- •Кереш сүз
- •Рәсәй археология һәм антропология Академиясе академигы, Казан (Идел буе) Федераль университеты профессоры, Татарстанның Атказанган фән эшлеклесе Борһанов Альберт Әхмәтҗан улы
- •Олы Әшнәк авылы
- •1792 Нче елгы, иң борынгы карталарның берсе
- •1840-1850 Нчы елгы җир бүленеше (архив чыганаклары)
- •Рәсемдә археолог Калинин н.Ф.
- •Археолог Николай Истомин (сулдан беренче) Олы Әшнәктә табылган экспонатлар белән (фото- oshnjak/2013-08-09)
- •Сәвиләгә куелган кабер ташы (л.Садриева фотосы)
- •Кәрәкә күле җирлеге (л. Садриева фотосы)
- •Биләр каласы харәбәләре (интернет челтәреннән)
- •Алексеевск районы, Әшнәк авылы мәчете (интернет челтәреннән)
- •Лашманчылар, архив фотосы
- •1876 Нчы елгы Лаеш өязе картасы
- •1911 Нчы елгы карта (архив)
- •Легендар Якуб Дҗиһангир улы Чанышев Татар атлы кавалериясе (интернет челтәреннән)
- •Миңсылу әби (сулдан беренче) авылда кунакта (г. Шиһапов фото-архивыннан)
- •Делегат Нәфисә Минһаҗева Съезддан күренеш (архиф фотосы)
- •Олы Әшнәк авылында сугышта корбан булган авылдашлар истәлегенә куелган беренче һәйкәл. (г.Шиһапов фото-архивыннан)
- •Олы Әшнәк авылында сугышта корбан булган авылдашлар истәлегенә куелган яңа һәйкәл. (л.Садриева фоторәсеме)
- •Медаль «За отвагу»
- •Медаль «За боевые заслуги»
- •Орден Красной Звезды
- •Шиһапов Харис Хасамутдин (Хисаметдин) улы.
- •Орден Славы III степени
- •Орден Отечественной войны II степени
- •Олы Әшнәк авылы ветеранннары, 1972 нче ел (Шиһапов Габдулла фотоархивыннан)
- •Бөек Җиңүнең 40 еллыгы уңае белән Бөек Ватан сугышы ордены белән бүләкләнгән авылдашларыбыз исемлеге:
- •Соңгы ветераннар...
- •Фоторәсемдә р. Мингалиева
- •Олы Әшнәк авылы кешеләре, 1955-60 нчы еллар (Шиһапов Габдулла фотоархивыннан)
- •1980-1984 Нче еллар
- •Сиразиев Ринат- сулда
- •Утлар, сулар кичкән ветеран
- •Ветераннар. Гараев Бикмулла (уртада), сулда Ибатуллин Касыйм, уңда Гарипов Нәҗип абыйлар.
- •Гәрәев б. Г. Гаиләсе белән
- •Партизан батырлыгы
- •Рәсемдә сугыш һәм хезмәт ветераны, батыр партизан Мифтахов Габделхак.
- •Мифтахов Габдулхак абый тормыш иптәше Зәйтүнә апа белән
- •Рәсемдә: сугыш һәм педагогик хезмәт ветераны Ишмөхәммәтов Гомәр ага
- •Бакчалар патшасы
- •Сахибетдин Мифтахетдинов (Мифтахов)- сугыш һәм хезмәт ветераны, мактаулы авыл хужалыгы хезмәткәре.
- •Әкияттәгедәй җиде бертуган...
- •Китапханәче Маһирә
- •Рәсемдә: Шакирова м. Авыл советы сәркатибе Рисаева с. Белән китапханәдә.
- •Рәсемдә: мәктәп укучылары - тимурчылар пионервожатая Мәрҗәнә апа җитәкчелегендә Маһирә апага булышалар.
- •Рәсемдә: сугыш һәм хезмәт ветераны Госман Шәйхетдинов (газетадан фото-күчерелмә)
- •Фоторәсемдә: уң яктан (өске рәт) Сәләхетдин Шәйхетдинов, әниләре Мәгърифә әби, Сахибетдин Шәйхетдинов, Рәбига, Фәния Шәйхетдиновалар, Сәләхетдинның улы Самат.
