
Математический анализ (90
..pdf
Методические указания и примеры решения заданий (1-10)
Пример1. Найти производную функции |
|
|
y 3x cos x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. y |
3x ln 3 cos x 3x |
sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Пример 2. Найти производную функции |
|
|
y |
tgx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x tgx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x tgx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x sin x cosx |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. y |
tgx |
|
x |
|
cos |
x |
|
|
|
|
2 |
|
|
x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x |
|
|
x cos2 x |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Пример 3. Найти производную функции |
|
|
y sin 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
Пример 4. Найти производную функции |
|
|
y |
|
1 cos2 |
|
1 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
||||||
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 cos |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 cos |
|
|
|
x cos |
|
|
x |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|||||||||
|
|
|
|
2 1 cos |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
1 cos |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
cos |
1 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( sin |
|
x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 cos |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 cos |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Методические указания и примеры решения заданий (11-20)
Исследование функций и построение графиков рекомендуется проводить по следующей
схеме:
1)Найти область определения функции.
2)Исследовать функцию на непрерывность; найти точки разрыва функции и её односторонние пределы в точках разрыва.
3)Найти точки экстремума функции и определить промежутки монотонности (интервалы возрастания и убывания функции).
4)Найти точки перегиба графика функции и определить интервалы выпуклости и вогнутости графика.
5)Найти асимптоты графика функции.
6)Построить график функции, используя результаты проведённого исследования.
7)Для функции под пунктом а ) найти дополнительно наибольшее и наимен ьшее значения этой функции на отрезке [ ; ].
Пример 1. у = 14 ( х3 + 9х2 + 15х – 9).
1)Областью определения данной функции являются все действительные значения аргумента х, то есть, D( у): х ( ; + ), а это значит, что функция непрерывна на всей числовой оси и её график не имеет вертикальных асимптот.
2)Исследуем функцию на экстремум и определим интервалы монотонности. С этой целью найдём её производную и приравняем к нулю:
y 14 (3x2 18x 15); x2 6x 5 0.
Решая полученное квадратное уравнение, делаем вывод о том, что функция имеет две критические точки первого рода: x1 5, x2 1. Разбиваем этими точками область определения на части, и по изменению знака производной определим промежутки монотонности ( интервалы возрастания и убывания функции ) и наличие экстремума функции:
x |
( , 5 ) |
5 |
( 5, 1 ) |
1 |
( 1, + ) |
|
|
|
|
|
|
f (x) |
+ |
0 |
|
0 |
+ |
|
|
|
|
|
|
f (x) |
|
max |
|
min |
|
|
|
|
|
|
|

ymax y( 5) 14[( 5)3 9( 5)2 15( 5) 9] 4;
ymin y( 1) 14[( 1)3 9( 1)2 15( 1) 9] 4.
3) Определим точки перегиба графика функции и интервалы его выпуклости и вогнутости.
Для этого найдём вторую производную заданной функции и приравняем её к нулю:
y |
1 |
(6x 18); x 3 0; x 3. |
|
4 |
|||
|
|
||
Итак, функция имеет одну |
критическую точку второго рода x 3 . Разобьём |
полученной точкой область определения на части, в каждой из которых установим знак второй производной:
x |
( , 3 ) |
3 |
( 3, + ) |
|
|
|
|
f (x) |
|
0 |
+ |
|
|
|
|
f (x) |
|
т. п. |
|
|
|
|
|
Значение х = - 3 является абсциссой точки перегиба графика функции, а ордината этой точки
|
|
|
|
y( 3) |
|
1 |
[( 3)3 9( 3)2 15( 3) 9] 0. |
||||||||
|
|
|
|
4 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
4) Выясним наличие у графика заданной функции наклонных асимптот. |
|||||||||||||||
Для определения параметров |
k |
и b уравнения асимптот y kx b воспользуемся |
|||||||||||||
формулами |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
k lim |
|
f (x) |
; b lim[ f (x) kx]. |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
x |
||||
Для заданной функции |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
1 |
(x3 |
9x2 15x 9) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
9 |
|
||||
k lim |
4 |
|
|
lim |
|
(x2 |
9x 15 |
) . |
|||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||
x |
x |
|
|
|
x 4 |
|
x |
Следовательно, у графика заданной функции наклонных асимптот нет.

5) Для построения графика функции в системе координат хОу изобразим точки максимума А (- 5; 4 ), минимума В (- 1; - 4 ), перегиба С (- 3; 0 ) и точку пересечения графика с осью
ОуD( 0; - 9 / 4 ). С учётом результатов исследования построим кривую ( см. рис.1 ).
6) Найдём наибольшее и наименьшее значения функции на отрезке [- 3; 0 ]. Для этого вычислим значения функции на концах этого отрезка, в критических точках первого рода, попавших на отрезок, и сравним результаты:
у (- 3) = 0 ;у (- 1) = - 4 ; у ( 0) = - 9/4 . Очевидно, что унаиб. (- 3) = 0 ;унаим.(- 1) = - 4 .
10
6
A
2
C
-10 |
-6 |
-2 |
2 |
6 |
10 |
-2 D
B
-6
-10
Рис.1
Пример 2. y |
x2 |
20 |
. |
|
x 4 |
||||
|
|
1)Область определения функции: D ( у ) = { х( - ; 4 ) ( 4 ; + ) } .
2)Исследование на непрерывность и классификация точек разрыва.
Заданная функция непрерывна всюду, кроме точки x 4 . |
|
|
|||||
Вычислим её односторонние пределы в этой точке: |
|
|
|||||
lim f (x) lim |
x2 |
20 |
; |
lim f (x) lim |
x2 20 |
|
|
x 4 |
x 4 |
||||||
|
|
|
|
х40 |
х40 |
х 4+0 |
х4+0 |

