Kenesbay Raxmanov - Birinshi muhabbatim
.pdfOylanıp qaldıq. Nazǵa «pulın sanap bere ber» dep kólik izlep kettim. Biziń jaqtan kelgenlerdiń hámmesi Atashtıń sharbaǵında túslenetuǵcın edi. Ne de bolsa sol jerdi kóreyin dep qayrılsam, bizlerden bergi awılda turatuǵın Dosan degen kisi arbasına eshegin qosıp atır eken. Sálem berdim. Ol meni tanıytuǵın edi.
Eki-úsh qalta júweri, tarı ákelgen edim, kótere satıp jiberdim. Bazar-osharımdı-ám pitkerdim. Jaqsı boldı. Endi awılǵa qaytamız quda qálese. Qaytsań júr, Shamurat, birewden ekew jaqsı, barǵansha áńgimelesip baramız.
Men quwanıp kettim de dúkanǵa qaray aydattım.
Bizlerdiń radiopriemnik ákelgen xabarımız demniń arasında awıl ishin gúmbir-sambır ettirdi. Radiodan azlap xabarı barlar qulash-qulash sım tawıp, eki sırıqtıń basına kerip, batereyaların ornına qoyıp, kún batpay-aq jańǵırtıp
aytqızıp jiberdi. |
Dáslep |
men ózlerimiz turatuǵın jayǵa |
qurǵızbaqshı bolıp |
edim, |
kempir-ǵarrılardıń kewline keledi |
dep Naz solardıń jayına qurǵızǵandı maqulkórdi. Qápelimde bayaǵı toydan keyin jıyın toplanbaǵan jaydıń aldı da, ishi de awıl adamlarına tolıp ketti. Olardıń kópshiligi qalaǵa barǵanda qalpaqlı radiodan basqa radionı tıńlap kórmegen. Radionıń qulaǵın burasań, ne aytılıp atırsa da tıńlay beredi. Jıraw-baqsılardıń qosıqları, sazları berilgende ǵarrılar basların bılǵap, kózlerin jumıp, siltidey tınıp tıńlaydı.
Sol aqsham alańsız uyqladım. Naz da sharshasa kerek, basın kótermesten jattı. Bálkim, ata-anasın oylap atırǵan shıǵar. Ekewi de awırıw bolsa, kim qaraydı olarǵa? Nókistegi balasınıń
qolına barıwǵa eplep kóndiriw kerek. Oraydıń úlken-úlken emlewxanaları bar, bilgish shıpakerler bar, solarǵa emletiw kerek. Awılda olar xor boladı. Bulardı túsindirip aytıw tek
ǵana Nazdıń qolınan keledi. Oǵan degen ashıwı basılǵan bolsa, endi qızınıń gápin tıńlaydı, tıńlawı tiyis.
Tań aǵarıp kiyatırǵanda onıń esnegen dawısın esittim. Jaqsı uyqladıń ba, Sham?
Kópten berli búytip sileyip uyqlaǵan emespen.
- Áne, banyanıń qúdireti bul! Qayta tuwılǵan adamday bolasań, Sham…
Awılıńa búgin keteseń be, Naz?
Kirip barsaq, kempir menen ǵarrı radionı aytqıza almay bizlerdiń jolımızǵa tıpırshılap qarap otırǵan eken. Naz olar menen kewilli sálemlesti, azanǵı halqastıń tátárrigine kirisip, apamnıń pıshıqtan jasırıp tıǵıp qoyǵanların dasturxanǵa
ákele basladı. Men radionı zańǵırtıp qoyıp jiberdim.
Kesheden berli qulaǵımızdıń shańı qaǵılıp, adam qusap qaldıq ǵoy, - dedi aǵam radiodan berilip atırǵan bir qosıqtı
ıqlas penen tıńlap.
Kelin, bereket tap, balam! - dedi apam ırzashılıǵın bildirip. Lekin, olardıń bul quwanıshı uzaqqa sozılmadı.
