28. Күштер мен моменттердің келтірілу ережелері

1) Қозғалтқыш білігінен атқарушы орган бағытына қарай күштік режим кезіндегі жетек жұмысына әсерлерді (куштер мен моменттер ) келтіргенде оны қозғалтқыш пен келтірілген буын арасындағы беріліс саны мен ПӘК- ке көбейту қажет.

2) Атқарушы органнан қозғалтқышқа қарай әсерлерді келтіру кезінде буын мен атқарушы органы арасындағы беріліс саны мен ПӘК-ке бөлу қажет

3) Атқару органыннан қозғалтқышқа қарай әсерлерді келтіргенде оны беріліс санына бөліп келтірілген буынға атқарушы орган берілісінің ПӘК- ін көбейтеміз.

29. Драглайн қозғалысын Даламбер тәсілімен анықтау

Экскаватор шөмішінің тербелуін қарастырайық – көтеру атанағы тежелген кездегі, драглайнның арқаннан кенеттен түсірілуі (сурет 1).

Сурет 1. Драглайн қауғасының немесе шөмішінің арқаннан түсірілу кезіндегі тербелу есебінің сұлбасы

жүктеме жоқ кездегі және нүктелерінің арасындағы арқанның бос ұзындығы (см).

Онда арқандағы – бөлігіндегі сызықтық қаттылық:

(1)

Мұндағы - арқанның иілгіштік модулі, ; - оның қиылысу ауданы, .

1 суретте белгіленген:

- шөміштің ауырлық күші;

Мұндағы - шөміштің және арқанның келтірілген массасы; - ауырлық күшінің үдеуі.

- шөміш салмағынан арқанәсері,

Мұндағы - арқанның сызықтық қаттылығы; - бос шөміш кезіндегі арқанның деформациясы; - шөміштегі массалы топырақ салмағынан арқандағы қосымша деформация.

Шөмішті кенеттен түсіру моментін қарастырайық. Осы моментте шөмішке әсер етеді: - төменнен жоғарыға бағытталған, арқанның иілгіш күші

;

- бос шөміштің ауырлық күші және - төменнен жоғарыға бағытталған, инерциялық күші. Қозғалыс теңдігі мынадай түрде болады:

немесе (2)

Шөміш бос кезде, оған және күштері әсер етеді, бұл жағдайда қозғалыс теңдігі мынадай түрге ие болады:

немесе (3)

Онда бос шөміштің қозғалысының шешуші соңғы теңдігі (2) және (3) формуладан анықталады:

(4)

Бұл – шөміш тербелісінің өшпейтін дифференциал теңдеуі.

30. Инерция моменттері мен массаларын келтіру теңдеулері

Келтірілген масса (және инерция моменті) үшін,кинетикалық энергияның келтірілген массасының кинетикалық энергия массасымен теңестіру шартынан шыққан, оны ауыстыратын сөйлемді жазамыз:

Мұндағы және келтірілген масса және келтірілген инерция моменті;

және келтіру буынының сызықтық және бұрыштық жылдамдығы;

және механизмнің i-ші буынының массасы және инерция моменті;

және механизмнің i-ші буынының сызықтық және бұрыштық жылдамдығы.

Осы теңдеулерден табатынымыз:

(1)

(2)

31. Автомобильдің тербелу жүйесі

Автомобильдің тербелу жүйесін қарастырайық, ол тербелісті сезінетін массалардан тербеліс әсерін қабылдайтын және жұмсартатын элементтерден және тербелісті туындататын кедергілерден тұрады.

Автомобиль тербелісі жүйесінің сұлбасы

Мұндағы m- машинаның рессорланған эементінің массасы

m₁,m₂- алдыңғы және артқы дөңгелектің рессорланбаған массалар

С_П1, С_П2- алдыңғы және артқы аспалардың қаттылық коэффициенттері

СШ₁, СШ₂- алдыңғы және артқы шиналардың қаттылық коэффициенті

К_а1, К_а2- тербелісті өшіргіш амортизаторлар

КШ₁, КШ₂- тербелісті өшіргіш шиналар