3.2 9 Сынып мектеп оқушыларының дене дайындығы оқу нормативтерін және Президенттік тесттерін тапсыру нәтижелерінің өзара байланысының ерекшеліктері

Президенттік сынамаларды орындау туралы 60% мұғалімдердің «бір қатары ұлттық деңгейін орындайды», ал 40% «барлығы орындамайды» деген пікірді білдірді. Осы себептен мұғалімдердің көпшілігі (57%) оқушылардың дене дайындылығының төмен деңгейі дәлелдеді.

Мұғалімдердің 60%-ы мектептің оқу-тәрбиелік процесінің барысында оқу нормативтерді орындау Президентті сынамаларды тапсыру үшін жағымды алдын ала шарттары ретінде болу қажет деп ойлайды.

53,3% мұғалімдер нормативтерді тиімді орындау үшін ең маңызды фактор ретінде мотивациялық факторды таңдайды.

Бұл бағыттағы дайындық әдістемесін игеру жөнінде 66,7 % мұғалімдері өзінің деңгейіне «толық емес» деген баға берді.

Жалпы білім беретін мектеп бағдарламасындағы оқу нормативтеріне және Президенттік сынамаларына оқушылардың көзқарастарына талдау қорытындысы бойынша келесі анықталған заңдылықтарды атап кетуге болады (4 кесте).

4 кесте – Жалпы білім беретін мектеп бағдарламасындағы оқу нормативтеріне және Президенттік сынамаларына оқушылардың көзқарастары (n = 100)

Сұрақтың атауы және оған берілетін жауаптардың тізімі	Таңдалған жауаптардың нәтижесі (%)
1. Дене шынықтыру сабақтарына Сіздің көзқарасыңыз қандай? А) жағымды Ә) жағымсыз Б) теріс	99 1 -
2. Денешынықтыру сабақтарына жағымды көзқарастың себептері қандай? А) денені жетілдіруіне тиімді әсер етуі Ә) көңіл-күйінің жалпы көтерілуі	67 33
3. Сізге сабақтардың барысында «дене тәрбиесі» пәні бойынша оқу нормативтердің және дене дайындықтың Президенттік сынамалары туралы мағлұмат беріле ме? А) иә, олар туралы мектепте ілініп тұрған стендте мағлұматтар бар және сабақтарда үнемі оған дайындық жұмыстары жүргізіледі Ә) олар туралы мен тек қана оқу нормативтерді және Президенттік сынамаларды тапсырудың алдында хабар аламын Б) олар туралы мен ешқандай мағлұмат алмаймын	72 22 6
4. Денешынықтыру сабағында үйге тапсырма берілді ме? Оны орындау күйі мұғаліммен қадағаланады ма? А) иә, үнемі берілді және үнемі қадағаланады Ә) үйге тапсырма сирек беріледі және дұрыс қадағаланбайды Ә) үйге тапсырма берілмейді	28 28 44
5. Сіз оқу жылының барысында оқу нормативтердің және Президенттік сынамалардың нәтижелерін күнделікке жазып, соларды орындауға өзіңізді дайындайсыз ба? А) иә, менде күнделік бар, мен оның ішіне өзім көрсеткен нәтижелерді тіркеп отырамын және оларды сабақтан тыс жоғарылатуға тырысамын Ә) менде күнделік жоқ, бірақ мен сабақтан қалмаймын және тек сабақтың көлеміндегі берілген материалмен шектелемін Б) мен бұл әрекетті жүзеге асырмаймын	16 57 41

Оқушылардың 99%-ы дене шынықтыру сабағына жағымды көзқарас

білдірді. 67% оқушылар оны «денені жетілдірудің тиімді әсері болып табылады» деп есептейді.

72% оқушылар мектепте оқу нормативтері және Президенттік сынамалар туралы мағлұмат беріледі деп пікір білдірген.

44% оқушылар дене шынықтыру сабағынан үйге тапсырма берілмейді деп пікір білдірді. Оқушылардың 57%-нда күнделік жоқ, олар тек сабақта берілген материалмен шектелінеді.

(77% және 22,9%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 99,9% болып табылады). № 22 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (42,5% және 31,9%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 74,4% болып табылады). № 13 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (29,7% және 70,3%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 100% болып табылады). № 8 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (52,3% және 47,6%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 99,9% болып табылады). № 38 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (56,1% және 40,5%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 96,6% болып табылады). № 42 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (37,5% және 54,7%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 95,2% болып табылады).

«2000 м. жүгіру»№ 17 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (81,3% және 10,4%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 91,7% болып табылады). № 22 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (53,1% және 31,9%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 85% болып табылады). № 30 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (62,5% және 25,5%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 88% болып табылады). № 34 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (52,7% және 33,3%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 86% болып табылады). № 42 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы

(79,1% және 14,8%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 93,3% болып табылады). № 1 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (57,1% және 35,7%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 92,8% болып табылады).

