Математика.-3
.pdf
Примеры на другие подстановки.
Задача 40. Вычислить интеграл sin3 x cos8 xdx .
Решение. Здесь нечѐтная степень синуса, применяем замену t cosx .
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
1 |
|
|
= |
|
|
|
2 |
|
||||
Тогда sin3 x cos8 xdx = 1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
t 8 |
|
|
|
|
|
dt |
1 t 2 |
t 8 dt = |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
1 t 2 |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(1 t 2 )t8dt |
= (t10 t8 )dt = |
|
t11 |
|
|
t 9 |
C |
= |
cos11 x |
|
cos9 x |
C . |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
11 |
|
9 |
|
|
|
|
11 |
|
|
|
9 |
|
||||
Ответ. |
cos11 x |
|
cos9 x |
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
11 |
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Замечание. Универсальная подстановка здесь приводит к огромным вычислениям. Попробуем применить еѐ:
sin3 x cos8 |
xdx = |
(2t)3 |
|
1 t 2 8 |
2 |
|
= |
16t 3 1 t 2 8 |
||
|
|
|
|
|
dt |
|
dt . |
|||
t 2 1 3 |
|
t 2 1 8 |
|
t 2 1 |
t 2 1 12 |
|||||
Если раскрыть скобки в числителе, и разбить на сумму множества
дробей, то в знаменателе каждой из них будет t 2 1 12 , то есть
каждое слагаемое надо будет вычислять по рекуррентной формуле в 12 шагов.
Задача 41. Вычислить интеграл cos1 x dx .
Решение. Сделаем замену t sin x .
|
1 |
dx = |
1 |
|
|
|
dt |
|
= |
|
|
1 |
|
dt вот и свелось к |
|
cosx |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
t |
2 |
|||||
1 t 2 |
|
|
1 t 2 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
рациональной дроби, и дальше для t можем действовать в рамках прошлой темы «рациональные дроби».
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
dt = |
1 |
|
|
A |
|
|
B |
|||
|
|
|
|
|
dt = |
|
|
|
|
|
|
|
dt |
= |
|
|
|
|
dt . |
||
1 |
t |
2 |
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
1 |
(t 1)(t 1) |
t |
1 |
t 1 |
||||||||||||
Приводим к общему знаменателю: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
A(t 1) B(t 1) |
|
= |
1 |
|
, далее |
At A Bt B 0t 1, |
||||||||||||||
|
|
|
|
(t 1)(t 1) |
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
(t 1)(t 1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
31
A B 0 |
, отсюда следует |
A |
1 |
, B |
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
A B |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
A |
|
|
B |
= |
1 |
1 |
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
t 1 |
|
|
1 |
|
t 1 |
|
C |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
dt |
= |
|
ln |
|
|
ln |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
t |
1 |
t 1 |
|
2 t 1 |
|
|
t 1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
это можно после обратной замены и применения свойств логарифмов,
записать так: |
|
ln |
|
1 sin x |
|
|
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Ответ. |
ln |
|
1 sin x |
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Задача 42. Вычислить интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
sin 3 x cos5 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. Здесь тоже суммарная степень чѐтная, замена t tgx . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
dx |
|
|
|
1 |
|
|
dt . sin x |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
, |
|
cos x |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t 2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 t 2 |
|
|
|
|
1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
dt |
= |
1 t 2 |
|
|
|
1 |
dt = |
||||||||||||||||||||||||||
sin |
3 |
|
|
|
|
|
|
5 |
x |
|
|
|
t |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
t |
3 |
|
|
t |
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x cos |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t 2 |
1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
t 2 |
1 4 |
|
1 |
|
dt = |
t 2 1 3 |
dt = |
|
t 6 |
3t 4 3t 2 1 |
dt |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
t |
3 |
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
t |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
здесь мы воспользовались формулой (a b)3 |
a3 |
3a 2b 3ab2 |
b3 . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 |
3t 3 |
1 |
|
1 |
|
|
1 |
|
4 |
|
|
|
|
3 |
|
2 |
3ln |
|
|
1 1 |
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t |
|
|
|
|
|
|
dt |
= |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
t |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
После обратной замены получаем ответ: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ответ. |
|
1 |
tg |
4 x |
3 |
tg 2 x 3ln |
|
tgx |
|
|
1 |
ctg 2 x C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
32
1
Задача 43. Вычислить интеграл sin 2 x cos2 x dx .
