos nostros est.
De Colossēo
Flavii familia in Romā amphitheatrum magnum aedifĭcat. Locos multos habet. Arcus, columnae aedificium ornant. Mundus antīquus amphitheatrum bene scit. Haud procul aedificio statua magna est – incŏlae Romae statuam nomĭnant: “Colossus”, ităque amphitheatrum nomĭnant: “Colossēum”. Postea statua cadit. In Colossēo ludi varii procēdunt, praecipue ludi gladiatorii.
Римский Колизей строился 5 лет (75–80 гг. н. э.). Его длина – 188 м, а высота – 156 м. От солнца и дождя зрителей на трибунах защищал полотняный тент. Трибуны Колизея могли вместить 73 тыс. человек. Представления были бесплатными, но все места строго распределялись в соответствии с общественным положением зрителей. В Колизее устраивались два типа зрелищ: бои гладиаторов и их сражения со зверями или бои диких зверей между собой.
ТЕМА 5
Личные глагольные окончания страдательного залога (§ 35). Praesens indicatīvi passīvi (§ 36). Infinitīvus praesentis passīvi (§ 43). Синтаксис страдательной конструкции (§ 56). Nominatīvus duplex; ablatīvus instrumenti, auctōris, inopiae (§ 57).
Упражнения
I. 1. Подберите пары латинских глаголов и их дериватов (для изучающих английский язык). Определите значения латинских глаголов, не заглядывая в словарь:
|
Lingua Latīna |
English |
|
1) habeo, 2 2) moveo, 2 3) conservo, 1 4) erro, 1 5) remaneo, 2 6) recognosco, 3 7) servio, 4 8) persuadeo, 2 9) dubĭto, 1 10) contineo, 2 |
doubt serve persuade contain recognize remain have move conserve err |
2. Проспрягайте в praes. ind. pass., образуйте формы inf. praes. pass. от глаголов 2, 3, 6, 7 из упр. 1. Все образованные формы переведите.
3. Переведите предложения, преобразуйте действительную конструкцию в страдательную и наоборот:
а) Mercatūra imperium Romānum ditat.
б) Puěri Romāni balnea gratis visĭtant.
в) Philosophia a Galēno, medĭco famōso, honorātur et libenter discĭtur.
г) Viri experientiā aliēnā saepe docentur.
II. Переведите на русский язык:
1. Monētae falsae non solum a Graecis, sed autem a Romānis antīquis conficiuntur. 2. Amor14 et tussis non celantur. 3. Tertium non datur. 4. Si vis15 amāri, ama! 5. Avaritia neque copiā, neque inopiā minuĭtur. 6. Nemo16 debet bis punīri pro uno delicto. 7. Jucundum est amāri non minus, quam amāre. 8. Victoria concordiā gignĭtur. 9. Libri Graeci a Romānis libenter leguntur. 10. Clavus clavo pellĭtur. 11. Donis etiam dei vincuntur. 12. Viri agricŏlae appellantur, nam agros colunt. 13. Probĭtas17 laudātur – et alget (Juv.). 14. Monēre et monēri proprium est verae amicitiae. 15. Praevenīre melius est, quam praevenīri. 16. Contra factum non datur argumentum. 17. Amīca mea Livia vocātur, ego Julia vocor, et tu ut vocāris? 18. Non, dicit Seněca, bis puěri sumus, ut vulgo dicĭtur, sed semper. 19. Argumenta panduntur, non numerantur. 20. Adventu solis18 stellae occultantur (Plin.). 21. Insigne “Persecutio” domĭni Narimonthi insigne Magni Ducātus Lithuaniae putātur.
