Muratbay Nızanov Tańlamalı shıǵarmaları

ádettegishe qolı sawalaw bolǵanda, kóbinese, qazan-tabaǵın jayǵastırıp bolǵannan keyin jatarǵa taman qońıraw etedi. Biz de sonı kútkendey, kesh jatamız. Isleytuǵın talap bolmasa piyada gúrriń tawıp otıradı apam. Qońıraw

á japamnan ekenin bilgennen keyin aǵam menen ájaǵam jaylarına ketedi. Bizlerdiń mayda gápimiz olarǵa jaqpaydı.

Ájapam meni telefonda aylanıp-tolǵanıp atadı. Ol ele meni bayaǵı eshegin shelge baylap keletuǵın kishkene qızday kóredi. Men kún sanap ósip atırman-ǵo. Onıń ústine ol ketkennen keyin birden aqıl toqtatıp, eseyip qaldım. Endi men-ám bir úydiń úlken qızı bolıp kiyatırman. Sonda da birew «shúkirim deydi» dep jalap-juqlap atırǵannan keyin nárestedey erkelegiń kelip ketedi eken.

—Ájapa-a, qashan keleseń? Saǵınıp kettim! — dep kishkene qızday saqawlanıp kelip qalaman.

—Baraman, shúkirim, baraman!

Soń ol úydegilerden baslap, awıldıń bárin sorap shı-

ǵadı. Jek kóretuǵın adamların-ám qaldırmaydı.

Meni trubkanı qashan berer eken dep kúte-kúte sharshaǵan apam:

—Bola ǵoy qız-áy, jawıp keter! — dep qıstaydı tóbemde

turıp.

Sonda barıp apama telefondı beremen. Olardıń gápi biraq uzaq sábbege sozıladı. Lekin, hár saparı juwmaqlanbay qaladı. Telefonnıń ózi «boldı-dá, endi» degendey, berilip sóylesip atırǵanda úzip taslaydı.

—Qurǵır, telefonnıń usındayı bar-áy, anagúni de sóytip edi, — dep trubkanı maǵan beredi. — Ya qayttan terip kóreseń be?... Qoya ǵo bolmasa, uyattı.

Bir saparı aǵam usı telefonnıń ústinde apama qattı keyip tasladı.

—Sonnan ádet bola ma? — dedi tútigip. –«Shıqqan qız shiyden tısqarı» degen. Atası bar, enesi bar, olar ne dep oylaydı?! Uyat emes pe!

hámmemiz bir qısım bolıp qaldıq. Juwırıp barıp telefondı ala beretuǵın men gúnalıday bolıp sezindim kewlime.

—Shazada, aǵańnıń baqırǵanın ájapańa aytıp júrme,

—dedi apam maǵan jatarda. — Ókpelep, qońıraw etpey júrer.

271

Bilgendey, ájapam qońırawdı siyrekletti.

Bir kúni ol biykeshin ertip qıdırıp keldi. Úyde úlken bayram bolıp qaldı. Jıllaǵan úlken túyetawıǵımız bar edi, aǵam sonı soydı.

— Úydiń adamına da túyetawıq soyadı eken-aw, — dep oylap qoydım ishimnen.

Lekin, sol muǵallaq qatqır qorazdan qutılǵanıma quwandım. Ol qoramızdaǵı hámme tawıqtıń úlkeni edi. Túyetawıqtıń qorazı úlkeyse jaman boladı eken. Úyden

ústime qızıl kiyip shıǵa almayman, art betten kelip qos ayaqlap dúrs ettiredi. Jıǵıla jazlayman. Neshe márte tırnaǵı osıp ketip, baltırım jara bolıp júrdi. Qońsı-

lardıń balaları da biyzar — kele almaydı. Jurt iytten qorqar edi, biziń úyde qorazdan qorqadı.

Ájapam menen kún boyı durıslap sóylese almadıq. Q onaq qız da birew tislep alatuǵınday ájapam kirse-ki-

redi, shıqsa-shıǵadı, ya bayaǵıday bul da «yapon magnitofonı» xızmetin atqara ma...

Keshte apam bunıń esabın taptı.

— Kelin, qudasha qız benen Shazadaǵa ózińniń tamına tósek sal, Sultanǵa atańnıń qasına sala ǵoy, men búgin qızımdı bir aqsham iyiskep shıǵayın, — dedi.