Dasturxan jıynalǵan soń Naz:
Tórkinime ketemen! - dedi. Bul sóz olarǵa mıltıqtıń oǵınday bolıp tiyip, ekewi de basların kótere almay jer shuqlasıp qaldı. Bul jerde «Nege keteseń? Bizlerden ne jamanlıq kórdiń? Nemiz jaqpadı?» degen sawallar orınsız edi. Olar bunı bilip, sorawǵa batına almadı. Álbette, balası, yaǵnıy Nazdıń kúyewi armiyaǵa kettim dep, sol jaqta bir qızǵa úylenip ketse, Naz otıra beriwi kerek pe? Ol «Tórkinime ketemen!» dedi,
«Barıp qaytaman» degen joq. Keshegi awılındaǵı jeńgesine «Ataanamnıń aldında bir hápte bolıp xızmetin etemen» degen joq pa edi? Ya taǵı aynıǵanı ma? Júregi dirildep ketti, mazam qashıp sırtqa shıqtım. Naz birotala ketip qalsa, bul jer ústinde meni aldarqatqanday ne qaladı, ózi? Meniń uwayımsız balalıǵımnıń
ǵubarsız aspanında jarqırap turǵan quyashım edi, kúnim edi, ayım edi, juldızım edi… Endi onnan ayırılıp qalsam, máńgilik joǵaltıp alsam, qalay jasayman? Meniń kókiregim bosap qalmay ma, onı quwanısh bostanı menen kim toltıra aladı?
Aspanǵa qaradım. Appaq paxtaday jumalaǵan |
bultlar batıs |
|
jiyekten jılıslap kiyatır. Olar há demey |
nur shasha |
baslaǵan |
quyashımnıń júzin perdeleydi, men onı |
tappay qalaman. Úyden |
|
shıqqan Nazdıń dawısı ǵamgún qıyallardıń qanatınan túsirip aldı:
Búgin oqıwıńnan sorap qayt, Sham, tústen keyin ketemiz.
Men-ám baraman ba?
Barmay ne qılasań? Qara basım qaqayıp qalay baraman?
Sonsha jerdegi mektepke hálek bolıp sorap júremen be,
Naz. Erteń darǵa assa da kete beremen. Házir-aq jolǵa shıqqanda ne qıladı?
Házir qolaysız, - dedi Naz. Awılǵa qarańǵı menen birge aralasıwımız kerek. Uyalaman.
Awırıp atırǵan kempir-ǵarrısın kórip qaytatuǵınına kózi jetken soń aǵam menen apam azandaǵı uwayımnıń kórpesin serpip taslap, ashılısıp ketti. Apam bir tandır nan jawdı, sók
tayarladı. Men de oqıwǵa barmay quda-qudaǵaylarǵa aparatuǵın sawǵalardı tayarlasıwǵa kómeklestim. Júgimiz bir talay boldı, olardı da azsınǵan apam túyetawıqtıń jıllaǵan qorazın da
áketiń dep atır.
Eshekli kete beriń, - dedi aǵam bizlerdi ayap. Haw, ol kórinip turǵan jer bolǵan menen piyadaǵa alıs. Bayaǵıda toǵayǵa otınǵa barǵanda kórgen awılıń bar ma, Shamurat?
Esimde joq, aǵa, - dedim.
Ol jerden ótken waqta sen uyqlap qalǵansań ǵoy.
Eshekti qoysa, aǵa! - dedim shırrıqshılıǵım tutıp. At
bolsa, bir sári. Eshek degen ǵarrılardıń kóligi ǵoy, aǵa.
Meylińiz, jolda ayaǵıńız talǵanda wah demeseńiz boldı.
Jeńil-jelpi nawqas penen jatqan bolsa, erteń qaytaman, -
dedi Naz. Ol eger qalatuǵın bolsa, ózimniń jalǵız
qaytatuǵınımdı túsindim.
