3 Үш фазалы жүйелердегі кернеуді өлшеу
Симметрилы 3 фазалы жүйелерде келесі қатынас орын алады
Жұлдызды схемада
(10.4)
Үшбұрыш схемасы бойынша
(10.5)
мұнда
-
сызықтық және фазалық кернеулер
Симметрилы 3 фазалы жүйелерде кернеуді өлшеу операциялары тек қана бір фаза үшін жүргізіледі.
Симметрилы емес 3 фазалы жүйелердегі кернеуді өлшеу үшін 2 өлшеу трансформаторы қолданылады (10. 4 сурет)
Бұл өлшеу тәсілінің негізінде 3 фазалы жүйенің келесі қатынастары жатыр
(10.6)
Өлшеу
кезінде фазалық кернеулер
және
және
волтьметрлерінің көрсетулерімен
анықталады да,
кернеуі - (10.6) теңдігі арқылы немесе
аспабының көрсетуімен анықталады.
17 Билет
Өлшеудің систематикалық қателігі.
Волтметрдің өлшеу шегің кеңейту.
Жылдамдықты өлшеу датчиктары.
1.Систематикалық және кездейсоқ қателіктерді бағалау кезінде өлшеу нәтижелерінің математикалық күтімі деген ұғым қолданылады.
(1.9)
Систематикалық
қателікті
өлшенетін шаманың шынайы (нақты) мәні
мен өлшеу нәтижелерінің математикалық
күтімінің арасындағы ауытқу арқылы
анықтауға болады.
(1.10)
Егерде
өлшеу нәтижелеріне систематикалық
қателіктер енбеген жағдайда, кездейсоқ
шаманың математикалық күтімі өлшенетін
шаманың нақты мәні болып табылады, яғни
.
2.Аналогтық электрондық волтьметр
Электрондық волтьметрді (ЭВ) кеңінен қолдану келесі себептермен дәлелденген: жиілік диапазоны кең; өлшеу объектісінен аз қуат пайдаланады; жұмыс кезінде сенімді және жүктемелерді жақсы қабылдайды. ЭВ-дің кемшіліктері - көмекші қорек көзінің қажеттілігі және негізгі қателігінің үлкендігі (2,5 - 4)%.
ЭВ-ні келесі түрде ажыратуға болады:
тағайындалуы бойынша, тұрақты, айнымалы және импульсті кернеудің, фазалы сезімталды; селективті; универсалды;
өлшеу әдістері бойынша: тікелей өлшеу мен салыстырып өлшеу;
өлшенетін кернеудің мәні бойынша: пикті (амплитудалы); әрекет мәнді; орташа мәнді;
схема орындалған басты электронды аспаптардың түрі бойынша: лампалы, жартылай өткізгішті, интегралды;
жиілікті диапазоны бойынша: аз жиілікті; жоғары жиілікті; аса жоғары жиілікті;
кіріс схемасы бойынша (токтың тұрақты құраушысына қатысты): ашық және жабық кіріспен;
өлшенетін кернеуді есептеу тәсілі бойынша: тілшелі (аналогты) және санды (дискретті).
Тұрақты токты электронды вольтметр .
Тұрақты токты электронды вольтметр құрылымы кірістік құрылғыдан (резисторлық кернеу бөлгішетн), тұрақты тоқ күшейткіштен (электрондық түрлендіргіш) және магнино-электрлік микроамперметрден (электро-механикалық түрлендіргіш) тұрады (6.1 сурет).
6.1 сурет Тұрақты токты электронды вольтметрдің схемасы
ТТК вольтметрдің сезімталдығын жоғарылатады (өлшенетін сигнал қуатын магнино-электрлік микроамперметрді іске қосуға жеткілікті деңгейде дейін күшейтеді). ТТК терең теріс кері байланыспен қамтылған симметриялы көпір схемасы түрінде орындалады. Теріс кері байланыс көпір схемасының орнықтылығын жоғарлатады).
Айнымалы токты электронды вольтметрлері (6.2 сурет).
Айнымалы токты электронды вольтметр төмендегі схемалар бойынша тұрғызылады:
1) айнымалы кернеуді тұрақты кернеуге түрлендіру және тұрақты кернеуді күшейту (6.2а сурет). Өлшенетін айнымалы кернеуді тұрақтыға тікелей түрленуіне мүмкіндік беретін бұл схемалар, әдетте сезімталдығы төмен және кернеудің аз шамасын өлшеуге жарамсыз болып келеді. Сондықтан өлшеу аспабы сәйкес күшейткіштен кейін қосылады. Вольтметрлердің жиілікті диапазоны кең 20 Гц 500 МГц, сондықтан да оларды үлкен кернеулерге (150 300 В) қатысты орындайды.
2) айнымалы кернеуді күшейту және оны одан әрі тұрақты кернеуге түрлендіру (6.2б сурет). Бұл варианттағы вольтметрлердің сезімталдығы жоғары (бір микровольттен жүздеген вольт өлшеу шектерінде орындалады) Жиілікті диапазоны күшейткіштің өткізу жолағымен шектелген (10 Гц 10 МГц).