- •1..«Девиантология» пәнінің мәні, мақсаты мен міндеттерін айқындаңыз
- •2.. Девиантология ғылымының тарихы мен дамуы туралы теорияларды жазыңыз
- •3.. Девиантты мінез-құлықтың жіктелуін көрсетіңіз
- •4.. С.А. Беличеваның девиантты мінез- құлықтағы әлеуметтік ауытқуды топтастыруын түсіндіріңіз
- •5.. «Девиантология» басқа ғылым салаларымен пәнаралық байланысын сипаттаңыз
- •6.. Виктимологиялық ғылымның қалыптасуы мен даму тарихын айқындаңыз
- •8.. Шетелдік және отандық ғалымдардың девиантты мінез-құлықты балалардың әлеуметтенуі туралы теорияларын жазыңыз (кем дегенде 3-4 теория)
- •9.. Девиантты мінез-құлықты педагогикалық-психологиялық түзету әдістерін анықтаңыз
- •10.. Жасөспірімдердің аутсайдерлігі мен маргиналдығын салыстырмалы сипаттаңыз.
- •11... А.Г.Абрумова, л.Я.Жезлова бойынша девиантты мінез-құлық түрлерінің әлеуметтік психологиялық тәсілге негізделген тұжырымына сипаттама беріңіз.
- •12.. Жасөспірімдердің және бозбалалардың формальды емес топтарының қалыптасу тетігін сипаттаңыз.
- •13.. «Қиын бала» түсінігі мен оның ерекшеліктерін айқындаңыз
- •14.. Девиантты мінез-құлықтың пайда болу факторларын анықтаңыз
- •15.. Адамның әлеуметтік қалыпты дамуы мен ауытқуы, әлеуметтік ауытқу ұғымдарының мәнін түсіндіріңіз
- •16.. Тәуелді мінез-құлықтың негізгі формаларын жіктеңіз
- •17.. Балалармен және жасөспірімдермен жүргізілетін психопрофилактикалық жұмыстың принциптерін көрсетіңіз.
- •18.. Педагог-психологтың девиантты мінез-құлықты балалармен түзету жұмыс технологиясының ерекшелігін айқындаңыз
- •20.. Жасөспірімдердің девиантты мінез-құлқын әлеуметтік-педагогикалық тұрғыдан алдын алу жолдарын көрсетіңіз
- •21.. Суицидтік мінез-құлықтағы балалармен әлеуметтік педагогтың жұмыс әдістері, әдістемесін анықтаңыз
- •22. Мектептегі әлеуметтік педагог іс-әрекетінің негізгі бағыттарын көрсетіңіз
- •23.. Басқарылуы қиын және ынтасы жоқ сыныппен психологиялық-педагогикалық жұмыс ерекшелігін айқындаңыз
- •24.. Девиантты мінез-құлыққа бақ-тың әсерін зерттеу әдістерін жіктеңіз
- •25.. Девиантты мінез-құлықты балаларға педагогикалық-психологиялық жағынан сипаттама және оны анықтау жолдарын көрсетіңіз
- •26.. Девиантты мінез-құлықты балалармен жұмыс жасаудың негізгі бағыттарын көрсетіңіз
- •27.. Ювеналды девиантты мінез-құлықтың ерекшеліктеріне анықтама беріңіз
- •28.. Жәбірленушілердің классификациясын ұсыныңыз
- •29.. Алдын-алу шарасы және олардың жіктелуінің психологиялық-педагогикалық негіздерін анықтаңыз
- •30.. Отандық және шетелдік әлеуметтік әдебиеттердегі девиантты мінез-құлық теорияларының мәні мен мазмұнын ашыңыз
- •31.. Әлеуметтік девиацияның объективті факторларына сипаттама беріңіз
- •32.. Қиын жеткіншектерді қайта қалпына келтіру мақсатында психологиялық қызметті ұйымдастырудың құрылымдық жүйесін құрастырып, талдаңыз
- •33.. Қиын өмір жағдайында қалған балалармен жұмыс жасаудағы негізі талаптарды көрсетіңіз
- •34.. Мектептегі девиантты мәнез-құлықты балалармен жұмыс жасау қызметінің жоспарын құрастырыңыз. (жыл, ай, тоқсанға)
- •35.. Девиантты мінез-құлықтың биологиялық алғышартын атап, талдаңыз.
- •36.. Мектепте тәртібі қиын оқушылардың ұжымындағы жұмысы, жанұямен жұмысы, әлеуметтік ортамен жұмысындағы зерттеу, ұйымдастыру, сауықтыру және алдын-алу іскерлігін сызба түрінде көрсетіңіз
- •37.. Басқарылуы қиын және ынтасы жоқ сыныппен психологиялық-педагогикалық жұмыстың алгоритмін құрастырыңыз.
- •38.. Нашар отбасындағы оқушының мектепте сабақ үлгерімі жағынан көмектесуге әдеуметтік педагогтың тоқсандық жұмысында қандай көрсеткіштер сипат алу керектігін көрсетіңіз.