Решение. Здесь суммарная степень чѐтная, то есть, если сменить знак перед sin и cos, то знак сменится 2 раза, и останется «+». Поэтому надо применить замену t tgx . Тогда (см. в лекции):
dx |
|
|
1 |
|
|
dt . sin x |
|
|
|
t |
|
|
|
|
, |
|
cos x |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
t 2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
1 t 2 |
1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
dt = |
|
|
1 t 2 |
|
|
|
1 |
|
dt = |
||||||||||||||
sin |
2 |
|
|
|
|
|
2 |
x |
|
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
t |
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
t |
2 |
|
|
t |
2 |
1 |
|||||||||||||||
|
|
|
x cos |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 2 |
1 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t 2 |
|
|
|
1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
1 |
|
dt |
= |
|
|
t 2 |
1 |
dt = dt |
1 |
|
dt |
= t |
|
1 |
C . |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
t |
2 |
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
|
t |
2 |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
После обратной замены получается: tgx ctgx C .
Ответ. tgx ctgx C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
1 |
|
|
||
Проверка. tgx ctgx |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
= |
||||||||||||
cos2 |
|
|
|
|
cos2 x |
sin 2 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x sin 2 x |
|
|
|
x |
|||||||||||
|
sin 2 x cos |
2 x |
= |
|
|
|
1 |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
cos2 x sin 2 |
|
x |
cos2 |
x sin 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Задача Д-15. Вычислить интеграл |
|
dx . |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
cos3 x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Ответ. |
1 |
ln |
|
1 sin x |
|
|
1 |
|
sin x |
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
1 sin x |
2 cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
33
Взаимосвязь иррациональностей и тригонометрических функций.
Примеры с интегралами, содержащими 
x2 a2 , решаемые с
помощью тригонометрических функций.
Задача 44 (Э). Вычислить интеграл |
|
x |
|
|
|
|
|||||||||
|
|
dx . |
|
|
|
||||||||||
1 x |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение. В интеграле |
|
|
|
dx обозначим t |
x , при этом |
||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||
1 x |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
dx 2tdt . При этом, правда, второй корень усложняется:
|
|
|
|
x |
|
|
dx = |
|
|
|
t |
|
|
2tdt = 2 |
|
t 2 |
|
dt . |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
1 |
x |
|
|
|
|
1 t 2 |
|
|
|
|
|
1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Необходима 2-я замена, чтобы устранить корень |
a2 t 2 . |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
У нас здесь a 1 . Вводим замену t sin z . Тогда |
1 t 2 cosz . |
||||||||||||||||||||||||||
Итак, |
2 |
|
t 2 |
|
dt = |
2 |
sin 2 z |
cos zdz = 2 sin 2 |
zdz . |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t 2 |
|
|
|
|
|
|
cos z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Теперь уже просто по формуле понижения степени.
2 sin 2 zdz |
= 2 |
1 cos2z |
dz = |
1 cos2z dz = |
z |
1 |
sin 2z C = |
|||
|
2 |
2 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
z |
1 |
2sin z cosz C |
= z sin z cosz C . |
|
|
|
||||
2 |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Обратные замены: сначала обращаем обратно вторую замену, которыу
сделали последней: |
если t sin z |
то arcsint t 1 t 2 |
C . |
||||||||||||||
Далее, обращаем 1-ю замену: t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
x , тогда в итоге: |
|
|
|
|||||||||||||
Ответ. arcsin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x 1 x C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Задача 45 (Э). |
Вычислить интеграл |
|
|
x |
|
dx . |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
x 2 9 |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Решение. В этом случае нужно замена (см. лекции) x |
3 |
. |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin t |
|
При этом корень квадратный исчезает:
34
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
sin 2 t |
|
= 3 |
cost |
. |
|
|
|
|
|||||||||||
|
x2 9 = |
|
|
|
|
|
9 = 3 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin 2 t |
|
|
|
sin 2 t |
|
|
sin 2 t |
|
|
|
|
|
sin t |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cost |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
dx 3sin 1 t |
= 3sin |
2 t cos tdt |
|
= 3 |
|
|
|
|
|
|
dt . |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Итак, |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
dx = |
3 |
|
|
sin t |
|
( 3) |
cost |
dt |
= |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin t 3cost |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x 2 |
9 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
3 |
1 |
|
|
|
|
dt |
|
= 3ctgt C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
sin |
2 |
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Для обратной замены, вспомним, что x |
|
|
|
3 |
|
|
, то есть sin t |
3 |
, |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin t |
|
|
|
|
|
|
x |
|||||
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|||||||||
t arcsin |
|
|
. |
Тогда 3ctgt C = 3ctg arcsin |
|
|
C . Получается, что |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
||||||||||||
надо найти котангенс того угла, синус которого равен |
3 |
. Подпишем |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|||
соответствующие стороны на чертеже прямоугольного треугольника. Третья сторона вычисляется по теореме Пифагора: 
x2 9 .
Котангенс этого угла: |
|
x 2 9 |
. |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
3 |
|
|
|
|
x2 9 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
2 |
9 |
C . |
|||||||
3ctg arcsin |
|
C |
= 3 |
|
|
|
|
C |
= |
x |
|
||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
x |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Ответ. 
x2 9 C .