Áy, shıraǵım, mına qıstıń qırawlı kúni ayazlap-payazlap jatırǵan shıǵar, - dedi apam. Áytewir, amanlıq bolǵay. Durıslap
qatnasa almadıq. Quda qudaǵaydıń aldında bizler gúnalımız, shıraǵım. Ele bári jónge túsip keter-aw. Bizlerden sálem aytıń.
Qáde-qáwmetin islep, bir baramız, quda qálese, - dedi aǵam.
***
Óytemen-búytemen degenshe pesin waqtı bolıp qaldı. Apamnıń tayarlaǵan kele-kúlelerin túyistirip kórsek, ekewimiz kóterip bara
almaytuǵın túrimiz |
bar. Suwıq samalǵa qarsı dúrlep |
ósiwge |
||||
ádetlengen túyetawıq ta párleri qara qoqshılǵa dónip, mayı sırtına |
||||||
shıǵıp turǵanday, qıp-qızıl kekili kózdiń jawın aladı. Taǵı bir- |
|
|||||
eki jıl |
baqqanda |
túyequsqa aylanıp |
keteri |
hesh |
gáp |
emes. |
Júgimizdiń jartısın qaldırdıq, apam ári-beri shırlap edi, |
|
|||||
shamamız jetpese ne qılamız? |
|
|
|
|
||
Qıstıń gúrmewge kelmeytuǵın arqanday qısqa kúni ótip baratır. |
||||||
Jolǵa shıqtıq. Kún suwıta baslaǵan. Aspandı tolıq qaplaǵan zildey |
||||||
bultlar |
qıymıldawǵa |
erinip turǵanday, |
qardıń |
bultı, |
bálkim |
|
jatarǵa qar jawıp shıǵatuǵın shıǵar. Biziń jaqlarda kóbinese qar túnde jawıp shıǵadı, arqayın japqısı kele me, qáydem. Tuwra kún shıǵarǵa tartıp kiyatırmız. Awıldan MTSqa shekemgi aralıq jeti shaqırımday bar, úlken jol bolǵan menen kólik tabılmaydı, hár waq birli-yarımı ótedi, olar da tanıs bolmasań qaptalıńnan shańǵıtıp
ót-á ketedi. Sonlıqtan, awıllardan shıqqan kólikke qol kóterip hálekseń.
Yarım shaqırımday júrgennen keyin dem alıp sál eglenemiz, kóp turıwǵa bolmaydı, kem-kem kúsheyip kiyatırǵan suwıq qoynıńa tıǵılǵısı keledi.
Keshegi qatın aldamadı ma eken? - dedi kishem bir waqları.
Nege aldasın?
Qáydem bileyin, qatınlarǵa isenip bola ma? - dep aytarın aytsa da, meniń júzime jalt etip qaradı. Men qatın emespen ele.
Bir tuwǵannan keyin bolaman.
Sen qızdan-ám zorsań, Naz! - dedim onı kókke kóterip.
Úydegiler kirgizbese… Sendey qızımız joq dese…
Onda arqalanıp qayta beremiz-dá! Cıganlarday…
Óytip qattıǵa ketpes, - dedi Naz. Awırıp atsa, raydan qaytqan shıǵar. Ishten shıqqan perzentimen ǵoy.
Júrip kiyatırmız. Jolda birewdiń hasasına uqsas uzınlaw tayaq keselep jatır eken.
Al, mınaw jaqsı ırım emes, - dedi Naz tayaqtıń keselep jatqanınan qorqıp.
?áy, qoysh, Naz. Bul bir ǵarrınıń hasası eken. Esheginiń eriniń basınan túsip qalǵan ǵoy. Biyshara tońıp kiyatırǵan ǵarrı
onı ańlamaǵan, - dep hasanı qolıma aldım. Awılıńnıń iytleri
úrip aldımızdan shıqsa bul hasa da dártke asar.