Таким образом, точка x 4 является для заданной функции точкой разрыва, а прямая x 4 вертикальной асимптотой графика.
3) Исследование на экстремум и промежутки монотонности ( интервалы возрастания и убывания функции).
Найдём производную функции, приравняем её к нулю и найдём корни полученного
уравнения: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
y |
2x(x 4) (x2 20) |
|
|
x2 8x 20 |
. |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
(x 4)2 |
|
|
|
(x 4)2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
x2 8x 20 |
0; x2 |
8x 20 0; x |
2; x |
10. |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
(x 4)2 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
x |
|
( ; 2) |
|
|
2 |
|
|
( 2; 4) |
|
4 |
( 4; 10) |
|
10 |
(10;+ ) |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (x) |
|
+ |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
не сущ. |
|
|
0 |
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (x) |
|
|
|
|
|
max |
|
|
|
|
|
не опр. |
|
|
min |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
уmax= |
у ( 2) = 4; |
|
ymin= y (10) = 20 . |
|
|
|
|||||||
Обозначим точку максимума |
|
А ( 2; 4 ), точку минимума В ( 10; 20 ) . |
|
||||||||||||||||
|
4) Исследование графика на выпуклость, |
вогнутость и точки перегиба. |
|
Найдём вторую производную функции, приравняем её к нулю и найдём корни полученного уравнения (если они есть).
y (2x 8)(x 4)2 2(x 4)(x2 8x 20) (x 4)4
|
|
2(x 4)[(x 4)2 (x2 8x 20)] |
|
|
|||||
|
|
(x 4)4 |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
||
= |
2[x2 |
8x 16 x2 8x 20] |
|
72 |
. |
||||
|
|
(x 4)3 |
|
(x |
4)3 |
||||
|
|
|
|
|
Так как y 0 , то график заданной функции точек перегиба не имеет. Остаётся выяснить
вопрос об интервалах выпуклости и вогнутости графика.
x |
|
|
( ; 4 ) |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
( 4 ; + ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
f (x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
не сущ. |
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
f (x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
не опр. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
5) Исследование графика на наличие наклонных асимптот: |
y kx b. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
f (x) |
|
|
x2 20 |
|
x2 |
20 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
k lim |
|
lim |
lim |
lim |
x2 |
|
1. |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
x |
x |
|
|
x |
(x 4)x |
x x2 4x |
x |
4 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
||||
|
b lim[ f (x) kx] lim[ |
x2 |
20 |
1 x] lim |
x2 |
20 x2 4x |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
4 |
|
|
x 4 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4x 20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
lim |
|
|
x |
4. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
x 4 |
x |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Следовательно, прямая |
y x 4 наклонная асимптота графика. |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
6 ) Построение графика. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
График заданной функции пересекает ось Оу в точке С ( 0; 5) |
. Действительно, при x 0 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
функция |
y |
0 20 |
5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
0 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Используя все предыдущие результаты исследования, график заданной функции имеет |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
вид, представленный на рис.2. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
При построении графика следует вначале провести асимптоты: |
|
x 4 (вертикальная |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
асимптота) |
и |
|
y x 4 |
(наклонная асимптота); затем нанести точки А ( 2; 4 ) max, |

В(10; 20 ) min |
и |
С ( 0; |
|
5 ) пересечение с осью |
ОУ ; и только потом начертить |
|||
график.При необходимости можно использовать дополнительные точки. |
||||||||
|
|
|
|
|
40 |
|
|
|
|
|
|
|
|
30 |
|
|
|
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
-30 |
-20 |
|
-10 |
0 |
10 |
20 |
30 |
|
|
|
|
|
-10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
-20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
-30 |
|
|
|
|
|
|
|
|
-40 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рис. 2 |
|
|