Kishem qazan-tabaǵın jayǵastıraman degenshe qonaq qız benen bir tósekte qatar jattım. Lekin, ya ol bolıp, ya men bolıp illa dep awız ashpadıq. Men ne dep sóylesemen, tanımasam. Ya ol meniń tanıǵan adamlarımdı tanımasa.

Q ıyalıma ol da mendey awhalda edi. Tezirek tań ataǵoysa, úybetine qarap ushsa! Lekin, biykar oylaydı ol. Ájapam

«eki qonaman» dedi kelgen waqta apama.

Túnniń bir máhálinde kishem ornına kelip jattı.

Kúni menen besikte uyqısı qanǵan balası ıńırsıp baslap

edi, qurttay mámme berip, bir-eki shayqaǵan soń, qayttan uyqılap qaldı. Qıbır-sıbırdan boldırǵan kishem de demde pısh-pısh etip uyqıǵa ketti. Áste-en tıń-tıńladım, qudasha qız uyıqlap atır ma, oyaw ma? Bilinbeydi. Dem alǵanı da sezilmeydi. «Áy, meyli, men bir urlıq eteyin

dep atırman ba» dedim de, pıshıq júris penen bólmeden shıǵıp, ájapamnıń qasına keldim. Olar ele gúńk-gúńk sóylesip atır eken.

272

—Balam-aw, ele uyqılamay júrseń be? — dedi apam meni ayaǵan bolıp.

—Qonaq qızıń qayda?

—Qashshan tas bolıp qaldı! — dedim men jaqtırmay.

Bolmasa, «kel meniń qasıma jat» dewdiń ornına qonaqtı soraydı. Biykeshi mennen jaqın bolıp pa oǵan!

Men kelgennen keyin apamlar gáptiń baǵdarın ózgertti. Lekin, áńgimeleri bir-birine quwıspay qaldı. Birewiniń juwabı, birewiniń sawalına jaqınlamay keter edi. Bildim, mennen kúni menen aytıp kiyatırǵan

á ńgimesin sır tutqısı keldi. Men dushpan shıǵarman júdá! Olar jasırdı eken dep shıǵıp keteyin be? Dım tábiz ańlamaytuǵın pámsiz qız bolıp jata berdim. Bir waqıtları jortaǵa qurıldıǵa bastım.

—Sen onı kimnen esittiń? — dedi apam ájapama sıbırlanıp.

—Qaytıs bolǵan enemniń waqtında saylanǵan murındıq qızı bar eken, sol ayttı.

—Ol qatnasıp tura ma?

—Qatnaspayma dep oylap qaldım. Soń bir-eki qońsıdan

da ızım-sızım esittim. «Eneń paqır Biypatpanıń shını qızı edi, biyshara, dártten óldi-ǵo, eń keyninde bir tamǵa qamap qoydı, esi kireli-shıǵalı bolıp qaldı» dedi. Esitkende tula boyım juwlap ketti.

—Biraq, quda onday, kisige hazar beretuǵın adamǵa usamaydı, — dedi apam. Ájapam ol gápke quwanıp ketti.

—Awa, úlkenge de, kishige de birdey. Maǵan hesh «kelin»

demeydi, «qızım» dep sóyleydi.

Apam bir zaman úndemey qaldı.

—Qaydan bileyin shıraǵım, adam alası ishinde degen, tili maylı, kewli ǵayrı birew bolmasa bolar edi.

—Yaǵaw, apa.

—Yaǵaw deme qızım, sen bir ishine kirip shıǵıpsań

ba, «samal bolmasa shóptiń bası qıymıldamaydı» degen.

Meniń qáweterim, ul atasına tartadı, qız sheshesine deydi, seniń kúyewiń-ám ákesiniń jolın quwıp, jarı jolda dárdeserge túspeseń bolar edi!

— Qoyshı, apa, — dedi ájapam sál ókpelegendey túr bildirip. — Tap aytıwǵa da uyalaman-aw, kúyew balańız hár kúni

azanda oyanıp, «Begzada, qasıńda jatsam da azanǵa deyin seni saǵınıp shıǵaman», deydi. Sóytken adamnan biyopalıq shıǵa ma?!

— Áne, usınday gápten qorıqsa boladı. Bizler de aǵań menen bir-birimizdi sonday jaqsı kórip qosıldıq, biraq

aǵańnan usı kúnge deyin «seni saǵındım» degen gápin esitpedim. Kúyewiń suw juqpas jalatay bolmasa netti.

Á japam tım-tırıs bolıp qaldı.

