IV сұрақ Тамырдың соңғы құрылысы.
Тамырдың алғашқы құрылысы папоротник тұқымдасында және дара жарнақты өсімдіктерде тіршілігінің соңына дейін сақталады. Жалаңаш тұқымдастардың және қосжарнақтылардың тамырларының алғашқы құрылысы екінші жанама меристемаларының (камбий, феллоген) пайда болуы кезінде соңғы құрылысы құрылады.
Камбий алғашқы ксилема және флоэманың арасында қалған прокамбиалдық клеткалардан және перециклден пайда болады.
Алғашқы қабық – түсіп қалады
Прокамбий
Камбий
Перицикл
(феллоген, перидерма)
Ксилема Флоэма
Алғашқы ксилема
Соңғы ксилема
Камбий
Соңғы флоема
Соңғы қабық
Алғашқы флоема
Перидерма
Тамырдың даму сатылары
Протодерма
эпидерма
феллоген
Т өбелік перицкл
(
апикальді)
прокамбий орталық
алғашқы камбий
цилиндр флоэма
алғашқы
ксилема
ф
еллоген
перидерма
соңғы
флоема
к
амбий
камбий
соңғы ксилема
V сұрақ Тамырлардың түрлене өзгеруі (метаморфоз).
Қорлық тамыр – тамырдың өзгерген түрлері сүректік және тіндік паренхималарға артық қор заттарының жиналуына байланысты пайда болады.
А) тамыржеміс – негізгі тамырынан (қызылша, сәбіз);
Б) түйнек тамыр – қосалқы тамырынан (георгин).
Тамыр жемістер тамырдан пайда болады.
Бас жағы (қысқарған сабақтың бөлігі)
Мойны (гипокотиль)
Тамыр
жемістер
Монокамбиальді
поликамбиальді
(қызылша түрі)
сәбіз түрі шалқан түрі
(соңғы қабықта) (ксилемада)
Тамыр түйнектері артық қор заттарды жанама және қосалқы тамырларда жиналған жағдайларда ғана түзіледі (георгин).
Тартпа тамыр (созылатын) – лалагүлділер, амариллистер тұқымдастар.
Закір тамыр (якорлық) – қасқыржем, тек қана механикалық қызмет атқарады.
Тақтайға ұқсас тамыр.
Аспа тамыр.
Тыныс алу тамыр.
Гаустория.
Балдақ тамыр.
Бағана тамыр.
Ассимиляциялық тамыр.
Каудекс.
Демонстрациялық материал: кестелер, суреттер.
№3.3 Дәріс