- •Кереш сүз
- •Рәсәй археология һәм антропология Академиясе академигы, Казан (Идел буе) Федераль университеты профессоры, Татарстанның Атказанган фән эшлеклесе Борһанов Альберт Әхмәтҗан улы
- •Олы Әшнәк авылы
- •1792 Нче елгы, иң борынгы карталарның берсе
- •1840-1850 Нчы елгы җир бүленеше (архив чыганаклары)
- •Рәсемдә археолог Калинин н.Ф.
- •Археолог Николай Истомин (сулдан беренче) Олы Әшнәктә табылган экспонатлар белән (фото- oshnjak/2013-08-09)
- •Сәвиләгә куелган кабер ташы (л.Садриева фотосы)
- •Кәрәкә күле җирлеге (л. Садриева фотосы)
- •Биләр каласы харәбәләре (интернет челтәреннән)
- •Алексеевск районы, Әшнәк авылы мәчете (интернет челтәреннән)
- •Лашманчылар, архив фотосы
- •1876 Нчы елгы Лаеш өязе картасы
- •1911 Нчы елгы карта (архив)
- •Легендар Якуб Дҗиһангир улы Чанышев Татар атлы кавалериясе (интернет челтәреннән)
- •Миңсылу әби (сулдан беренче) авылда кунакта (г. Шиһапов фото-архивыннан)
- •Делегат Нәфисә Минһаҗева Съезддан күренеш (архиф фотосы)
- •Олы Әшнәк авылында сугышта корбан булган авылдашлар истәлегенә куелган беренче һәйкәл. (г.Шиһапов фото-архивыннан)
- •Олы Әшнәк авылында сугышта корбан булган авылдашлар истәлегенә куелган яңа һәйкәл. (л.Садриева фоторәсеме)
- •Медаль «За отвагу»
- •Медаль «За боевые заслуги»
- •Орден Красной Звезды
- •Шиһапов Харис Хасамутдин (Хисаметдин) улы.
- •Орден Славы III степени
- •Орден Отечественной войны II степени
- •Олы Әшнәк авылы ветеранннары, 1972 нче ел (Шиһапов Габдулла фотоархивыннан)
- •Бөек Җиңүнең 40 еллыгы уңае белән Бөек Ватан сугышы ордены белән бүләкләнгән авылдашларыбыз исемлеге:
- •Соңгы ветераннар...
- •Фоторәсемдә р. Мингалиева
- •Олы Әшнәк авылы кешеләре, 1955-60 нчы еллар (Шиһапов Габдулла фотоархивыннан)
- •1980-1984 Нче еллар
- •Сиразиев Ринат- сулда
- •Утлар, сулар кичкән ветеран
- •Ветераннар. Гараев Бикмулла (уртада), сулда Ибатуллин Касыйм, уңда Гарипов Нәҗип абыйлар.
- •Гәрәев б. Г. Гаиләсе белән
- •Партизан батырлыгы
- •Рәсемдә сугыш һәм хезмәт ветераны, батыр партизан Мифтахов Габделхак.
- •Мифтахов Габдулхак абый тормыш иптәше Зәйтүнә апа белән
- •Рәсемдә: сугыш һәм педагогик хезмәт ветераны Ишмөхәммәтов Гомәр ага
- •Бакчалар патшасы
- •Сахибетдин Мифтахетдинов (Мифтахов)- сугыш һәм хезмәт ветераны, мактаулы авыл хужалыгы хезмәткәре.
- •Әкияттәгедәй җиде бертуган...
- •Китапханәче Маһирә
- •Рәсемдә: Шакирова м. Авыл советы сәркатибе Рисаева с. Белән китапханәдә.
- •Рәсемдә: мәктәп укучылары - тимурчылар пионервожатая Мәрҗәнә апа җитәкчелегендә Маһирә апага булышалар.