— he, ókpelediń be? — dedi apam juwasıp. — Ózińe bek bol, asıńa shıbın túspesin deymen-dá!

Á japamnan juwap bolmadı. Bar gáp sonıń menen tıyıldı. Eki qonaman dep kelgen adam, azanda shayın shalapala ishti de, jolǵa shıǵıw menen boldı.

Apam onıń nege birden qaytqısı kelip qalǵanın sezse de, táwelle etpedi. Úy aldınan gúzetip qaldı.

8

Sol kúnnen baslap apam ájapam haqqında gáp qozǵawdı siyrekletti. Telefonǵa da suqlanıp qaray bermeytuǵın boldı. Usını bilgendey telefon da, pechtiń quwısında múlgigen qara pıshıqtay, sılt etpeydi. Kishem de burın-

ǵıday túsinde biykeshin kóre bergendi qoydı.

Aǵam arasında:

— Quda tım-tırıs ǵoy bala, arasında «qalay otırsań» dep sorap-ám qoyayın demeydi. Quday aytqanday telefon bar, — deydi.

Biraq, gápine hesh kim juwap qaytarmaydı. Apamnıń erni jıbır-jıbır etip turadı da, bildirgisi kelmey

gáp aralatıp jiberedi. Aǵam hár saparı qudası haqqında gáp etkende kempirinen xoshlaw kúter edi, negedur kempiri xoshlamaydı. «Bul kempirge ne bolǵanın» aǵam bile almay hayran.

Bıyılǵı gúz erte keldi. Suwıq erte tústi. Eginniń pisken-pispegenin bes qonaq urıp ketti. Paxtanıń birinshi sortlı terimi on kún-aq dawam etti. Soń hámme

ǵórekler jırtıyıp ashılıp ketken soń onıń qaysısı pisik shigit, qaysısı qam shigit ekenin ayırıw qıyın edi. Awılda brigadlardıń (birewler fermer deydi) aytıwı

274

boyınsha paxta usı jılı shıǵın menen juwmaqlanatuǵın qusaydı.

Awılǵa kómekshiler kiyip ketti. Olar biraq jıldaǵıday hesh kimniń úyine bólistirilgen joq. Azanda kelip, keshte qaytadı. Atızdıń shetinde qatar avtobuslar dizilip turadı. Júzdey adam bir kólemge túsedi de, izi shegirtke túsken atızday qap-qara bolıp qalar edi. Olarǵa júdá rehimim keldi meniń — kómekshilerge. Biz túste úyge kelip kem degende eki saat dem alamız. Olar bolsa atızdıń shetinde fartuklerin dástúrxan etip, termoslarındaǵı shala suwıǵan shayı menen kimi konserva, kimi bir kilolıq bankide quwırıp ákelgen kartoshkaların nan menen halqas

eter edi. Ya jegen emes, ya jemegen emes. Qurttay boy sozayın dese dógereginiń bári digirmanday kesek. Aqırı, naylaj atızǵa túsedi. Atızdı tazalap bolsa erterek qaytatuǵının biledi olar.

Q ullası, bıyılǵı gúz ájapam bardaǵıday qızıqlı bolmadı. Onda bizler tań atıwdan atızǵa jetkenshe asıǵar edik. Atızda bolsa qızıl-jasıl kiyingen qızlar. Arasında bolajaq jezdem júrer edi sawlat tógip. Al, bıyılǵısı...

gúz be-gúz. Qutı qashqan gúz boldı bul.

Awıl adamları paxtaǵa derlik shıqpay qoydı. Bes qonaqtan burın orıp úlgergen júwerileriniń basın qayı-

radı, olardı atız ishinde qırman dúzetip, eshek penen túyek aydaydı. Fermer me, brigad pa, olarǵa úndemeydi. Kórse de kórmegendey bolıp ótip kete beredi. Jazı menen atızda júrgenine bir som bermegennen keyin tili qısqa olardıń. Usınnan ernin qıymıldatıp kórsin:

— Tap erteń azanda Nókiske kóship ketpesem, atımdı basqa qoyaman! — dep bezildep qoya beredi qay-qaysısı da.

hámmesi Nókis penen qorqıtadı. Nókis biziń awıldıń adamlarınıń «dayı jurtı».

Bıyıl bizlerdiń júwerimiz erte pisti. Bası iymeygen boy júweri edi, aǵam tuw sırtınan «túp-túp» dep júrip ordı. hár bası malaqayday boldı, jańaǵınıń. Úydegi háńgi eshek penen túyek aydadıq. Maǵan jeteletken joq.