- •Улы Гомәрнең хәбәрсез югалуы турында белешмә
- •Госман Шәйхетдинов (уң якта) авылдашы Хафизов Вазих белән
- •Онытылмас еллар, яки алабута ипие белән кычыткан ашы кыйссалары (кыскартылган вариантта)
- •17.12.2014 “Авыл офыклары” гәҗите. Автор Гөлназ Зарипова
- •Рәсемдә: Гөлсем һәм Зәйтүнә Гариповалар, уртада күршеләре Әклимә Садриева белән.
- •Сер бирмә, якташ!
- •Фоторәсемнәрдә: г.С. Шиһапов
- •Кыш белән яз тарткалашкан, җил-давыллы кичне Олы Әшнәк авылы китапханәчесе Гөлфия Мухаметшина авылдашларын китапханәгә кич утырырга ("библиотөн"гә) чакырды.
- •1 Нче сыйныфка кабул иткәндә 8 нче сыйныф чыгарылыш
- •Флера Гарипова “Почёт билгесе” орденына лаек булган укытучы
- •Вакыйф Нуруллин
- •Әхәт Гаффар
- •Язучы Әхәт Габдрахман улы Гаффаров
- •Танылган каләм ияләре
- •Ренат Гаффар
- •Хикәяче, публицист Ренат Гаффар
- •Рәсемдә: Ренат Гаффар абыйсы Әхәт белән. Сабан туй бәйрәмендә авылдашлары арасында
- •Рәкыйп Гаффар
- •Журналист Рәкыйп Гаффар.
- •Журналист Фоат Мәхмүт улы Гайсин.
- •Фотрәсемдә: Фоат Гайсин һәм Халидә Гәрәева мәктәп музеенда почётлы каравылда, 1970 нче ел
- •Авылдашлар сәхнәдә
- •Рәсемдә: Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты Хафизов Ирек Галимулла улы.
- •Казан шәһәре Мәскәү районы к(п)фу каршындагы ш. Мәрдҗани исемендәге 2 нче номерлы гимназиянең туган якны өйрәнү үзәге
- •Чистай педагогия техникумының 3 курс студентлары. 1936 нчы ел Сулда баскан – Асия Бәдретдинова, сулда утырган – Галия Хәмидуллина
- •4 Нче дәвер - 1960-1990 нчы еллар.
- •1Нче сентябрь линейкасы.
- •1971 Нче ел. Укытучылар коллективы. Г. Шиһапов фотосы.
- •"Аҗаган"да җиңүче команда
- •Р айон ярышларыннан кубок алып кайткан чаңгы командасы. 1970 нче ел
- •Мәктәпнең газ-51 машинасы
- •Авылым күренешләре (сакланган фотолар)
- •Олы Әшнәк авылы фоторәсемнәрдә Ләйсән Садриева фотолары.
Рәсемдә: Шакирова м. Авыл советы сәркатибе Рисаева с. Белән китапханәдә.
Аның миһербанлылыгы, авылдашларына карата гына түгел, ә аралашкан барча кешеләрдә сизелә. 70 нче елларда, сәламәтлеге какшагач, ул Кырымга ял итәргә җибәрелә. Анда Молдавиядән килгән Наталья исемле агроном хатын белән таныша. Аларның бу дуслыгы күп еллар дәвам итә. Бер-берсенә кунакка баралар. Наталья фаҗигале рәвештә үлгәннән соң, Маһирә апа аның гаиләсе белән аралашуны дәвам итә, балаларына җылы оекбашлар, шарф, калфаклар бәйләп җибәрә. Бу аның кешелеклелеген, шәфкатьлелеген күрсәтә торган мисалларның берсе.
