IV. Жаңа сабақты бекіту.

1. қазақ-жоңғар қарым-қатынастарының шиеленісуінің себептері .

2. Қазақ-жоңғар қарым-қатынастарының әсері қазақ қалаларына қалай әсер етті ?

3. Қазақстан аумағындағы ортағасырлық қалалардан бізге дейін жеткен қалар ? Оларды атап шығып, орналасу аумағын көрсету.

V. Бағалау:

Әбішев С. - __________;

Жақұпов Ә. - __________;

Нұржанова А. - __________;

Смағұлова Г. - __________;

Сұлтанова М. - __________;

Алашбаев Н. - __________.

VI. Үйге тапсырма: қайталау.

Сынып: 7 «а». Сабақ №: 55 Күні:_______________

Пәні: Ортағасысырлық Қазақстан тарихы.

Сабақтың тақырыбы: Қазақ хандығының әлсіреуі.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік : Оқушыларға Қазақ хандығындағы XVI-XVII ғ.ғ. саяси жағдайы туралы, оның шиеленісу себептері туралы түсіндіру;

Дамытушылық : Оқушыларға Қазақ хандығының алғашқы уақытында және XVII ғ. уақытта салыстыру;

Тәрбиелік : Оқушыларға Қазақ хандығының әлсіреу себептерін түсіндіріле келе, патриоттық, отансүйгіштік сезімдердің қалыптасуына әсер ету.

Сабақтың түрі: аралас.

Әдісі: жаңа сабақты баяндау, дәріс.

Сабақтың жоспары : I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Жаңа сабақ.

IV. Жаңа сабақты бекіту.

V. Бағалау.

VI. Үйге тапсырма.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

• Оқушылармен амандасу.

• Оқушыларды түгендеу.

• Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

1. Қазақ хандығында қандай қалалары болды ?

2. Қалалардың негізінен орналасу аймағы ?

3. Қала мәдениетінің құлдырау себептері ?

Жаңа сабақтың жоспары:

1. Қазақ хандығы XVI-XVII ғ.ғ. жалпы саяси жағдайы.

2. Көрші елдермен қарым-қатынасы.

III. Жаңа сабақ.

XVI ғасырда қазақ хандығы солтүстікте құрылған Сібір хандығымен (орталығы Түмен) шектесті. 1563 жылы Шайбани әулеті мен Тайбұғы руы арасындағы ұзақ жылдар бойы жүргізілген күрестен кейін Сібір хандығы Шайбани әулеті Көшім ханның қолына көшті.

Сібір хандығының халқы түркі тілдес қырық рудан құрылған және угар тайпаларының жиынтығынан тұрды. Хандықтың негізгі халқы түркі тілдес «Сібір татарлары» деген атпен белгілі болды. Сібір хандығы Қазақстанмен саяси және сауда байланысын жасап тұрды.

1552 ж. Ресей Қазан қаласын жаулап алғаннан кейін, ол Сібір хандығымен көрші болып шықты. 1581 ж. Ермактың сібірге жорығы басталды. Көшім хан жеңілгенмен, Ермак жеңісті баянды ете алмады, ол 1584 ж,. қаза тапты. Бірақ Сібір хандығы да көтерілмеді. Сөйтіп ол 1598 жылы Ресей құрамына енді.

XVII ғ. 2 ж. Қазақ хандығының жағдайы нашар болды. Өзара қырқысты пайдаланған жоңғарлар Жетісудың бір бөлігін басып алып осы аймақта көшіп жүрген қазақтар мен қырғыздарды бағындырды. Бұқара әскерлері Ташкентті алып, қазақтарды ығыстыра бастапан кезде, қазақ хандарының бірі Жәңгір Бұқар әміршісін жоңғарларға қарсы күресу үшін әскери одақ жасауға көндірді. Жәңгір жоңғарларға қарсы жорықта 1652 ж. қаза тапты. 17 ғ. 90-ж-да жоңғарлардың қазақ жеріне шабуылы бәсеңдеді. Бұл кезде қазақ хандығының нығаюы, қырғыздар мен қазақтар арасындағы одақ және оған қарақалпақтардың қосылуы күшті жүрді.