Bizler uzaq sóyleskendey áńgimeniń ońqasın taba |
almadıq. |
Joldıń úshten eki bólegin ótkennen keyin kishilew bir |
jol |
qublaraq tamanǵa baǵdarımızdı burdı. Ol arba jol eken. Joldıń |
|
eki tárepi elsiz dala, toǵaylıq, sheńgel menen jıńǵıl, jigildikler |
|
ósip tur. Hámmesi de qıstıń ayazı menen basların tómen iyip, dalanıń sıqılın qashırıp tur. Jazdıń kúnleri bolǵanda bul jerlerdiń tábiyatı ayrıqsha shıǵar. Biraq, júz jıllap aǵın suwdıń
ráhátin kórmegen, |
tek |
ózleriniń |
tamırınıń, japıraǵınıń |
|||
saqıylıǵı arqasında hár jılı báhárde qayta tirilip, qıs máhálin |
||||||
usınday ábigershilikte ótkeredi. «Ele bul jerlerdi de |
egislik |
|||||
maydanlarına |
aylandıramız!» deydi |
basshı |
bolıp |
kelgenler |
||
kókireklerine |
urıp, |
biraq, eń izinde suwdıń kemisligin, |
||||
texnikanıń jetkiliksizligin |
sıltawratıp, |
burınǵı |
jerlerdiń |
|||
miyin shaǵa beredi. Jer jetpey atırǵan joq-aw. Bul meńirew dalanı ne qıladı eken jıllı tóseginen oyatıp. Jabayı ańlar, quslar kún kóretuǵın orınlar da kerek ǵoy.
Artımızda, kóz ushında jedelirek júrip kiyatırǵan bir atlı kórindi.
Miynetimiz jeńillenetuǵın boldı, Sham, - dep quwandı Naz.
Tanıs bolsa ne jaqsı?
Biytanıs bolsa da júgimizdi alıp júrer-aw.
Qáydem, buyaqtıń adamları qanday ekenin.
«At kórse ayaǵı taladı» degendey, júrisimiz mandımay qaldı. Alǵa qarawdan kóre kóbirek artqa telmiremiz. Óz baydalına bir
shabıwdı qumar etip kiyatırǵan at ústindegi adam júwenin tartqan sayın basın joqarı kóterip, aralıqtı quwırıp kiyatır. Hár jerinde tembil-tembil daǵı bar, alaǵat qarday aqlaw, Alpamıstıń Bayshubarın yadqa saladı. Ústindegi adam sarı seńseń ton kiygen, basında qulaqları attıń epkini menen jalp-jalp etedi, at
ústindegi adamnıń uzaq joldan kiyatırǵanı anıq, biraq, omırawlı at qırıq kúnlik shabısqa ózin aldırmaytuǵın tulparǵa megzeydi.
Tusımızǵa shamalastı, attıń mańlayında monshaqlar salbırap tur, noqtası da jarasıqlı, er-turmanı da áneyi emes. Jabıwdıń ornına kishkene gilemshe jayǵan, eriniń bası gúlmıyıqlı, oǵan
qıstırıp qoyǵan dorbası da qorjınnıń naǵısınday. At ústindegi shabandoz ayaǵına baypaq kiygen eken, erden salbırap turǵan záńgige
zorlap tıǵılǵanı |
bilinip |
tur. Attıń |
quyrıǵı qos burımlı |
qızlardıń shashınday túydeklengen. |
Onıń qolındaǵı mákkeniń |
||
basınday kelte |
saplı |
qamshısına |
deyin buzaw tisli, hasıl |
teletinnen órilgen.
Ol túbimizge kelgen soń atınıń basın tarttı, biraq, bizler toqtap qalmadıq. Naz onı tanısa kerek, bir qaradı da arman qaray názerin burdı.
Nazlıbiyke! Senbiseń? - dedi jaǵımsız dawısı menen kópektiń úrgenindey. Biraq, Naz oǵan juwap qaytarmadı. Meni qálemey ketip tiygen bayıń mınaw ma? Bunday ballar biziń jaqta buzaw baǵıp júr ǵoy.