«Qız bala, uyattı» dedi aǵam. Ájaǵam jeteledi, aǵam shıbıq penen izinen aydap júrdi. Bizler apam ekewmiz qırmannan shıǵıp qalǵan júweri basların ortaǵa taslap turdıq.

275

Biyshara háńgi hár aylanǵanda bir shıbıq jer edi. Ózinen boladı hár saparı, nápsi jaman. Bası qurttay eńkeydi me, júweriniń bir bası awzında ketedi. Soń mıń shıbıq jese de taslamaydı, jep tınadı. Keyin ala oǵan awzına dorba ildirdi. Dorbanıń yarım belinen shıjım menen buwıp birotala tas qılıp edi, háńgi aspanǵa sekirdi, biyshara

dem ala almay qalǵan eken. Qullası, úsh kún ishinde bar júwerini túyeklep boldıq. Qırq qalta júweri shıqtı. Bir qaltanı keshte eshekke artıp mollaǵa aparıp keldi ájaǵam.

—On qaltadan bir qalta beriwimiz kerek edi, dúnyası qurǵır kózimiz qıymaydı, — dedi aǵam keshki shay ústinde.

—Usı kúnde úsir-pitirdi túwellep berip júrgen adam

bar ma? — dep qoydı apam da. Oǵan da shıqqan shıǵın jaǵa bermeydi.

—Qızımızǵa bir qalta bereyik, — dedi aǵam.

—Qayda-a-am, — dep ernin sılp etkizdi apam. — Ol

qudań júweri isher me eken?

— Ishpese tawıǵına saladı, qızımızdıń payı bar-ǵo.

Onnan keyin bul gáp kesildi.

Keyin mal otı jıynaldı, kartoshka qoparıldı. Tek geshir mıqlı eken. Bes qonaq oǵan hesh nárse qıla almaptı.

Q ıraw jegen sayın mazalı boladı, dedi aǵam. Biraq, qawınlar suw bolıp aǵıp ketti.

Gúz erte kelse, qıs ta izinen ókshelep turadı eken. Noyabrdiń dáslepki háptesinde-aq juqalap qar japtı. Úydiń ishi menen geshir qoparıwǵa shıǵıp, qardıń arasınan qaǵıp aldıq geshirlerdi. Sol kúni awıldıń malları da aydawǵa jiberilip edi, lekin, biziń qoy-eshkiler murtınan ayrılǵan geshirdiń paqalına óshigip ózimizdiń móldekten bılay-bılay ketpedi. Paqaldıń arasında birli-ja-

rım geshir de bar, aqırı. Bul olarǵa gósh salıp asqan palawdan abzal edi. «Qar jawdı dep quwanba, ayazı bolar sońınan» degen gáp ıras eken, juqalap japqan qardıń ózi hámmeni búrseńletti. Quwıs-qoltıqtaǵı túyinshiklerden

qıs kiyimlerimizdi tawıp aldıq. Jazı menen kóyleksheń júrip jalıǵa ma adam, qalıń kiyimlerdi de saǵınadı ekenseń.

276

Úyde bir múyeshte bir qalta júweri menen eki qalta geshir turıptı. Bular ájapamnıń payı. Aparıp qaytıwǵa hesh kim bata almaydı. Ya ózliginen kelip alıp ketpeydi. Olar bilmeytuǵın da edi bizlerdiń ájapama pay qoyǵanımızdı.

Bir kúni onıń utırı keldi. Jańa jılǵa úsh-tórt

kún qalǵanda, aǵam menen apamdı qudası úyine shaqırdı. Rayonnan bir mashın uslap, úsh qaltanı júklep tarttıq-aw Nókiske. Qudası aǵam menen apamdı shaqırǵan, lekin, men qalaman ba?! Bir úydiń hám kishkene qızı, hám úlken qızıman! Barmay qalsam bári bir ájapam soraydı.

Bizlerdi úyiniń ishi menen dárwazanıń aldında kútip aldı. Men shıǵıp atırıp ájapama qońıraw etip edim.

Aǵam qudası menen qushaqlasıp kóristi. Awılda onday dástúr joq edi, qudası qushaǵın ashıp kiyatırǵannan keyin aǵam da májbúr boldı.

