Пуазейль формуласы:
А)
; B)
C)
Д) E)
Пуазейль формуласы нені анықтайды?
А) цилиндр тәрізді жіңішке түтіктен ағып шыққан сүйықтың мөлшерін.
В) тұтқырлық коэффициентінің өлшем бірлігін.
С) сұйық бетін бірлік ауданға арттыруға қажетті жұмыс мөлшерін.
Д) сан жағынан жылдамдық градиенті бірге тең болатын жанасу бетінің әрбір бірлік ауданында пайда болатын ішкі кедергі күшіне тең физикалық шамасын.
Е) беттік керілу коэффициентін.
Пуаз – ол...
А) тұтқырлықтың динамикалық коэффициентінің СГС жүйесінің өлшем бірлігі.
В) сан жағынан жылдамдық градиенті бірге тең болатын жанасу бетінің әрбір бірлік ауданында пайда болатын ішкі кедергі күшіне тең физикалық шама.
C) сүйық қабаттар арасындағы жанасу бетінің ауданы S мен жылдамдық градиентіне тура пропорционал.
Д) сұйық бетін бірлік ауданға арттыруға қажетті жұмыс мөлшері.
Е) күштің әсерінен беткі қабатты түзетін жұқа қабыршақ бүкіл сұйыққа қысым түсіреді.
№4 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС
Тақырып: Спектрофотометрлердің құрылысы мен жұмыс жасау принципі.
Мақсаты: Спетроскоптың (спектрографтың) функционалды құрылысын, спектрлердің түрлерін, сапалы және сандық спектральды талдаудың түсінігін оқып білу және фармацияда және биологияда қолдану.
Оқыту мақсаты: Спектроскоппен жұмыс істеуін үйрену, спектрокопты градуирлеу, алынған градуирленген қисықты белгісіз шығару спектріндегі толқын ұзындықтарын анықтау, оны көрінетін спектрдің әртүрлі аймақтарындағы әртүрлі мөлдір орталарды (ертінділер, боялған шынылар және т.б.) жуық түрде сапалы оқып білу.
£¼рал – жабды³тар: ИСП – 51 спектрографы, сынапты – кварц шамыныµ ³оректену кºз¿, сынапты – кварц шамы, газ толтырыл²ан (трубкалар) т½т¿кшелер, спиртовка, тол³ын ¼зынды²ы белг¿с¿з жары³ кºз¿, молекулярлы³ жары³ фильтрлер¿, накалдау шамдары.
£ыс³аша теория
£аз¿рг¿ уа³ытта зертханалы³ ж¼мыстарда²ы еµ кеµ ³олдану тауып ж½рген зерттеулерд¿µ б¿р¿ спектральды³ ±д¿стер. Жары³ ºте жо²ары жи¿л¿кт¿ электромагнитт¿к тол³ындардыµ ³осындысынан т¼рады. Егер оныµ таралу жолына призманы ³оятын болса³, онда с±улелер ±рт½рл¿ б¼рышпен сынады, я²ни спектр пайда болады. Спектрлерд¿µ тег¿не байланысты атомды³, молекулалы³, алу т±с¿л¿не байланысты, с±уле шы²ару, ж¼тылу, спектрлерд¿µ т½р¿не байланысты толы³ ½зд¿кс¿з немесе т¼тас, сызы³ты³, жола³ спектрлер деп бºлед¿.
Оптикалы³ спектрлер
Атомда²ы электрондардыµ к½й¿ тол³ынды³ функциямен сипатталады, ³¼рамына ºлшем¿ жо³ шама квантты³ сан к¿ред¿. Кванты³ сан, б½т¿н сандар м±н¿нен т¼ратын ³атарды ³абылдай алады. Квантты³ сандар, атомды³ орбитальды³, атомды³ орбитальда²ы электрондардыµ таралуын ж±не атомдардыµ электронды³ конфигурациясын аны³тайды. Атомды³ ж½йен¿µ нег¿зг¿ к½й¿не еµ тºменг¿ энергиясы бар к½й¿ жатады. Атомды³ ж½йен¿µ ³оздырыл²ан к½й¿ деген¿м¿з толы³ энергиясы нег¿зг¿ к½й¿н¿µ энергиясынан кºп болатын к½йд¿ атайды. Атомда²ы электрл¿к энергиясы, ол да квантты³ сан²а байланысты ж±не тек ³ана энергетикалы³ деµгей деп аталатын ³атаµ аны³тал²ан м±нд¿ ³абылдай алады.
Атомныµ ж¼тылу ж±не с±уле шы²ару энергиясы б¿р деµгейден бас³а деµгейге электрондардыµ квантты³ ауысу жасауымен байланысты. Квантты³ ауысудыµ ек¿ т½р¿ бар:
Жары³тыµ квантты³ энергиясыныµ с±уле шы²аруы немесе ж¼тылуы.
С±уле шы²арусыз немесе ж¼тылусыз квантты³ электромагнитт¿к энергиясы.
Атомдардыµ с±уле
шы²ару энергиясы, с±уле шы²ару спектр¿нен,
ж¼тылу спектр¿нен ³¼ралады. Квантты³
ауысулар кез –келген деµгейлерд¿µ
арасында ж½ре бермейд¿. М½мк¿н ж±не
м½мк¿н емес квантты³ ауысулардыµ ºз¿нд¿к
ережес¿ бар. Электрондардыµ ºздер¿н¿µ
арасында²ы ºз – ара ±серлесу¿н¿µ
н±тижес¿нде атомдарда энергетикалы³
деµгейлерд¿µ бейнес¿ к½рдел¿ бола
бастайды. Барлы³ электрондар²а
,
квантты³ сандарыныµ бер¿лу¿мен, атомныµ
энергиясы аны³талады. Барлы³ квантты³
сандардыµ
(n – электрондар саны) жиынты²ы, атомныµ
электронды³ конфигурациясын аны³тайды.
Жи¿л¿кт¿ Планк формуласынан аны³тайды
электромагнитт¿к энергияныµ кванты деµгейлерд¿µ арасына ауыс³ан кезде с±уле шы²арады немесе ж¼тылады.