Abaylap sóyle, Eshimbet! - dedi Naz julıp alǵanday etip. Bul qáynim ǵoy.
Haw, bayıń qayda?
Ne qılayın dep ediń? Armiyaǵa ketti.
Bay-bay, onda seni maǵan taslap ketken eken ǵoy. Túnletip barıp turayın. Jalǵız óziń muzday kórpeniń astında toǵanaq bolıp
qashanǵı jatasań. Mine, astımda ayǵa shapshıp turǵan arǵımaq.
Maǵan tiygende mınanday ábigeriń shıǵıp payıw-piyada pospas ediń.
Usı qanazattıń belinde…
Eshimbettiń sózleri ekewimizge de sheńgeldiń tikenindey shanshılıp, kem-kem ashıw otın tutata berdi. Bir waqta Eshimbet:
Ele sennen gúderimdi úzgenim joq, Nazlı, úsh jılǵa shekem sol jilliniń jolına qarap otırasań ba? - dedi tosınnan tamnıń basınan bir gúdi jantaqtı qulatıp jibergendey. Tóbemizge jasın tústi!
«Irigen awızdan shirigen sóz shıǵadı», svinya! - dedi Naz qáhári shegine jetip.
Svinya? Ol ne? - dep soradı Eshimbet rasınan-aq túsinbey.
Haw, óz atıńdı da bilmeyseń be? Shoshqa…
Eshimbet birden ashıwlanıp qamshısın maǵan qarap kótermekshi bolǵanda, ekewine de bildirmey baǵana joldan tawıp alǵan hasa menen atlıǵayın dep turǵan attıń shamına túrtip jiberdim. At birden aldınǵı eki ayaǵı menen aspanǵa sekirdi, ele de Eshimbet shaqqanlıq etip eriniń basına asılıp qaldı, bolmasa attıń quyrıq
betine shúy tóbesinen shanshılıp qulaytuǵın edi. Basındaǵı jalpjalp etip kiyatırǵan túlki malaqayı attıń artqı eki ayaǵınıń arasına túsip, keyin janı bar túlkidey jolǵa dumalap ketti. Qalay
da bir shabıspaqtı háwes etip kiyatırǵan júyrik at, baqqıdaǵı jániwar aldınǵı eki ayaǵı jerge tiygennen keyin ústindegi adamnıń barı-joǵın pisent etpesten, suwlıǵın shaynawı menen pısqırıp aldına qaray patıraqlap shawıp ketti. Joldan az ǵana shaptı da,
ústindegi jigit ele ózin dúzep basqara almay atırǵanda-aq birden oń qaptalǵa burılıp shaptı. Bunı kútpegen Eshimbet attıń bir qaptalına awıp ketti, arǵımaǵı shatlıqtı shat demey, búkti búk
demey jolsız, baǵdarsız shawıp baratır, |
shawıp |
baratır. |
Eshimbettiń ayaqları záńgiden shıqpay qalsa |
kerek, |
ol da bir |
qaptalında súyretiliwi menen shóp-sharlıqtıń, toǵaydıń ishine kirip ketti. Ústindegi seńseń tonı parr etip jırtılıp, hár jerde japalaqtay bolıp qalıp atır. At onnan sayın úrkip, kózge kórinbey bádár ketti.
At nege birden qutırıp ketti? Neden úrkti? - dep hayran qalıp soradı Naz.
Juqa jerin sona shaǵıp alǵan shıǵar?
Áy, sen-ám, balasań-aw, - dep kúldi Naz. Qıstıń kúni sona
bola ma?
Solay eken-aw ele, - dep men de kúldim.
Qoy, tez keteyik, - dep birden asıqtı Naz. Biysharaǵa bir nárse bolıp qalsa, sizler kórdińiz be, qalay boldı, dep erteń tergewge qatnap mańlayımız qurıp qalar.