Бер-бер артлы еллар уза бара... Маһирә апа лаеклы ялга чыга. Бер үзе тормыш йөген тартып килә. Юк, тормыш авырлыгынннан зарланмый ул, сабыр, тыныч кына барысын да хәл итә. Олыгая барган саен йорт тирәсендәге эшләрне башкару гына аңа авыррак бирелә, бигрәк тә кыш көннәрендә кар көрәүләре, су китерүләре, мичкә ягарга утын әзерләү. Мондый вакытта аны авылдашлары, күрше-күлән, мәктәп укучылары ташламый: карын да көри, суын да китерә, кибеткә барып ипи-шикәрен дә алып кайта. Авыл халкы олы кешеләргә бик ярдәмчел.
Рәсемдә: мәктәп укучылары - тимурчылар пионервожатая Мәрҗәнә апа җитәкчелегендә Маһирә апага булышалар.
Маһирә апа чәчәкләр үстерегә бик ярата. Аның георгиннары тирә-якка ерактан ямь биреп тора, чәчәк орлыкларын, бәрәңгеләрен сораган кешегә өләшә. Матурлыкны яраткан кешенең күңеле дә бай. Язма башындагы эпиграф итеп язылган шигъри юлларны яратып, еш кабатлый Маһирә апа:
Җиргә- яңгыр, гөлгә-тамыр,
Кешегә-кеше кирәк!
“Рух бирсә кеше кешегә,
Җир йөзе кадерлерәк!”
Җылы караш, ягымлы сүз,
Күңелләрнең шифасы.
Кешегә яхшылык эшләү,
Һәркемнең вазифасы!
Олылар да, кечеләр дә,
Сине якын күрсеннәр.
Миһербансыз димәсеннәр,
Киң күңелле дисеннәр!
“Катюша” ут яудыра
Г. Шиһапов.
Рәсемдә: сугыш һәм хезмәт ветераны Госман Шәйхетдинов (газетадан фото-күчерелмә)
Сугыш чоры, сирәк булса да фронтаннан хатлар килә. Бер көнне эре гәүдәле, туры сүзле, эшкә бик нык Мәгърифә әби, мин, яшүсмер малайны чакырып китерде дә, сугышка киткән уртанчы улы Госманның хатын укып бирүемне сорады. Бу безнең өчен мөһим саналган эшләрнең берсе иде. Хатның эчтәлеге хәтергә уелып калган. Өчпочмаклы хатта: “Әнкәй! Хәл-әхвәлләрең ничек? Минем өчен борчылып үз-үзеңне бетермә. Синең белән күрешер көннәргә дә күп калмагандыр дип уйлыйм. Минем хәлләргә килгәндә, хезмәтем бик әйбәт, авыр түгел. Машинага гына утырып йөри торган!”- дип язылган иде.
Бөтен авыл халкы ихтирам итә торган җор телле Мәгърифә әби елмаеп:
- Минем Госманым сугышка киткәнче шуфер да түгел иде, әллә зур начальник булган инде, машинада гына йөртәләр үзен,- дип кеткелдәп көлә иде.
Фоторәсемдә: уң яктан (өске рәт) Сәләхетдин Шәйхетдинов, әниләре Мәгърифә әби, Сахибетдин Шәйхетдинов, Рәбига, Фәния Шәйхетдиновалар, Сәләхетдинның улы Самат.
Әйе, шушы гади генә авыл әбисендә күпме сабырлык, көч һәм чыдамлык яшеренгән! Яшьли ире Шәйхетдин каты авырудан соң вафат була. Тол хатын бер үзе берсенән-берсе кечкенә дүрт ир баланы баһадирлар итеп тәрбияләп үстерә.
Күз карасыдай балаларының өчесен сугышка озата. Олы улы Гомәр, аннары Госман һәм Сәләхетдин.
Юанычка төпчек, кеченә улы Сахибетдин генә өйдә кала. Олы абыйлары кебек ул да яшьтән тырыш, хезмәт сөючән булып үсә.Үсмер чагында Кузбасс якларына китеп күмер чаба, әнисенә акча, күчтәнәчләр еш җибәрә. Совет Армиясендә хезмәт итеп кайтканнан соң, тракторга утырып иген игә, комсомол путёвкасы белән беренчеләрдән булып чирәм җирләрне күтәрүдә катнаша...
Мәгърифә әбинең олы улы Гомәр Сталинград янында барган канкойгыч бәрелештә батырларча һәлак була.