- •39.. Интервенция мақсаттарына байланысты психотерапия түрлерін жіктеңіз.
- •40.. Мінезінде ауытқушылықтары бар балалармен жеке өзара қарым-қатынас байланысын сурет түрінде көрсетіңіз
- •41.. Кәмелетке толмағандар арасында профилактикалық жұмыстың негізгі деңгейлерін анықтаңыз.
- •42... «Қиын» жасөспірімнің жеке мінез-құлқына әлеуметтік әсер ету немесе алдын-алу шараларының мәнін анықтап, түрлерін көрсетіңіз
- •43.. Баланың әлеуметтік бейімделуі ерекшеліктерін талдаңыз.
- •44... Девиантты мінез-құлықтың пайда болу факторларын сызба түрінде көрсетіп, талдаңыз
- •45.. Жасөспірімдер мен балалардың арасындағы тәртіптің ауытқуларының психологиялық-педагогикалық алдын-алу іс-әрекеттердің бағыттарын көрсетіңіз.
- •46.. Әлеуметтік және педагогикалық жағынан қараусыз қалған балалармен жұмыс жасаудың психологиялық-педагогикалық кешен үлгісін көрсетіңіз
- •47.. Мінез-құлқында ауытқушылықтары бар балалардың отбасымен жұмыс жасау алгоритмін құрастырыңыз
- •48... Тәрбиеленушінің өзіндік бағалауына әсер ететін факторларды сурет түрінде көрсетіңіз
- •49.. Балалармен әлеуметтік педагогтың қарым-қатынас типтері: серіктестік, келісім жасау, конфликтілік қарым-қатынастарға талдау жасаңыз
- •50.. Қаңғыбас жасөспірімдерге кеңес берудің ережесін құрастырыңыз
- •51.. Өмірге бейімделу мен шығармашылықпен өзінше емделуде жаттығулардың біріне мысал келтіріңіз.
- •52.. Девиантты мінез-құлықты балалармен жұмыс жасаудың негізгі әдістерін атап, негізгі мақсат-міндеттерге сәйкес сипаттама беріңіз
- •53.. Жақын адамдармен эмоционалды қарым-қатынас жасау - баланың толыққанды дамуына әсерін білдіретін факторлардың тізбесін құрастырыңыз
- •54.. Оқушыларды әлеуметтік бейімделу мақсатында нақты бір тәрбие іс-шарасына жоспар құрастырыңыз
- •55... Әл Педагогтың тәртібінде ауытқушылықтары бар балалардың құжаттарды жүргізу мен рәсімдеуде негізгі талаптарды көрсетіңіз
- •Әлеуметтік педагогтың нормативтік құжаттары:
- •56.. Девиантты мінез-құлықты балалармен жұмыс жасаудың негізгі бағыттарына жоспар құрастырыңыз
- •57.. Оқушылардың арасында құқық бұзушылықты алдын-алудың жұмыс жоспарын құрастырыңыз (бір тоқсанға)
- •58.. Оқуында қиындығы бар оқушыларға психологиялық-педагогикалы көмек берудің әдіс-тәсілдерін көрсетіп, талдаңыз
- •59.. Тәртібі қиын баланың ата-анасымен танысуда әңгімелесу жоспарын құрастырып, талдау жасаңыз.
- •60.. Балалар мен жасөспірімдердің әлеуметтік ауытқуларының алдын-алу және оны жеңу жолдарындағы отбасындағы тәрбиенің педагогикалық қызметінің мазмұнын ашыңыз
38.. Нашар отбасындағы оқушының мектепте сабақ үлгерімі жағынан көмектесуге әдеуметтік педагогтың тоқсандық жұмысында қандай көрсеткіштер сипат алу керектігін көрсетіңіз.
\
Үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыстың мақсаты. 1.Пән бойынша оқушының білімін дамыту, сабақ үлгерімін жақсарту. 2.Оқушының жекелеме тапсырмалар арқылы пәнге қызығушылығын ояту. 3.Сабаққа белсенді қатысуын қамтамасыз ете отырып, шығармашылықпен ойлау, есте сақтау қабілеттерін жетілдіру.
№ |
Жүргізілетін жұмыстар
|
Берідетін тапсырмалар |
Айы |
1 |
Жаңа тақырыпты игерту
Үй тапсырмасын орындауға бейімдеу |
1.Картамен жұмыс жасау 2.Жаңа сабақты бекіту сұрақтарына жауап беруін қадағалау
1.Параграфтың соңында берілген сұрақтарға жауап жазып келу 2. Үйге берілген параграфтың ең маңызды пункітін белгілеп,оқып келуді, мазмұнын айтуды қадағалау
|
Қыркүйек |
2 |
Оқушының есте сақтау қабілетін дамыту
Шығармашылық жұмыстарға баулу |
1.Сөзжұмбақ жасауды және шешуді үйрету. 2.Тестпен жұмыс жасауға жаттықтыру 1.Әр тарауды қортындылағанда тарихи тұлғалар, мемлекеттер, елді –мекендер, ірі шайқастар бойынша реферат жаздыру 2.Саяси тұлғаларға сипаттама жасату |
Қазан |
3 |
Сөйлеу қабілетін дамыту |
1.Үй тапсырмасын сұрау 2. Ауызша сұрақтар қою |
Қараша |
39.. Интервенция мақсаттарына байланысты психотерапия түрлерін жіктеңіз.