Anaw malaqayın ne qılamız?
Malaqayınıń tandırı shıqsın! Jaqınlama. Jatsın sol
jerde…
Gewgim túsip, MTStiń sansız shıraqları jandı. Tań atqansha kúndizgidey bolıp jarqırap turadı. Biziń awıl betten de kórinip turadı. MTStiń óziniń elektrostanciyası bar qusaydı. Hámme
úylerge lampochkalar qurılǵan, hátte, bılayıraqta otırǵan hámeldarlarǵa da sım tartıp, úyleriniń ishi-sırtın ájayıp nur menen jarqıratıp qoyıptı. Al, qara puqaralar keshte shırasın jaǵıwǵa lampamayǵa jarımaydı. Traktorshılarǵa barsań túye sorap atırǵanday qapıltadı, jalındıradı, haqısına tawıqtıń sonsha máyegin aladı. Olardiki de durıs shıǵar, traktorǵa quyasań dep bergen kerosindi adamlarǵa úlestirip bolsa, traktorın qalay aydaydı.
Endi jaqınladıq, - dedi bir kópirden ótkende Naz. On, on bes minuttan úyde bolamız.
Jaqınlaǵan sayın júregim qattı dúrsildep soǵa basladı.
Q
udalarımız úyine kirgizbey tayaqlap quwsa…
- Biyshara Eshimbetti aytsa..., - dedi Naz onı ayaǵanday.
Janıń ashıy qaldı ǵoy, Naz?
Haw, adam balası ǵoy. Atı aylanıp úyine baratuǵın shıǵar?
Úyi qayaqta edi?
Fermajay bette ǵoy.
Kún sál jılıǵınday boldı yamasa sonsha jerden jayawdan-jayaw
kiyatırǵanlıqtan tula |
bedenimiz qızdı ma? Qıstıń |
keshindegi |
qarańǵılıq awıldaǵı |
shawqımlardıń, adamlardıń |
hámmesin |
bawırına tartıp, qoynına jasıra baslaǵanday. |
|
|
Anaw shoq terekliktegi biziń úydiń imaratı, - dedi Naz, kemkem qarańǵılasıp baratırǵan jer ústinen onsha anıq kórinbese de,
bálkim, ózine sonsha jaqın, ısıq kórinip turǵan shıǵar. Saǵınǵan
ǵoy.
Bizler mal qoralardı jaǵalap ótip, úydiń aldına shamalastıq.
Ishken juwındısın aqlaǵısı kelgendey úlken kópek iyt jatqan ornınan turıwǵa erinip bir-eki ret áwpildep úrdi de tım-tırıs jattı.
Qartayǵan iyt, tap meniń menen jaslı shıǵar. Nókiste de birge boldı, - degen Nazdıń dawısın esitken ǵarrı tóbet qápelimde ornınan kóterildi de bizlerge qaray shaptı. Men Nazdıń art jaǵına tıǵıldım. Iyt keldi de Nazdı saǵınıp qalǵanın bildirgisi keldi
me, aldınǵı pánjeleri menen onıń kókirek awzına sekirip, Nazdıń bet-awzın jalay basladı. Boldı, boldı, Bóribasar, ket, ket! - dep Naz qolları menen iytti keyin iyterdi. Biraq, mawqı basılmaǵan iyt ıńırsınıp, endi Nazdıń ayaqların jalawǵa kóshti. «Iyti usınday saǵınǵan bolsa, ata-anasınıń janına sáddaq!» dep oyladım. Bir áynekten ólpeń jaqtı kórinedi, biraq, onıń ishindegi adamlar sırttaǵılardan biyxabar, ózleriniń kúndegi ǵańǵır-gúńgiri menen bolıp jıllı jerden shıqqısı kelmey otırsa kerek.
Naz sırtqı esikti ashar-ashpastan «Mama!» dep qattı dawısladı.