ІХ сыныптардағы оқушыларының дене тәрбиесі бағдарламасындағы оқу нормативтерінің және Президенттік сынамалардың арасындағы өзара байланыстардың математика-статистикалық негіздемелеу үшін біз мынадай идеяларға сүйендік. Президенттік сынамалар және мектеп бағдарламасындағы оқу нормативтерінің арасында қандай айырмашылық бар екенін біз перцентильдік шкаланың графигі арқылы дәлелдеумен айналыстық. Оның нәтижелері 23, 24 – суреттерде көрсетілген. Оқу бағдарламасында ұсынылған оқу нормативтеріне сүйенсек, «Кермеге тартылу» бойынша «5» деген бағаға 10 рет, «4» деген бағаға 8 рет, «3» деген бағаға 7 рет тартылу сай келіп тұр. Біз ұсынған перцентилдьдік шкала графигі бойынша «5» деген бағаға сәйкес нәтижелер 88-100% пайыз аралығында болып табылады. «4» деген бағаға сәйкес нәтижелер 71-85% пайызға, ал «3» деген бағаға сәйкес нәтижелер 65-70% пайыз аралығында болды. Жалпы білім беретін мектептердегі дене тәрбиесі пәні бойынша мемлекеттік стандарттарда оқушылар мен Президенттік сынамаларды орындау қажет деп талап етіледі. Біріншіден, олар ұлттық деңгейін орындау қажет. Президенттік сынамалардың ұлттық деңгейінде «Кермеге тартылу» - 12 рет және «Допты лақтыру» нормативтері – 50 метр. Бағдарламаларда ұсынылған оқу нормативтерінің арасындағы «Кермеге тартылудағы» абсолюттік айырмашылық 2 рет, «Допты лақтыруда» 5 метр ара қашықтығы байқалды.Біз құрған перцентильдік шкаланың графигі бойынша, «Кермеге тартылудан» ұлттық деңгейге сай нәтиже (12,5 рет) 100% пайызға тең.

білдірді. 67% оқушылар оны «денені жетілдірудің тиімді әсері болып табылады» деп есептейді.

72% оқушылар мектепте оқу нормативтері және Президенттік сынамалар туралы мағлұмат беріледі деп пікір білдірген.

44% оқушылар дене шынықтыру сабағынан үйге тапсырма берілмейді деп пікір білдірді. Оқушылардың 57%-нда күнделік жоқ, олар тек сабақта берілген материалмен шектелінеді.

(77% және 22,9%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 99,9% болып табылады). № 22 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (42,5% және 31,9%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 74,4% болып табылады). № 13 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (29,7% және 70,3%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 100% болып табылады). № 8 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (52,3% және 47,6%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 99,9% болып табылады). № 38 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (56,1% және 40,5%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 96,6% болып табылады). № 42 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (37,5% және 54,7%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 95,2% болып табылады).

«2000 м. жүгіру»№ 17 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (81,3% және 10,4%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 91,7% болып табылады). № 22 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (53,1% және 31,9%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 85% болып табылады). № 30 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (62,5% және 25,5%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 88% болып табылады). № 34 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (52,7% және 33,3%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 86% болып табылады). № 42 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы

(79,1% және 14,8%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 93,3% болып табылады). № 1 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (57,1% және 35,7%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 92,8% болып табылады).

ІХ сыныптардағы оқушыларының дене тәрбиесі бағдарламасындағы оқу нормативтерінің және Президенттік сынамалардың арасындағы өзара байланыстардың математика-статистикалық негіздемелеу үшін біз мынадай идеяларға сүйендік. Президенттік сынамалар және мектеп бағдарламасындағы оқу нормативтерінің арасында қандай айырмашылық бар екенін біз перцентильдік шкаланың графигі арқылы дәлелдеумен айналыстық. Оның нәтижелері 23, 24 – суреттерде көрсетілген. Оқу бағдарламасында ұсынылған оқу нормативтеріне сүйенсек, «Кермеге тартылу» бойынша «5» деген бағаға 10 рет, «4» деген бағаға 8 рет, «3» деген бағаға 7 рет тартылу сай келіп тұр. Біз ұсынған перцентилдьдік шкала графигі бойынша «5» деген бағаға сәйкес нәтижелер 88-100% пайыз аралығында болып табылады. «4» деген бағаға сәйкес нәтижелер 71-85% пайызға, ал «3» деген бағаға сәйкес нәтижелер 65-70% пайыз аралығында болды. Жалпы білім беретін мектептердегі дене тәрбиесі пәні бойынша мемлекеттік стандарттарда оқушылар мен Президенттік сынамаларды орындау қажет деп талап етіледі. Біріншіден, олар ұлттық деңгейін орындау қажет. Президенттік сынамалардың ұлттық деңгейінде «Кермеге тартылу» - 12 рет және «Допты лақтыру» нормативтері – 50 метр. Бағдарламаларда ұсынылған оқу нормативтерінің арасындағы «Кермеге тартылудағы» абсолюттік айырмашылық 2 рет, «Допты лақтыруда» 5 метр ара қашықтығы байқалды.Біз құрған перцентильдік шкаланың графигі бойынша, «Кермеге тартылудан» ұлттық деңгейге сай нәтиже (12,5 рет) 100% пайызға тең.

