Жұмыс 24. Қан каталазасын бәсекелес емес ингибирлеу.

Б±л әдіс қан каталазасыныњ қатысуымен натрий азидініњ ( NaN₃ )бар және жоқ кезіндегі сутегінің асқын тотығының ( H₂O₂ ) ыдырауында газ ( оттегі) кµпіршіктерініњ бµліну қарқындылыѓын визуальды салыстыруѓа негізделген.

Зерттеудің барысы. Екі пробиркаѓа 1 тамшы қан қ±яды да, біріншісіне - 2 тамшы су, екіншісіне – сондай көлемде натрий азидініњ ерітіндісін қосады. Сынамаларды шайқайды.

2 минуттан соң екі пробиркаѓа да сутегінің асқын тотығы ( Н₂О₂) ерітіндісініњ 2 мл-ін қосадыда, газ кµпіршіктерініњ бµліну қарқындылыѓын салыстырады.

Жұмыстың жазылуы. Алынған мәліметтер бойынша қан каталазасына натрий азидінің әсері туралы қорытынды жасап, жұмыстың практикалық мәнін көрсетеді.

Ж±мыстыњ практикалық мәні.

Геминді ферменттердіњ ( цитохромоксидаза, каталаза және пероксидаза) бәсекелес емес ингибиторлары азидтер және цианидтер болып табылады. Олар белсенді ортаныњ қ±рамына кіретін гемніњ темірімен әрекеттесіп, аталѓан ферменттердіњ каталитикалық белсенділігін тежейді. Осыѓан байланысты азидтер және цианидтер к‰шті улы зат болып табылады.

а) Реакция жылдамдыѓыныњ ферменттіњ мµлшеріне тәуелділігі. Б±л тәсіл, йодпен анықталатын, крахмал гидролизініњ жылдамдыѓын анықтауѓа негізделген. Ал крахмал гидролизініњ жылдамдыѓы қосылѓан сілекейдіњ α – амилазасыныњ мµлшеріне тәуелді.

Зертттеудің барысы.

Бастапқы сұйылтылған сілекейді пробиркаларда 20, 40, 80 және 160 есе сумен сұйылтады. 4 пробирка алып, оның әрқайсысына сілекейлердің сәйкес сұйылтуларынан 1 мл – ден қ±яды. Пробиркаларѓа бюреткадан 4 мл крахмал ерітіндісін қосып, тез су моншасына ( 38 ⁰ С ) қояды да, реакцияның басталу уақытын белгілейді.

1 – 2 минуттан кейін әрбір сынамадан 2 тамшы с±йықтықты алып, оларѓа 1 тамшы калий иодидіндегі йод ерітіндісін қосады. Сынамалар алѓашында кµк, соњынан қызыл – к‰лгін және ең соңында қызыл т‰ске боялады.

Әрбір 4 пробиркада тәжірибеніњ басталған уақытынан қызыл т‰с пайда болѓанѓа дейінгі ( крахмалдан эритродекстриндердіњ пайда болу кезењіне дейін ) дәл уақытты белгілейді.

Жұмыстың жазылуы.Тәжірибеніњ нәтижесін график т‰рінде кµрсетеді. Ординат білігінде v – реакция жылдамдыѓын ( эритродекстриндердіњ пайда болуына қажетті уақыттыњ теріс мµлшері), абсцисс білігінде ( С) – амилазаныњ салыстырмалы концентрациясын ( с±йылтылуы) салынады. Реакция жылдамдыѓыныњ ферменттіњ концентрациясына тәуелділігі туралы қорытынды жасап, биологиялық емес катализаторлардыњ осындай тәуелділігімен салыстыру қажет.

5. Оқытудың тәсілдері: Ауызша сұрау, аз топтар, тестілер.

6. Әдебиет:

Негізгі әдебиет:

7. Медициналық биохимия. Тапбергенов С.О., 2011г.

8. Медицинская клиническая биохимия. Тапбергенов С.О. Тапбергенов Т.С. 2009 г.

9. Медицинская и клиническая биохимия. Тапбергенов С.О. Тапбергенов Т.С. 2012 г.

10. Интерпретация клинико-биохимических анализов. Тапбергенов С.О. Тапбергенов Т.С. 2008 г.

11. Медициналық биохимия. Тапбергенов С.О. 2007 г.

12. Биологическая химия с упражнениями и задачами Под ред. С.Е.Северина. 2011 г.

Қосымша әдебиет:

5. Руководство к практическим занятиям по биологической химии. Под ред. Тапбергенова С.О. 2012 г.

6. Биохимия. Под ред. Е.С.Северина. 2009 г.

7. Сеитов З.С. Биохимия : Өзгертіліп, толықтырылып үшінші рет басылып шығуы / З. С. Сеитов. - Алматы : "ЭВЕРО", 2012. - 570 с. : ил.

8. Биохимия сұрақтары мен жауаптары. Биохимия в вопросах и ответах: учебное пособие / Т. С. Сейтембетов, Б. И. Төлеуов. - Алматы : ТОО"ЭВЕРО", 2010 г.

7. Бақылау. Ағымды бақылау. Тапсырмаларды орындауының нәтижесін тексеру,

өз-өзін бағалау және сабақта жұмыс істеуде топты бағалау, тесті тапсырмалар, тестілеу.