Жеке тұлғаның ауытқушы мінез-құлқының интеграциясы əлеуметтік-психологиялық ықпалдың тағы бір бағыты болып табылады. Психологиялық интервенция — бұл жағымды өзгерістерге түрткі болу үшін жеке тұлғалық кеңістікке психологиялық тұрғыдан араласу. Жеке тұлғаның девиантты мінез-құлық интервенциясының мақсаты — оның мінез-құлқындағы əлеуметтік бейімделуге кедергі жасайтын формаларды бəсеңдету немесе жою болып табылады. Тұтас алғанда психологиялық интервенцияның ерекше өзге- шелігі тұлға тарапынан мінезін өзгертуге деген ниет, оның психологпен бірлесе жұмыс істеуге даярлығы болып табылады. Кəмелетке толмағандардың мінез-құлқындағы ауытқушылықтар кезінде инициатива мен келісім баланың заңды өкілдері тарапынан болуы қажет. Тұлғаның ауытқыған мінез-құлықтармен жұмыс істеудің негізгі қиындығы, əдетте, əлеуметтік-психологиялық көмектің бірінші кезеңдерінде адам, өзінің мінез-құлқының айқын жағымсыз салдарына қарамастан, өзгерістерге қарсы шығатындығында болып табылады. Бұндай жағдайларда девиация келтіретін зиянның дəрежесі немесе тұлғаның əлеуметтік дезадаптация деңгейі араласу үшін негіз бола алады. Мəселен, есірткіге тəуелді адамның көмек сұрауына көбінесе денсаулығындағы маңызды мəселе немесе "əлеуметтік түпке" жетуі себеп болады. Есірткі қолданумен бірге туындайтын аурулар түрі жақсы танымал: гепатит, ВИЧ-инфекция, психикалық ауытқулар. Өз кезегінде, əлеуметтік құлдырау қылмыстық əрекеттерде, еңбекке жарам- дықты жоғалтуда, жалғыздану, баспанасы мен отбасынан айры- луда анық көрінеді. Осылайша, девиантті мінез-құлық кезіндегі психологиялық араласудың басты міндеттерін төмендегідей тұжырымдауға бо- лады: а) əлеуметтік бейімделуге немесе сауығуға мотивацияны қа- лыптастыру; ə) тұлғалық өзгерістерге ынталандыру; б) ауытқушы мінез-құлықтың нақты формаларын түзету; в) тұлғалық өзгерістер немесе сауығу үшін əлеуметтік-психо- логиялық қолайлы жағдайлар жасау. Психологиялық интервенцияның (араласудың) негізгі əдістері психотерапия, психологиялық кеңес беру, психологиялық тренинг, терапевтік немесе саногендік орта қалыптастыру. Тұлғамен психологиялық жұмыстың ең кең тараған формасы психотерапиямен бірге үйлесті жүргізілетін кеңес беру болып табылады. Олардың арасына шекара қою қиын. "Кеңес беру" тер- минін дені сау адамдармен жұмыс барысында қолданған дұрысырақ.
Тұлғаның бірыңғай теориясы болмағанда əртүрлі тұжырымдар мен кеңес берудің (психотерапия) əртүрлі формалары бар. Үш басты бағыт жақсы дамыды жəне мойындалды: психоанали- тикалық, танымдық-мінез құлықтық, гуманитарлық. Интервенция мақсаттарына байланысты психотерапия үш түрге бөлінеді: 1. Қолдаушы психотерапия — бар қорғаныш күштерін қол- дауды жəне мінез-құлықтың тиімдірек тəсілдерін жасауды қам- тамасыз етеді; 2. Қайта оқыту психотерапиясы — мінез-құлықты өзгертуге тырысу; 3. Тұлғалық-реконструктивті — интрапсихикалық қақтығыстар- ды жете түсіну арқылы ішкі тұлғалық өзгерістерге бағытталады. Психотерапия əртүрлі формада жүзеге асырылады, мысалы, топтық, отбасылық немесе индивидуалдық немесе қысқа мерзімді, нұсқаулық немесе нұсқаулық емес мəселелерді шешуге немесе жеке тұлғалық өзгерістерге бағытталған. Бұған қоса негізгі психотерапевтік əдістердің көптеген өзгерістері бар. Мысалы, Б.Д.Карвасарскийдің редакциялық басқаруымен құрастырылған Психотерапевтік энциклопедияда жүзге жуық психотерапевтік əдістемелер сипаттамаланады, олардың шын саны бұдан да көп. Көптеген авторлар маманның жеке тұлғасының негізгі маңыз- дылығын атай келе, психотерапияның əр алуан түрлерінің тиім- ділігі шамамен бірдей екендігін атап көрсетеді.
