1. Жалпы мәліметтер

Вибрациялық күшсалмақтарды қозыру үшін – механикалық, гидравликалық, электродинамикалық құралдарды қолданады. Осы құралдар конструкциялардың тербелісін қоздырады және осы тербелістің параметрлері келесі шамада болады:

1. механикалық құралдар мен қоздырған тербелістің параметрлері – амплитуда А=(10^1,3-10^-0,8)мм; жилігі f=(10^0,5-10²)Гц;

2. гидравликалық құралдар мен қоздарған тербелістің параметрлері – амплитуда А=(10^0,1-10^2,8)мм; жилігі f=(10^1,8-10^3,0)Гц;

3. электродинамикалық құралдар мен қоздырған тербелістің параметрлері – амплитуда А=(10^0,6-10^4,0)мм; жилігі f=(10^1,2-10^-4,0)Гц;

2. Вибрациялық күшсалмақтарды лабораториялық жағдайда қоздыру

Лабораториялық жағдайда вибрациялық күш салмақтарды қоздыру үшін кривошип шатунды механизімді қолданады.

Мұндағы: АВ-шатун ұзындығы; ОА-кривошип; с-пружина; m-сыналатын объектінің массасы; М-платформа массасы.

• Егер шатунның ұзындығы, кривошиптің ұзындығы мен салыстырғанда бір шама үлкен болса, В-нүктесі тербеліс қозғалыс жағдайды (Р=Р₀*Sinα-діріл үйлесім заңы)

• Егер пружинаның қатаңдығы үлкен болмаса онда кедергі күштерді ескермеуге болады, қарастырылған жүйе берілген қоздырылған күшпен тербеліс қозғалыс жасайды, және тербелістің жилігі белгілі диапозонда болады.

Ерекшеліктері: -оңай жүйе;

-тек қана стационарлық жағдайда пайдалануға болады;

3. Вибрациялық күшсалмақтарды практикада нақты жағдайда қоздыру

Құрылыс конструкцияларды практикада нақты жағдайда сынаған кезде күшсалмақтарды қоздыру үшін механикалық вибраторларды немесе вибрациялық машиналарды қолданады.

Вибрациялық машиналарды жұмыс істеу принціптері бойынша екі түрі бар:

а) жұмыс бағыты белгілі емес вибрациялық машиналар ;

б) жұмыс бағыты белгілі вибрациялық машиналар ;

а)

б)

1. Теңестірілмеген масса (дебаланыс) -т

2. Айналатын диск

3. Корпус

4. Сыналған конструкция

Р= mr ω²-центрден тепкіш күш немесе тең әсерлі күш;

Р- күш екі бөліке тарайды, сол себебтен жұмыс бағыты белгілі емес:

х=mr ω²cosωt

y= mr ω²sinωt

ω-вибромашина тербелістің жилігі немесе бұрыштық жылдамдығы.

r-массаның ортасынан айналу өсіне дейінгі ара қашықтық

Тең әсерлі күштің уақытта өзгеретін графигі.

Бағыты белгілі вибрациялық машиналарда – екі теңестірілмеген массаны қолданады және олар екі қарама-қарсы жаққа айналады.

х

(1)

₁+х₂=0

у₁₊у₂=2у=2 mr ω²sinωt

П

(2)

латформа қозғалыстың теңдеуі

М-конструкцияның және вибрациялық машинаның жалпы массасы;

К-байланыстың қатандығы

(3)

О

(4)

рын ауыстыру параметрі

(4) теңдеуден тапқаннан кейін (3) формуладан табамыз.

– платформаның өзінің бұрыштық жилігі;

Егер

Егер ω= ω₀

шексіздік мәнге тең кезде резонанс болған жағдайды байқауға болады.

Сонымен: Ғимараттарды динамикалық күшсалмақтарға сынау үшін дебаланстары бар вибрациялық машиналарды қолданады.

Мысалы: В-2 (ЦНИИЭПжилища)

• Жиліктің жұмыстық диапазоны 0,5-1,0Гц;

• Дебаластың салмағы - 2,3т;

• Вибрациялық машинаның салмагы - 1,5т; (дебаластың салмағы ескерілген кезде)

• Қоздырылған инерциялық күштің мөлшері

• Номинальдық – 80т;

• Максимальді – 100т;

• Ғимараттарда пайда болған инерциялық күштің максимальды мөлшері – 300т;

Вибрациялық машиналардың кемшіліктері:

1. үлкен салмағы;

2. конструкцияға бекіту қиын;

3. вибрациялық машиналардың инерциялық қасиеті өте жоғары, сондықтан осындай машиналарды көп жағдайда пайдаланбайды.