35
Задача Д-16. Вычислить интеграл |
|
|
x |
|
dx . |
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
||||
x 2 25 |
||||||
|
|
|
||||
Ответ. 
x2 25 C .
Определѐнный интеграл
|
|
|
|
|
|
|
2 |
cosx |
|
|
||
|
|
Вычислить |
|
|
||||||||
Задача 46. |
|
|
|
dx |
||||||||
|
1 sin 2 x |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
2 |
cosx |
|
|
2 |
d (sin x) |
|||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
|
|
sin |
2 |
|
1 sin |
2 |
|
|||||
|
0 |
1 |
|
x |
0 |
|
x |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
здесь мы можем заменить sin x на t , но тогда нужно сделать пересчѐт верхнего и нижнего пределов. Если x [0,
2] то t [sin(0), sin(
2)] ,
т.е. t [0,1] .
1 |
|
|
dt |
|
|
|
10 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
= arctg(t) |
|
= arctg(1) arctg(0) |
= |
0 = |
||||
|
|
|
|
|||||||||
|
|
t |
2 |
4 |
||||||||
1 |
|
|
|
|
4 |
|||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А можно было сначала вычислять интеграл как неопределѐнный, тогда надо было бы вернуться к исходной переменной x (то есть сделать обратную замену), но пределы можно не пересчитывать.
|
d (sin x) |
= |
|
dt |
|
= arctg(t) C = arctg(sin x) C |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
1 sin |
2 |
x |
1 t |
2 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
arctg(sin x) |
|
2 |
= arctg sin |
2 |
arctg sin 0 = arctg(1) |
arctg(0) = . |
|||||||
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Впрочем, как видно, от способа не зависит, получается один и тот же |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
ответ . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Задача 47. |
Вычислить интеграл |
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
(x |
2 |
1) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
xdx |
|
|
1 |
1 |
2xdx |
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
d (x2 1) |
|
1 1 |
|
|
1 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
= |
||
|
(x |
2 |
1) |
2 |
2 |
(x |
2 |
1) |
2 |
2 |
|
|
(x |
2 |
1) |
2 |
2 x |
2 |
1 |
|||||||||||||||
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
36
|
1 |
|
1 |
|
|
|
1 |
1 |
1 |
|
1 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
1 = |
|
. |
||
|
|
1 |
02 |
|
|
|
|
||||||||
|
2 |
12 |
|
1 |
2 2 |
|
4 |
|
|||||||
4 |
1 |
|
|
x |
|
|
Задача 48. Вычислить интеграл |
|
dx |
||||
|
|
|
|
|||
|
|
|||||
0 |
|
|
x |
|||
Решение. При замене t 
x мы адаптируем границы к новой переменной, то есть, если x [0,4] , то t [
0, 
4 ] = [0,2] .
2 |
1 |
t |
|
2 |
|
|
2 |
|
|
Тогда |
2tdt |
= (2 2t)dt |
= (2t t 2 ) |
|
= 8. |
||||
|
t |
||||||||
0 |
|
|
0 |
|
|
0 |
|
||
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
Ответ. 8.
Задача Д-17. Вычислить интеграл
Задача Д-18. Вычислить интеграл
3 |
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
dx . Ответ. ln 4 1. |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
2 |
|
|
|
x 2 |
1 |
|
|
||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
xdx |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
Ответ. 2 3 |
||||||||||
|
|
. |
|
|
. |
||||||||||
|
1 x |
|
3 |
||||||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рассмотрим 2 задачи на применение интегрирования по частям в определѐнном интеграле.
|
|
|
2 |
|
|
Задача 49. Вычислить интеграл xe x dx . |
|||||
|
|
|
0 |
|
|
Решение. Применим метод интегрирования по частям, |
|||||
u x |
v e x |
|
|
|
|
u 1 |
v e x |
|
|
|
|
Тогда |
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
2 |
|
2 = 2e2 (e2 e0 ) = e2 1 . |
xe x dx = xe x |
e x dx = 2e2 e x |
|
|||
0 |
|
0 |
0 |
|
0 |
|
|
||||
|
|
|
|
||
Ответ. e2 1 .
37
Задача 50. Вычислить интеграл x cos xdx .
0
Решение. Тоже решается интегрированием по частям, u x , v cosx , тогда u 1, v sin x .
|
|
|
0 |
|
|
0 = |
x cos xdx = |
x sin x |
|
sin xdx = sin 0 cos x |
|
||
|
|
|||||
|
|
|
||||
0 |
|
|
|
0 |
|
|
0 0 cos cos0 = 1 1 2 .
Ответ. 2 .