Осы норматив бойынша бағдарламада ұсынылған ең жоғарғы көрсеткіштерге (яғни «5» деген бағаға, 10-нан жоғарыға) тең прецентильдік шкала графигі бойынша 88% пайыз аралығында болып табылады. Сонымен, оқу нормативін орындағанда оқушылардың «5» деген бағадан жоғары орындаған нәтижелерінің пайыздық мазмұны 12% пайызды құрайды. Осы норматив бойынша Президенттік сынамалардың ең жоғары нәтижесінің және оқу нормативтерінің «5» деген бағаға тең (10 рет) нәтижесінің арасындағы айырмашылық 20% пайызға тең.

Осы себепті, біздің пікіріміз бойынша, Президенттік сынамаларды тапсырғанда оқушылар ішкі потенциалын жүзеге асыруға ұмтылу керек. Оқушылардың оқу нормативін тапсырғанда әлде де ішкі резервтері бар деп ойлаймыз. Сондықтан, оқу нормативін алғанда дене шынықтыру сабағында мұғалімдер оларды Президенттік сынамалар нормативтерін орындауға дайындау керек.

мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (52,7% және 33,3%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 86% болып табылады). № 42 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы

(79,1% және 14,8%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 93,3% болып табылады). № 1 мектеп оқушыларының «5» және «4» деген бағаға тапсыруының пайыздық өзара қатынасы өте жақсы (57,1% және 35,7%, яғни «5» пен «4» тапсырғандардың пайызы 92,8% болып табылады).

ІХ сыныптардағы оқушыларының дене тәрбиесі бағдарламасындағы оқу нормативтерінің және Президенттік сынамалардың арасындағы өзара байланыстардың математика-статистикалық негіздемелеу үшін біз мынадай идеяларға сүйендік. Президенттік сынамалар және мектеп бағдарламасындағы оқу нормативтерінің арасында қандай айырмашылық бар екенін біз перцентильдік шкаланың графигі арқылы дәлелдеумен айналыстық. Оның нәтижелері 23, 24 – суреттерде көрсетілген. Оқу бағдарламасында ұсынылған оқу нормативтеріне сүйенсек, «Кермеге тартылу» бойынша «5» деген бағаға 10 рет, «4» деген бағаға 8 рет, «3» деген бағаға 7 рет тартылу сай келіп тұр. Біз ұсынған перцентилдьдік шкала графигі бойынша «5» деген бағаға сәйкес нәтижелер 88-100% пайыз аралығында болып табылады. «4» деген бағаға сәйкес нәтижелер 71-85% пайызға, ал «3» деген бағаға сәйкес нәтижелер 65-70% пайыз аралығында болды. Жалпы білім беретін мектептердегі дене тәрбиесі пәні бойынша мемлекеттік стандарттарда оқушылар мен Президенттік сынамаларды орындау қажет деп талап етіледі. Біріншіден, олар ұлттық деңгейін орындау қажет. Президенттік сынамалардың ұлттық деңгейінде «Кермеге тартылу» - 12 рет және «Допты лақтыру» нормативтері – 50 метр. Бағдарламаларда ұсынылған оқу нормативтерінің арасындағы «Кермеге тартылудағы» абсолюттік айырмашылық 2 рет, «Допты лақтыруда» 5 метр ара қашықтығы байқалды.Біз құрған перцентильдік шкаланың графигі бойынша, «Кермеге тартылудан» ұлттық деңгейге сай нәтиже (12,5 рет) 100% пайызға тең.

Осы норматив бойынша бағдарламада ұсынылған ең жоғарғы көрсеткіштерге (яғни «5» деген бағаға, 10-нан жоғарыға) тең прецентильдік шкала графигі бойынша 88% пайыз аралығында болып табылады. Сонымен, оқу нормативін орындағанда оқушылардың «5» деген бағадан жоғары орындаған нәтижелерінің пайыздық мазмұны 12% пайызды құрайды. Осы норматив бойынша Президенттік сынамалардың ең жоғары нәтижесінің және оқу нормативтерінің «5» деген бағаға тең (10 рет) нәтижесінің арасындағы айырмашылық 20% пайызға тең.

Осы себепті, біздің пікіріміз бойынша, Президенттік сынамаларды тапсырғанда оқушылар ішкі потенциалын жүзеге асыруға ұмтылу керек. Оқушылардың оқу нормативін тапсырғанда әлде де ішкі резервтері бар деп ойлаймыз. Сондықтан, оқу нормативін алғанда дене шынықтыру сабағында мұғалімдер оларды Президенттік сынамалар нормативтерін орындауға дайындау керек