14.4. Жазбаларды модификациялау

Жазбаларды модификациялау жазбаларды өзгертуден, мәліметтер жиынына жаңа жазба қосудан және бар жазбаны жоюдан тұрады.

INSERT - Жаңа жазбаны енгізу үшін қолданылатын оператор.

Жазылу форматы:

INSERT INTO <кесте аты>[(<Өріс аттары>)] VALUES (<мәндер тізімі>)

Егер өрістер тізімі көрсетілмесе, онда барлық өрістер кіреді деп есептелінеді.

Мысалы:

INSERT INTO (tabnom, fiо, . . . ) VALUES (7,’Аскаров‘, ...);

Кестеге бірнеше жазбаларды енгізуде Insert инструкциясы келесі формата болады:

INSERT INTO <кесте аты> [( <өріс аттары> )] <оператор SELECT>

Бағандарға меншіктелетін мәндер select операторын қайтратын мәндері

болады. SELECT операторы жазбалар жиынын қайтаратын болғандықтан INSERT операторы сонша жаңа жазбаны қосады.

UPDATE – бір немесе бірнеше жазбаларды өзгерту үшін қолданылатын оператор.

Жазылуы форматы:

UPDATE <кесте аты>

SET өріс аты1 = мән1

...

SET өріс атыN = мәнN

[WHERE <іздеу шарты>];

Егер WHERE іздеу шарты болмаса, онда кестедегі барлық жазба өзгереді.

Мысалы:

UPDATE sotr

SET otdel =’ИСЦ’, staj=staj+2

WHERE fio=’Маратов’;

DELETE – кестедегі жазбалар тобын жою үшін қолданылатын оператор.

Жазылу форматы:

DELETE FROM <кесте аты>

[WHERE <іздеу шарты>];

Іздеу шартын қанағаттандыратын барлық жазбалар жойылады. Егер іздеу шарты көрсетілмесе, онда кестеден барлық жазбалар жойылады.

Бақылау сұрақтары:

1. SQL тілі не үшін қолданылады?

2. Кестені құру, өзгерту және жою үшін қандай опеарторлар қолданылады?

3. Кестеге мәліметті енгізу, өзгерту және жою үшін қандай операторлар

қолданылады?

4. Таңдау операторының жазылуы?

Әдебиеттер:

[1], [4], [10].

№15 дәріс.

Тақырыбы: Delphi-де есеп беруді ұйымдастыру

Дәріс мақсаты: Delphi-де есеп беруде қолданылатын компоненттермен танысу.

Кілттік сөздер: есеп беру, есеп беру генераторы, QReport, QuickRep, есеп беру жолағы, есеп беру парағы.

Жоспары:

15.1. Есеп берулермен жұмыс. Есеп берудің негізгі компоненті.

15.2. Есеп беруде қолданылатын құрама компоненттер.

15.1. Есеп берулермен жұмыс. Есеп берудің негізгі компоненті.

Есеп беру – мәліметтер қорына сұраныс нәтижесінде алынатын мәліметтерді баспадан шығаратын құжат.

Есеп берулердің төмендегідей түрлерін атап өтуге болады:

- Қарапайым есеп беру;

- Мәліметтерді топтастыру арқылы құрылатын есеп беру.

- «Негізгі – бағынышты» байланысындағы кестелердегі мәліметтерден құралған есеп беру;

- әртүрлі есеп берулерді біріктіретін құрама есеп беру.

Delphi-де есеп берулерді құруға мүмкіндік беретін компоненттер жиынынан тұратын QuickReport есеп берулер генераторы қолданылады. QReport компоненттер палитрасында есеп беруде қолданылатын жиырмадан астам компонент орналасқан. Олардың .шіндегі «негізгі» компонент толығымен есеп беру құрылымына жауап беретін TquickRep болып табылады.

TQuickRep компонентінің негізгі қасиеттері, әдістері мен оқиғалары қарастырайық.

Қасиеттері:

property Bands: TQuickRepBands; - төмендегідей мәндерді қабылдайды:

• HasColumnHeader – есеп беру бағандарының тақырыптары;

• HasDetail – нақты ақпарат;

• HasPageFooter – парақтың төменгі бөлігі;

• HasPageHeader – парақ тақырыбы;

• HasSummary – есеп берудің төменгі бөлігі;

• Has Title – есеп беру тақырыбы.

property DataSet: TDataSet; есеп беру құрылатын мәліметтер жиынын көрсетеді.

property Frame: TQRFrame; есеп беру шектерінің параметрлерін анықтайды:

• Color – шектеріндегі сызықтардың түсі;

DrawBottom – төменгі сызықты шығару;

DrawLeft- сол жақ сызықты шығару;

DrawRight- оң жақ сызықты шығару;

Draw Top- жоғарғы сызықты шығару;

Style – сызық стилін анықтау;

Width – пиксель түрінде сызықтың ұзындығы.

property Page: TQRPage; парақ параметрлерін анықтайды.

property PrinterSettings: TQuickRepPrinterSettings; принтер параметрлерін анықтайды.

property PrintIfEmpty: Boolean; егер True мәні көрсетілсе, мәліметтер болмаса да парақты баспадан шығаруды орындайды.

Әдістері

procedure NewPage; Жаңа параққа көшуді орындайды; BeforePrini немесе AfterPrint оқиғалар өңдегішінде қолданылады және OnPrint, OnStartPage және OnEndPage оқиғаларында қолданылмайды.

procedure Preview; алдын ала көру режимінде қарау.

procedure Print; принтерде есеп беру құжатын шығарады.

procedure PrinterSetup; принтер параметрлерін баптайды.

Оқиғалар

property AfterPreview : TQRAfterPreviewEvent; есеп беруді алдын ала қарағаннан кейін орындалады.

property AfterPrint: TQRAfterPrintEvent; есеп беру құжатын баспадан шығарғаннан кейін орындалады. property BeforePrint: TQRBeforePrintEvent; есеп беруді генерациялау кезінде орындалады.

property OnEndPage : procedure(Sender : TObject); есеп берудің соңғы парағын генерациялау кезінде орындалады.

property OnStartPage : procedure(Sender : TObject); есеп берудің алғашқы парағын генерациялау кезінде орындалады.