9)Стехиометрлік заңдар: массаның сақталу заңы, құрам тұрақтылық заңы, эквиваленттілік заңы.
Химияның негізгі заңдары: масса сақталу заңы; энергия сақталу заңы; құрам тұрақтылық заңы; еселік және көлемдік қатынастар заңдары; Авогадро заңы, эквиваленттер заңы.
Масса сақталу заңы – химиялық реакцияға түскен заттардың массасы реакция нәтижесінде түзілген заттар массасына тең. Масса мен энергия байланысын көрсететін А.Эйнштейн формуласын (Е = mc2) қолданып, масса және энергия сақталу заңын былай оқиды: оқшауланған жүйеде химиялық реакцияға дейінгі заттар массаларының қосындысы және энергиялар қосындысы реакциядан кейінгі заттар массаларының қосындысы және энергиялар қосындысына тең болады. Мұндағы Е энергия, m – зат массасы, с – вакуумдағы жарық жылдамдығы, 300000км/с. с2 мәні өте үлкен болғандықтан, масса өзгерісін өлшеу мүмкін болмағандықтан, масса сақталу заңында ешқандай бұзылушылық жоқ сияқты.
Авогадро заңы – бірдей температурада және шексіз аз қысымдарда газдардың бірдей көлемдерінде молекулалар саны бірдей болады.
Эквиваленттер заңы – әрекеттесетін заттардың массасы олардың эквивалент массаларына пропорционал.
Элементтердің атомдық массасын – П.Дюлонг және А.Пти ережесін қолданып анықтау: жай заттардың қатты күйдегі атомдық массаларының меншікті жылу сыйымдылығына көбейтіндісі шамамен 26Дж/моль∙К тең.
Бұл заңдар стехиометриялық заңдар деп аталады, себебі олар барлық заттардың массалары мен көлемдерін есептеуге қолданылады.
10)Электронды баланс, жартылай-иондық реакция әдістері бойынша келтірілген реакциядағы коэффиценттерді табыңыз:
K2Cr2O7 +3 KNO2 + 4H2SO4= Cr2(SO4)3 +3 KNO3 + K2SO4 + 4H2O
Cr+6+3e=Cr+3 2 т-с-у, Cr+6 т-т-ш
6
N+3-2e=N+5 3 т-т-у, N+3 т-с-ш
Cr2O7-2+14H++6e=2Cr+3+7H2O 1 т-с-у, Cr2O7-2+14H+ т-т-ш
6
NO2-+H2O-2e=NO3-+2H+ 3 т-т-у, NO2-+H2O т-с-ш
Cr2O7-2+14H++ 3NO2-+3H2O=2Cr+3+7H2O +3NO3-+6H+
Cr2O7-2+8H++ 3NO2-=2Cr+3+4H2O +3NO3-
11. Бейэлектролит ерітінділерінің қату температурасының төмендеуі және қайнау температурасының жоғарылауы. Раульдың 2-ші заңы.
Ерітінділердің қатуы және қайнауы. Әрбір таза заттың өзіне тән белгілі қату және қайнау температуралары болады.Суда бір затты еріткенде, бу қысымы кемиді. Соның салдарынан 1000°С ерітіндінің бетіндегі бу қысымы 101,3 кПа кем болады; оны атмосфералық қысымға жеткізу үшін, ерітіндіні 1000°С жоғары қыздыру керек. Сондықтан, ерітіндінің қайнау температурасы еріткіштікінен жоғары болады. Демек, еріген зат, ерітіндінің қату температурасын төмендетіп, қайнау температурасын жоғарлатады. Ерітінділердің қату және қайнау температураларын өлшеп, оны сан жағынан есептеген Рауль болатын. Оның экспериментальдық қорытындылары Рауль заңы деп аталады. - 1. Қату температурасының төмендеуі, еріткіштің сол салмақ мөлшерінде еріген заттың мөлшеріне пропорционал. 2. Түрлі заттардың эквимолекулалық мөлшерлері бір еріткіштің бірдей етіп алынған мөлшерінде ерітілген болса, ол ерітінділердің қату температурасы бірдей градус санына төмендейді. Бір моль затты 1000 г еріткіште еріткендегі қату температурасының төмендеуі әрбір еріткіштің өзіне тән тұрақты шама. Оны еріткіштің криоскопиялық константасы дейді. - Ерітіндінің қайнау температурасының көтерілуі жөнінде де Рауль осындай заңдар тапқан. Бір моль зат 1000 г еріткіште ерігендегі қайнау температурасының көтерілуін еріткіштің эбулиоскопиялық константасы дейді. Рауль заңы былай жазылады: Δt = K· C Мұндағы t қату температурасының төмендеуі, қайнау температурасының көтерілуі; К – криоскопиялық немесе эбулиоскопиялық константа: С - 1000 г еріткіште еріген заттың моль саны.
12. 2NO+O2 = 2NO2 реакцияның әрекеттесуші газдардың концентрациясын 3 есе жоғарылатқанда жылдамдығы қалай өзгереді?
2NO+O2 = 2NO2
V1 = k1[NO]2 * [O2]
V1 = k1 9[NO]2 * 3[O2]
=
27