3 Асiмiляцыя па мяккасцi і

1. СВİСЦЯЧЫЯ [з ] , [с ] , [дз ] , [ц ] перад мяккімі зычнымі вымаўля­юцца мякка, але гэтая асімілятыўная (суседняя) мяккасць на пісьме не абазначаецца; тут вымаўленне не адпавядае напісанню:

змена, снег, дзвесце, цвік = вымаўляюцца: [з' ]мена, [с' ]нег, [дз' ]ве[с' ]це, [ц' ]вік. Але няма асіміляцыі перад [г' ], [к' ], [х' ] : [з] гінуць, [с] кінуць, [с] хітрыць.

2. ЗЫЧНЫ Н перад мяккімі свісцячымі [з' ] , [с' ] , [дз' ] , [ц' ] таксама асімілюецца па мяккасці: камандзір, вензель, венцер, у грунце, у прапагандзе, на фронце, İндзіра Гандзі, хіндзі, манпансье = вымаўляюцца: кама[н' ]дзір, ве[н' ]зель, ве[н']цер, у гру[н' ]це, прапа­га[н']дзе, на фро[н' ]це, İ[н' ]дзіра Га[н' ]дзі, хі[н' ]дзі, манпа[н' ]сье.

Гукавое абазначэнне літар İ, Е, Ё, Ю, Я

З’ехаў Юльян са сваім салаўём. [ jэ] [ jу] [ jа] [ jі] [ jо] 1) пасля 2) у пачат- 3) пасля ь ; 4) пасля 5) пасля ў апострафа; ку слова; галосных; Ягады смачныя, Касьян, з’еш на здароўе.

ВЫКЛЮЧЭННЕ для İ ў пачатку слоў: 1) [ j і ]: перад націскным і ў асабовых займенніках: у ім; з ім; іх; іхні…; [ і ]: İндыя; İран; ідэал…; 3) [ ы ] пасля слоў на зычны: ён  і яна; ён  ішоў… ; 4) [ j ] пасля слоў на галосны: яна  і я; яна  ішла…

Гістарычныя чаргаванні зычных гукаў :

г // з' : берага – на беразе к // ц : рука – руцэ х // с' : страха – страсе
г // ж : дарога – дарожны к // ч : рака – рачны х // ш : страх – страшыць	в // ў : трава – траўка л // ў : касіла – касіў
з // ж : казаць – кажу с // ш : касá – кашу́ д // дж : хада – хаджу д // с' : кладу – класці	б' // бл' : любіць – люблю п' // пл' : купіць – куплю м' // мл' : аформіць – аформлю в' // ўл' : травіць – траўлю ф' // фл' : графíць – графлю

Пазіцыйныя чаргаванні зычных гукаў:

д // дз' : сады – садзіць; т // ц' : плот – на плоце ;

Чаргаванне цвёрдых зычных з мяккімі: м // м' : сума – к суме; н // н' : рана – на ране; в // в' : галава – галаве і г. д.

Гістарычныя чаргаванні галосных гукаў :

е // і : цвет // цвісці, цвіценне, зацвітаць; кветка // квітнець;

смех // усміхацца; здзерці // здзіраць; светлы // світаць, світанак, світанне; ветлівы // вітаць, вітанне; памерці // паміраць;

сцеле // рассцілае;

ле // лі: блеск (бляск) // блішчаць, бліскавіца; слепнуць (асляпіць) // сліпучы + варыянт: // сляпучы (!!!)

о // і : збор // збіраць, збіранне; звон // звінець.