4.2 Негізгі және әлеуетті бәсекелестер
Солтүстік Қазақстан облысында сүтті қайта өңдеу кәсіпорындары өндірістік қуаттардың көлемі бойынша мынадай топтарға бөлінген
6-сурет – Солтүстік Қазақстан облысында сүтті қайта өңдеу ңәсіпорындарын саралау
Зерттелген өңір бойынша ауылдық елді мекендерде сүтті тереңдетіп қайта өңдеу объектілері жоқ..
4.3 Нарықты дамытудың болжамды бағасы, күтілетін өзгерістер
Республикада мал шаруашылығы экономиканың аграрлық секторының негізгі салаларының бірі болып табылады. Құнарлы жайылымдық жерлер мен қолайлы табиғи-климаттық жағдайлар саланы дамытуға жақсы негіз жасауда. Мал шаруашылығы саласында мемлекеттік саясатты іске асыру мал мен құс санының, мал шаруашылығы өнімдері өндірісінің тұрақты өсуін, мал мен құс өнімділігінің артуын, табынды толықтыруды қамтамасыз етеді.
Мал шаруашылығы саласындағы оң істерге мал шаруашылығында жүргізілетін асыл тұқымды селекциялық жұмыс белгілі түрде әсер етеді. Мал шаруашылығындағы асыл тұқымды база асыл тұқымды шаруашылықтар санының тұрақты өсуімен сипатталады, жыл сайын олардың саны 40-50 бірлікке ұлғайды. Алайда, жалпы мал басындағы асыл тұқымды малдың таза салмағы әлі де төмен күйінде қалуда.
Агроөнеркәсіп секторын дамыту бойынша жалпы қаржыландыру көлемі шамамен 4 млрд. АҚШ долларын құрайды. ҚР 2010-2014 жылдарға арналған агроөнеркәсіп секторын дамыту бағдарламасының орындалуына байланысты:
ауылшаруашылық құрылымдарында мал шаруашылығы өнімдері өндірісінің көлемін ұлғайту және ішкі нарықтың сапалы ауыл шаруашылығы өнімдеріне деген қажеттілігін қанағаттандыру;
өндірісті жақсарту және оны өнеркәсіптік негізге көшіру есебінен мал шаруашылығы өнімдерінің жекелеген түрлері бойынша экспорт әлеуетін құру ҚР АШМ мақсаттары болып табылады.
Сиыр еті мен сүт өндірушілерді мемлекеттік қолдаудың тиімділігін арттыру мақсатында мал шаруашылығында субсидиялар бөлуді шаруашылық етуші субъектілердің республикада өсірілетін малдардың тұқымы мен өнімділігін жақсарту процесін жеделдету үшін ірі қара малдың ең үздік генотиптерін пайдалана отырып республика көлемінде бірыңғай толықтыру жүйесін қарастыратын кең ауқымды селекцияға қатысу міндеттілігімен байланыстырды.
7-кесте – Мал санының өсуі, таза салмағы, генетикалық әлеуетін дамыту
Малдың саны |
Годы |
||||||||||
2012 |
2013 |
2014 |
|||||||||
Мың бас |
Ауыл.құрылымдарының таза салмағы., % |
Асыл тұқ. мал басының таза салмағы, % |
Мың бас |
Ауыл.құрылымдарының таза салмағы., % |
Асыл тұқ. мал басының таза салмағы, % |
Мың бас |
Ауыл.құрылымдарының таза салмағы., % |
Асыл тұқ. мал басының таза салмағы, % |
|||
ІҚМ |
6 650 |
21 |
10 |
6 900 |
23 |
12 |
7 150 |
24 |
14 |
||
Қой мен ешкі |
19 730 |
35 |
18 |
20 640 |
37 |
20 |
21 670 |
39 |
22 |
||
Шошқа |
1 390 |
25 |
15 |
1 420 |
26 |
17 |
1 460 |
28 |
19 |
||
Жылқы |
1 670 |
36 |
8 |
1 750 |
38 |
10 |
1 840 |
39 |
11 |
||
Құс |
38 560 |
61 |
17 |
40 470 |
63 |
22 |
42 500 |
64 |
22 |
||
Ақпарат көзі: ҚР АШМ деректері
РА РФЦА пікірі бойынша мемлекеттік бағдарлама жеке қосалқы шаруашылықтарды топтамай-ақ мал шаруашылығы кешендерін дамытуды қарастырады және осылайша мал басына байланысты жағдай алдағы уақытта тек ірі ауылшаруашылық құрылымдарында ғана жақсаратын болады.