- •Рәсемдә: сугыш һәм хезмәт ветераны Госман Шәйхетдинов (газетадан фото-күчерелмә)
- •Фоторәсемдә: уң яктан (өске рәт) Сәләхетдин Шәйхетдинов, әниләре Мәгърифә әби, Сахибетдин Шәйхетдинов, Рәбига, Фәния Шәйхетдиновалар, Сәләхетдинның улы Самат.
- •Улы Гомәрнең хәбәрсез югалуы турында белешмә
- •Госман Шәйхетдинов (уң якта) авылдашы Хафизов Вазих белән
- •Онытылмас еллар, яки алабута ипие белән кычыткан ашы кыйссалары (кыскартылган вариантта)
- •17.12.2014 “Авыл офыклары” гәҗите. Автор Гөлназ Зарипова
- •Рәсемдә: Гөлсем һәм Зәйтүнә Гариповалар, уртада күршеләре Әклимә Садриева белән.
- •Сер бирмә, якташ!
- •Фоторәсемнәрдә: г.С. Шиһапов
- •Кыш белән яз тарткалашкан, җил-давыллы кичне Олы Әшнәк авылы китапханәчесе Гөлфия Мухаметшина авылдашларын китапханәгә кич утырырга ("библиотөн"гә) чакырды.
- •1 Нче сыйныфка кабул иткәндә 8 нче сыйныф чыгарылыш
- •Флера Гарипова “Почёт билгесе” орденына лаек булган укытучы
- •Вакыйф Нуруллин
- •Әхәт Гаффар
- •Язучы Әхәт Габдрахман улы Гаффаров
- •Танылган каләм ияләре
- •Ренат Гаффар
- •Хикәяче, публицист Ренат Гаффар
- •Рәсемдә: Ренат Гаффар абыйсы Әхәт белән. Сабан туй бәйрәмендә авылдашлары арасында
- •Рәкыйп Гаффар
- •Журналист Рәкыйп Гаффар.
- •Журналист Фоат Мәхмүт улы Гайсин.
- •Фотрәсемдә: Фоат Гайсин һәм Халидә Гәрәева мәктәп музеенда почётлы каравылда, 1970 нче ел
- •Авылдашлар сәхнәдә
- •Рәсемдә: Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты Хафизов Ирек Галимулла улы.
- •Казан шәһәре Мәскәү районы к(п)фу каршындагы ш. Мәрдҗани исемендәге 2 нче номерлы гимназиянең туган якны өйрәнү үзәге
- •Чистай педагогия техникумының 3 курс студентлары. 1936 нчы ел Сулда баскан – Асия Бәдретдинова, сулда утырган – Галия Хәмидуллина
- •4 Нче дәвер - 1960-1990 нчы еллар.
- •1Нче сентябрь линейкасы.
- •1971 Нче ел. Укытучылар коллективы. Г. Шиһапов фотосы.
- •"Аҗаган"да җиңүче команда
- •Р айон ярышларыннан кубок алып кайткан чаңгы командасы. 1970 нче ел
- •Мәктәпнең газ-51 машинасы
- •Авылым күренешләре (сакланган фотолар)
- •Олы Әшнәк авылы фоторәсемнәрдә Ләйсән Садриева фотолары.
Бакчалар патшасы
Сахибетдин Мифтахетдинов (Мифтахов)- сугыш һәм хезмәт ветераны, мактаулы авыл хужалыгы хезмәткәре.