Методические указания и примеры решения заданий (21-30)
Решение типовых примеров.
Найти неопределённые интегралы. Проверить результат дифференцированием (в одном из примеров).
а) |
(5x4 |
2 |
|
1 |
|
7)dx, |
б) |
|
|
|
|
dx |
|
, |
|
|||
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3 x2 |
|
|
|
5 x2 |
||||||||||||||
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
в) |
(x |
2 |
1) ln xdx, |
|
|
г) |
|
|
|
|
dx |
|
|
, |
||||
|
|
|
|
2 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
6x 16 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
д) |
sin x sin 3xdx, |
|
|
е) |
sin5 x cos xdx. |
Решение.
а)
б)
в)
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
7)dx 5 x4dx 2 x 4dx x |
2 |
|
||||||||||||||||||||||
(5x4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3 |
dx 7 dx |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 x2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
x5 |
|
|
|
|
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
7x C x5 |
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
|
|
||||||||||||
= 5 |
2 |
|
|
|
|
3 |
x 7x C. |
||||||||||||||||||||||||||||||
5 |
|
|
|
3 |
|
1 |
|
|
3x3 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
arcsin |
|
x |
C. |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
5 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
( |
5)2 x2 |
5 |
|
|
|
|
|
|
(x2 1)ln xdx.
Нужно использовать формулу интегрирования по частям: udv u v vdu.
|
Для этого обозначим |
u ln x, dv (x2 1)dx, |
тогда du |
1 |
dx, |
||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
v (x2 1)dx |
x3 |
x. |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Тогда, применяя формулу интегрирования по частям, получим |
|
|
|||||||||||||||||
(x2 1)ln xdx ( |
x3 |
|
x)ln x ( |
x3 |
x) |
1 |
dx |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
3 |
|
|
3 |
|
x |
|
|
|
|
||||||||||
( |
1 |
x3 x)ln x ( |
|
1 |
x2 |
1)dx ( |
1 |
x3 x)ln x |
1 |
x3 x C. |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
3 |
|
|
|
3 |
3 |
|
|
|
9 |
|
|
|
|
г) |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
d (x 3) |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
x |
2 |
6x 16 |
(x |
2 |
6x |
|
|
|
|
|
|
(x 3) |
2 |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9) 25 |
|
5 |
|
||||||||||||||||||||||||||
(t x 3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
dt |
|
|
|
|
1 |
ln |
|
|
t 5 |
|
|
C |
|
|
1 |
ln |
|
x 2 |
|
C. |
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
t |
2 |
5 |
2 |
|
|
t 5 |
10 |
x 8 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
д) sin x sin 3xdx |
1 |
cos( 2x) cos 4 x dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
cos 2xdx |
1 |
|
cos 4xdx |
|
|
1 |
sin 2x |
1 |
sin 4x C. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Использована формула: |
sin sin |
|
1 |
cos( ) cos( ) . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
е) sin5 x cos xdx sin5 xd (sin x) t5dt |
t6 |
C |
sin6 x |
C. |
|
|
|||
6 |
6 |
|
||
(t sin x) |
|
|
|
Проверим результат интегрирования в примере д) дифференцированием:
|
sin6 x |
|
|
1 |
|
5 |
|
|
5 |
|
( |
|
C) |
|
|
6sin |
|
x (sin x) |
sin |
|
x cos x. |
6 |
6 |
|
|
Получили подынтегральную функцию. Следовательно, интеграл нашли верно.
Методические указания и примеры решения заданий (31-40)
Пример 1. Найти с помощью определённого интеграла площадь плоской фигуры,
расположенной в первом квадранте и ограниченной параболой |
y 8x2 , прямой |
y 6x 14 и осью OX( рис.3 ). |
|
Решение. Сделаем чертёж: в осях ХОУ построим параболу y 8x2 |
и прямую |
y 6x 14 и заштрихуем искомую площадь, расположенную в первом квадранте. Затем
найдём абсциссу точки пересечения параболы и прямой в первом квадранте. Для этого
приравняем правые части уравнений параболы |
y 8x2 и прямой y 6x 14 и решим |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
полученное квадратное уравнение |
|
|
8x2 6x 14 |
|
|
|
|
или |
4x2 3x 7 0. |
Корни этого |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
уравнения |
x |
7 |
, x 1. Первому квадранту соответствует корень |
x 1. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
4 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Найдём абсциссу точки пересечения прямой |
y 6x 14 |
|
с осью ОХ( y 0). Решим |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
уравнение |
6 x 14 0 , откуда |
|
|
x |
7 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Искомая площадь фигуры |
S S1 S2 , |
|
где |
S1 площадь фигуры, |
ограниченной данной |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
параболой |
y 8x2 , вертикальной прямой x 1 |
|
|
и осью ОХ ; |
|
|
S2 площадь фигуры, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ограниченной вертикальной прямой |
x 1, |
данной прямой |
|
y 6x 14 и осью ОХ . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Вычислим искомые площади: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
1 |
|
8 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
S1 8x |
dx 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 2 |
|
|
(кв.ед.) |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
0 |
|
3 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
17 / 3 |
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
S2 ( 6x 14)dx 6 xdx 14 dx 6 |
|
|
|
14x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
3( |
49 |
|
1) 14( |
7 |
1) 3 |
40 |
|
14 |
4 |
|
40 |
|
56 |
|
16 |
5 |
1 |
|
(кв.ед.) |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
9 |
|
3 |
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
3 |
|
|
|
3 |
|
3 |
3 |
|
||||||||||||||||||||||||
Общая площадь |
|
|
S S S |
|
2 |
2 |
5 |
1 |
8 (кв.ед.) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|