Qudamız ájapam aytqanday, kúle shıray berip júretu-

ǵın iyman júzli kisi eken. Kiygen kiyimlerine de háwesiń keledi. «Óz úyinde bektey bolıp júredi» degen usı shıǵar. Iyninde sur reńli, tós qaltalı penjek. Brenjesi

de bir reńde. Basında sportshılar kiyetuǵın ala sızıqlı toppı, penjektiń ishinde futbolka.

hayalı ózine qaraǵanda ádewir jas eken. Júzinde daq joq, aq qaǵazday. Tamaǵınıń astında bir qabat buǵaǵı bar. Alqımında altın halqalı shınjır.

Jezdemiz maqsımlarday bolıp, kóksine qolın qoyıp sálemlesti aǵamlar menen. Kirgen jerdegi aywanǵa altı stulchik penen dóńgelek stol qoyılıptı. Toyǵa barǵanımızda olar joq edi. Sol jerde awmiyin etisti.

—Quda, ballar shay demlegenshe úy menen tanıstırayın,

—dedi qudamız.

—haw, jańaǵı... mashındaǵı qaltalardı túsirip alıp,

shoferdıń kirey pulın beriwimiz kerek edi, — dedi aǵam gibirtiklep. — Awızda dilgir bolıp turǵan shıǵar. Umıtıp ketippiz-ǵo onı.

— hámmesi jayında! Shoferıńız bul waqqa jarı jolǵa barıp qaldı.

277

Q udamızdıń atı Ubaydulla, qudaǵayımızdıń atı Azima eken. Úyde de talay aytılıp júrgen shıǵar, biraq men eskermegen qusayman.

Ubaydulla aǵa hár bólmesin birim-birim kórsetti. Bir bólme bir bólmege usamaydı, ondaǵı tósekler de, mebeller de basqa-basqa edi. Aytıwınsha olardıń burınǵı jayı tazadan salınıp atırǵan úlken keńseniń ornına dus kelip, buzılıp ketipti. Bul jaydı salǵannan keyin waqtında jaqsılıq etken inileri, shákirtleri hár bólmeni bir-birden bólisip alıp ózleri toltırıp bergen eken.

Ó ytpegende sonsha bólmeni dáske menen toltırıw ańsat emes shıǵar. Lap bolmasın, biziń rayondaǵı baqshanıń yarımınday bar. Royaldı mádeniyat ministri bolǵan bir inisi sawǵa etipti.

—Biziń úyde bunı shertetuǵın adam joq ǵoy, — dese:

—Tura bersin aǵa, sán bolıp. Bul házirgi dáwirdiń

modası, — depti jańaǵı ministr.

Altın balıq penen teńselip turatuǵın saattı kim ápergenin aytpadı. Biraq, men soǵan qızıǵıp edim.

Keshte awqattan keyin Ubaydulla aǵa hámmemizdi bir bólmege jıynadı. Balaları menen, qızları menen birim-

birim tanıstırdı.

—Men kimmen? — dedi jezdeme. Jezdem ornınan turıp juwap berdi.

—Ákemsiz!

—Bul kisi kim boladı? — dedi aǵamdı kórsetip.

—Atam.

—Bárekella! Al mınaw kim?

—Anam.

—Qasındaǵı-she?

—Ol hám anam!

—Bárekella! Sonı oń qulaǵıń menen de, shep qulaǵıń

menen de esitip al — seniń endi eki atań, eki anań bar, zinhár birewinen birewin kem kórip júrme! Eger olay etseń men seni perzentim demeymen!

Jezdem kóksine qol qoyıp, turıp otırdı. Soń bul

«imtixan» ájapama da tákirarlandı. Ol da usı úydiń tártibine kónligip ketken eken, jezdem qáytip húrmet kórsetken bolsa, ol da sonı buljıtpay orınladı.

278

— Endi, quda, — dedi Ubaydulla aǵa. — Qudaydan jasırmaǵandı kisiden jasırıwǵa bolmaydı. Kórip otırsız, qudaǵayıńız mennen ádewir jas. Tuwrısı — jigirma tórt

jas kishi. Áwelgi qudaǵayıńız tórtinshi qızınıń tusında bala ústinen awırıp, qaytıs boldı. Izinshe qızı

da. Kórsetpegen táwibim, aparmaǵan doktorım qalmadı. Shıpası túspedi.

Atıń súrinse izińe gáp ergish boladı eken. Jurttıń aytıwınsha ol meniń júrdekligimnen ishqısta bolıp ólgen bolıp shıqtı. Bul ǵıybatshılar sol hayaldan tuwǵan eki qızım menen de aramızdı suwıttı.