....Утызынчы еллар. Авылда комсомол ячейкасын оештыручыларның берсе- Сахибетдин. Егет ат җигә, җир сукалый, ашлык чәчә, ура. Физик яктан шактый ныгыган егет 1934 нче елда Кызыл Армия сафларына чакырыла. Аңа илебезнең Ерак Көнчыгышында хезмәт итәргә туры килә. Хәрби хезмәттә дә ул сынатмый. Төрле хәрби һөнәрләр үзләштерә. Туган якларына инде ул җитлеккән, типсә-тимер өзәрлек егет булып кайта. Әмма, ул елларда физик көч белән беррәттән, акыл көче дә бик кирәк була. Колхозлар тәмам тернәкләнеп китсен өчен, яңадан-яңа авыл хуҗалыгы тармаклары җитенкерәми. Сахибетдин умартачылык өлкәсен җайга салу өчен Алексеевск районындагы махсус курсларда укып кайта. Егет, умартачылык белән берәттән, җиләк-җимеш, алма бакчасы да булса, тагы да әйбәтрәк булыр иде дигән фикер әйтә. Аның сүзенә колак салалар, тиз арада авыл янынының иң матур бер җирендә, “Төбәк” инеше янында бакча үсеп чыга. Бөтен эшнең дә башында җиң сызганып Сахибетдин йөри: җимеш агачлары утырта, су сибә, төпләрен йомшарта...
Әмма... яраткан эшен дәһшәтле сугыш бүлә!
Сугышның беренче көннәреннән алып, үзен-үзе аямыйча көрәшергә туры килә аңа... Ленинград фронтында катнаша,173 нче сапёр батальоны составында отделение командиры булып Нарва, Висла елгаларын кичәргә, Кингсберг шәһәренә барып җитәргә туры килә. Польша, Көньяк Пруссиядәге азат итү сугышлары турында сөйләгәндә, әле дә колакта снаряд шартлаган тавышлар ишетелә кебек, дип сөйли ул. Яшь сержант дошманны Берлин шәһәрендә дөмектерә, күпсанлы орден, медальләргә лаек була. Сугышта аның хыялында һәрчак әти-әнисе, туганнары, туган авылы, аның ямьле табигате һәм... алма бакчасы була!
Туган авылына кайтып төшкәндә яшь солдатны ап-ак чәчәкләре белән алма бакчасы каршылый! Егет тагын җиң сызганып яраткан эшенә керешә. Аның тырышлыгын күреп алалар һәм колхоз идарәсе рәисе итеп сайлап куялар. Сугыштан соңгы иң авыр еллар... ир-атларның күбесе сугышта батырларча һәлак була, кайтканнарының күбесе яралы. Төп көч - хатын-кызлар һәм балалар. Һәммәсенең гозеренә колак салырга кирәк, район заданиеләрнең үтәлешен сорый... Бик сак эш итәргә дә кирәк... булмаса, вак кына доностан да Сталин лагерьләрендә югалуың бар!
Халык белән киңәшләшеп эшли ул, башбаштаклыкка урын калдырмый, туры сүзле, вәгъдә иткәнен үти торган була. Колхозны торгызуның иң авыр еллары аның җилкәсенә төшә!
Еллар үтә, пенсиягә чыккач та Мифтахетдин эшсез утырмый. Куянчылык, кошчылык, дуңгызчылык өлкәләрендә җитәкчелек итә. Авыл халкы ул оештырган “Кәрәкә” күле буендагы яшелчә бакчасын яхшы хәтерли.
“Ничек барысына да өлгерәсең?”- дигән сорауга ул болай дип җавап кайтара:
- “Коточкыч сугыш вакытында гел җимерергә туры килде, шуңа күрә тыныч тормышта балаларыбыз, оныкларыбыз хакына тырышып эшләргә карар кылдым!”
Гаиләсе дә Сахибетдиннең тырыш, тәртиплеләрдән санала. Олы улы Зиннур- хәрби подполковник, кече улы Айдар да шул юлдан китеп Казандагы танк училищесын бетерде, кызлары югары белем алды. Менә шуңа да картаймый, барысына да өлгереп, туган җирдән, туган туфрактан көч алып, тыныч тормышта яши һәм эшли минем авылдашым. (Мәкалә “Социалистик Татарстан” гәҗитендә 1990 нчы елның 23 февралендә “Ул чәчкән изгелек” исеме астында басылды.)