Замечание. Из строения графика видно, что ответ и должен был получиться отрицательным: изначально cos x имеет две одинаковые части площади над и под осью, и его интеграл был бы 0, а если мы умножаем на x , то сильнее увеличится по модулю именно та часть, которая дальше от 0, то есть расположенная ниже горизонтальной оси. Вот эти графики, зелѐным показан cos x , красным x cos x .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
Задача 51. |
Вычислить интеграл e |
x |
|
dx . |
|
||||||||||||||
|
2 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 |
1 |
2 |
1 |
1 |
|
|
|
2 |
|
1 |
1 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Решение. |
e x |
|
|
|
dx = e x |
2 |
dx |
= |
e x d |
|
|
||||||||
|
x |
2 |
|
||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
1 |
|
x |
|
|
|
|
1 |
|
|
x |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
используя известное выражение et dt et |
C , получим: |
||||||||||||||||||
38
|
1 |
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
e x |
|
|
|
= e 2 |
e1 |
= e e . |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 4 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Задача 52 (Э). |
Вычислить интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
e x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Решение. Сделаем замену t |
|
|
ex |
1 . Тогда t 2 |
e x 1, |
e x t 2 1, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x ln(t 2 |
1) , |
|
|
|
|
|
2t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
dx |
|
|
dt , функция t |
|
|
|
ex |
1 монотонна, так что |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t 2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
замена корректная. Теперь найдѐм новые границы: если |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 4 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
3 |
1 |
2t |
|
|
|
||||||||||||
x (ln 2, |
|
|
|
то t (1, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
ln 4) , |
3) . |
Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
dt |
= |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 t |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 2 |
|
|
|
e x 1 |
1 |
|
t |
|
|
|
|||||||||||||||||
3 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
dt |
|
= 2arctgt |
1 |
|
|
= 2 |
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
. |
|
Ответ. |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
6x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Задача 53. Вычислить интеграл |
|
|
|
|
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
x 2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
При этом осуществляется повторение темы «элементарные |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
преобразования, подведение под знак дифференциала». |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
6x 3 |
|
|
|
|
|
1 2x 1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Решение. |
|
|
|
dx |
= 3 |
|
dx = |
3 |
|
|
dx 3 |
|
dx |
= |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x 2 1 |
x 2 1 |
x |
2 1 |
x2 1 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1 |
|
d (x 2 1) |
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3 |
|
3 |
|
|
|
dx = 3ln( x2 |
1) |
|
3arctgx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
1 |
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
3(ln 2 0) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
Ответ. 3ln 2 |
3 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
0 = 3ln 2 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2x2 |
x 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Задача 54. Вычислить интеграл |
|
|
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(x 5)(x 1) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
При этом осуществляется повторение темы «рациональные дроби».
39
Решение. Сначала представим дробь в виде суммы простейших.
|
|
2x2 x 9 |
|
|
A |
|
B |
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
. При приведении к общему |
|||||||||||
|
(x 5)(x 1)2 |
x 5 |
x 1 |
(x 1)2 |
|||||||||||||||
знаменателю, числитель получится такой: |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
A(x 1)2 |
B(x 5)( x 1) C(x 5) , что равно 2x2 |
x 9 , |
|
|
||||||||||||||
|
A(x 2 2x 1) B(x 2 4x 5) C(x 5) 2x 2 x 9 |
|
|
|
|||||||||||||||
( A B)x 2 (2 A 4B C)x ( A 5B 5C) 2x 2 x 9 |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
A B 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
система: |
2 A 4B C 1 решим еѐ методом Гаусса. |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A 5B 5C 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
1 1 |
0 |
2 |
1 |
1 |
|
0 |
2 |
1 1 |
0 |
2 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
2 4 1 |
1 |
|
|
0 |
6 1 |
5 |
|
0 |
6 |
1 5 |
. |
|||||||
|
1 5 |
5 |
9 |
|
|
0 |
6 |
5 |
11 |
|
0 0 |
6 |
6 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Здесь от 2-й строки отняли удвоенную 1-ю и от 3-й 1-ю, а затем от 3-й строки 2-ю. Основная матрица системы стала треугольной, и С находится сразу же: С 1. Тогда 6B 1 5 и тогда B 1. Из 1-го уравнения тогда уже получается A 1.
Значит, исходный интеграл распадается на сумму 3 интегралов:
1 |
1 |
|
|
1 |
1 |
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 ln |
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
1 |
|
1 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
dx |
|
|
dx |
|
|
|
dx = ln |
|
x 5 |
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
= |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
x 5 |
x 1 |
(x |
1) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
0 |
|
|
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
8 |
|
1 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
(ln 4 ln 5) |
(ln 2 ln 1) |
|
|
|
1 = ln 4 |
ln 5 ln 2 |
|
= ln |
|
|
|
|
. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
5 |
|
2 |
|
|
Ответ. ln |
8 |
|
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
5 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Задача 55. Вычислить интеграл |
|
|
|
|
|
|
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
При этом осуществляется повторение темы «интегрирование иррациональностей».
40