Ishtegiler tım-tırıs boldı da keyin ǵawqıldasqan sesler shıqtı. Ishtegi ekinshi esik ashılıp, jeti-segiz jasar bir bala kórindi:
Ájapamsań ba?
Awa, Mansur! Men…
Mansur bizlerge qaray juwırıwdıń ornına arman qaray burılıp:
Apa! Ata! Yashaqay! Ájapam keldi! - dep qıshqırdı.
Nazlı ma? - degen apasınıń dawısı shıqtı.
Bizler ákelgen ol-pul zatlarımızdı esiktiń qasına qoydıq ta kempir-ǵarrı otırǵan jayǵa súńgidik. Olar ekewi de tikeyip otır eken. Naz olar menen qushaqlasıp, betlerinen súyip kóristi,
ásirese, anası bawırına qısıp, biraz waqıtqa shekem solqıldap jılap ta aldı. Keyin hámmemiz ayaq búgip otırıp, aman-esenlik sorastıq. Pechke ot qaytadan jaǵıldı, jańaǵı Mansur shaqqan bala eken, qayaqqa jumsasa da taq-tuynaqtay etip pitkerip kelip atır.
Ákelgen túyetawıǵımızdı da úydiń qorasına aparıp, tawıqlarına
qosıp qayttı. Ákelgen zatlarımız ortaǵa úyildi. Naz bir túyinshikten shapan alıp ákesiniń ústine japtı, taǵı bir aq geji oramaldı anasınıń basına saldı. Bunday sawǵaların hesh kimge de kórsetken joq edi.
Qudalarıńızdan sawǵa! - dedi Naz. «Qamır ushınan pátir» degendey gáp.
?ay-booy, bizlerdiń dámemiz joq edi ǵoy. Sizler xojalıq bolıp ketseńiz, sonıń ózi bizge úlken sawǵa, - dedi Iskender aǵa
temekisin burqıratıp. Qarasam, awzı shep tárepine táwiraq qıysayıp ketken eken, men de sennen qalmayın degendey murnı da sol jaqqa qaray qulaptı. Kózi de kishireyińkiregen. Iskender aǵa
bir gáp aytpaqshı bolsa, uyalshaq qızlarday awzın alaqanı menen qorǵashalap sóyleydi eken. Maxorka shegetuǵın qıylınan eken, ol dáwirde urısqa barǵanlar da, barmaǵanlar da sonday temekini shegiwdi úrdis etetuǵın edi ǵoy. Gazetanıń qaǵazına oralǵanları gezegin kútip bas ushında jatır. Ol shegip atırǵan shılımın awzına
qıstırıp qolı menen uslamasa, urtına ornatqan kishkene morıdan tútin shıǵıp turǵanday bolıp kórinedi eken.
Baymurat ne kár qılıp atır? - dedi bir waqta Iskender aǵa.
Qádimgi kolxozdıń jumısı. Qara taban diyqan bolǵan soń basqa ne kár qılsın!
Áńgimege kempir aralastı:
Ájaǵańnan xat kelip tur ma?
Awa. Ay sayın kelip tur ǵoy.
Q ızınan |
sorawdıń |
ornına nege mennen |
soraǵanına hayran |
qaldım, ya |
sınap sorap |
atır ma eken? Joq, |
ájaǵamnıń keyingi |
xatındaǵı jazǵan waqıyalarınan bular biyxabar, esitkende de shıdap turmaydı, Nazdı qashshan alıp keter edi. Men ishimnen Qaniyaz muǵallimge ırza boldım, ol sır shashpaǵan, eki adam esitse boldı
ǵoy, eki kúnniń ishinde eldiń oyaq penen buyaǵına esitilip qaladı.
Aqırı, «Otız eki tisten shıqqan sóz otız eki uruwlı elge taraladı»
dep xalqımız biykarǵa aytpaǵan ǵoy. «Awız dárwaza, sóz shamal» degeni de sol, awzıńdı ashıwdan arjaǵındaǵı sóz samalday tumlıtusqa tarap ketedi.