Azima ol payıtta jańa onınshını pitkerip, mende xatker bolıp islep atır edi. Meniń bolsa aldın náresteliginde ólip ketken qızım on ekide, onnan keyingi qızlarımnıń birewi segizde, birewi tórtte edi. Ózim qırq ekini toltırıp, qırq úshke qaraǵanman. hayalı ólgen erkekte ne sán bolsın, bir kúni usı Azima aldıma kirip, dım

úndemey turıp aldı.

—he, Azima, newe? — dedim. Úndemeydi.

—Ayt, birew qapa qıldı ma?

—Yaq.

—Onda ne?

—Aytsam siz qapa bolmaysız ba? — dedi maǵan.

—Yaq, ayta ber.

—Maǵan shalbarıńızdı sheship berip, ózińiz ishki bólmede bir zaman otırıp turıń, — dedi tartına-tartına.

—Nege?

—Shalbarıńızdıń qırı ekew bolıp ketipti.

Stoldan bılay shıǵıp kórsem, haqıyqattan da solay.

— Qızım, bunday qılmayıq, — dedim Azimaǵa. — Keńsede meniń jalańput otırǵanım kelispes. Onıń ústine utyugti qaydan alasań? Jaqsısı úyge barayıq, sol jerde utyuglep bererseń.

Q ullası, shalbar úyde utyuglendi, Azima úy jıynastırıwǵa tilek bildirip, keshke deyin bizikinde qaldı.

Keshte kelsem meniń hámme kiyimlerim, qızlarımnıń kiyimleri juwılıp utyuglengen, úy shıǵarılǵan, pollar juwılǵan, bir sóz benen aytqanda nashar balanıń qolı sezilip turdı.

279

Bul awhal bir jılǵa deyin dawam etti. Bir kúni jumısta Karima apa degen apay bar edi, sol aldıma kirdi.

—Baslıq qáynim, ersi kórmeseń bir gáp bar, — dedi.

—Aytıń.

—Bul zamanda erkeksiz hayal ashtan ólmeydi, biraq

hayalsız erkektiń kún kóriwi qıyın boladı. Onıń ústine qız saqlap otırsız. Siz úyleniń! — dedi.

Men úndemey qaldım.

—Jeńgeshilik eteyik pe? — dedi ol kúlip.

—Etiń, etiń! — dep men de házil ettim.

— Jeńgeshilik dep jeńgeshilik te emes-aw, — dedi ol

ózin uslap. — Bizsiz de ózlerińiz bir-birińizge úyrenisip qaldıńız. Mına, Azima qızlarıńnıń basınan sıypasa qalay bolar eken?

—Azima?! Ol ele... Keyin ne dálil aytarımdı bilmey qaldım.

—Jassınba! — dedi Karima. — Erkek adam teginlikte qartaymaydı. Azima sizge quba-qup boladı.

Qullası, sonıń menen turmıs qurdıq. Azima bizge

úsh ul, tórt qız tuwıp berdi. Sonda da bayaǵı ósek ele el arasında bar. Bir kún bolmasa bir kún jaman awızlardan esitip «qudamı z napák adam eken» dep j úrmeń.

Q udayǵa shúkir, el ishinde abıroyım jaman emes, dosyaranlarımnıń bári basshı jumıslarda islegen, on eki murındıq qızım bar. Búgin mine, jańa jılǵa tórt kún qaldı ma, birinshi sizlerdi shaqırıp atırman. Erteń birge islesken otırıspalaslarım keledi. Arǵı kúni murındıq qızlarım, onnan sońǵı kún qońsılar... Jılda úyrengen

hámmesi. Jańa jılǵa óter keshesi biraq, ózli-ózimiz otırıp, shampan atamız.

Ubaydulla aǵanıń mına gáplerinen keyin ishim ǵım etti. Bayaǵı sapar apam menen ájapamnıń ókpelesip qalatu-

ǵın waqıyasınıń tórkini buyaqta eken-dá! Qaysısı haq, qaysısı nahaq, bári bir bunı ele de bilmes edim.

— Endi quda, sizge ataǵan bir sarpayım bar, — dedi

Ubaydulla aǵa ornınan turıp. — Bayaǵı kelgenińizde eldiń dástúrin buzbayın dep xalıq qatarı sarpayladım. Biraq, bul retki sıyım ózgeshe.

280