4 Сурет.

Жұмыстың орындалу тәртібі.

Үш стандартты тармақталуда пациенттің ЭКГ-сін тіркеп алу. Электрокардиграфтың жұмыс істеу принциптерімен және оны қолдануымен алдынғы болған зерхтаналық жұмысында таныс болғасыздар. ЭКГ-нің параметрлерін түсіру ережесі 5 суретте келтірілген.

ЭКГ-нің параметрлерін 1 және 2 кестелеріне жазыңыздар.

1 кесте

Тармақтар	ЭКГ-нің амплитудаларының тістері, мм/мВ					OX=R-(Q+S) координата осьтеріндегі ИЭВ проекциясы
	Р Q		R	S	Т
І ІІ ІІІ

2 кесте

ЭКГ интервалдары	RR	PQ	QS	QT
мм
с

Жұректің орташа электрлік осін салыңыз.

Ол үшін:

1. Тең қабырғалы үшбұрышта (Эйнтховен үшбұрышы) қандай да бір екі тармақталуда өлшенген QRS комплексінің нәтижесі бойынша геометриялық тырғызуды салу. Мысал ретінде (6 сурет) І және ІІІ тармақтарында ЭКГ-ні талдауы бойынша орташа электрлік осін салады.

2.Осы кері алынған үшбұрышыта негіздерінде бұрыштары сәйкес болады (А) оң және (В) сол қолдарына, ал төбесіндегі (төмен қаратылғын) бұрышы сәйкес болады сол аяққа. О нүктесі үшбұрыштың центрі.O₁,O₂,O_3, үшбұрыштың жақтарындағы О нүктесінің проекциялары.

3. АВ (І тармақта) жағында O_1, нүктесінен оң жаққа қарай Q, R, S тістерінің алгебралық қосындысына тең кескін салыныз, ЭКГ-і мен өлшенген

І тармақта:

О₁Х₁=R₁-(Q₁+S₁)

Тұрғызуға масштабты ерекше алуға болады.

4.ВС (ІІІ тармақта) жағында O₁, нүктесінен төмен жаққа қарай сол Q, R, S тістерінің алгебралық қосындысына тең кескін салыныз, ЭКГ-і мен өлшенген ІІІ тармақта:

О₃Х₃=R₃-(Q₃+S₃)

5. Х₃ нүктесінен ВС-ға АС нүктелерінің қйылысна дейін перпендикуляр тұрғызу керек. Олардың (К) нүктесі - жүректің орташа электрлік осі үшін соңы болады. Оның басы – О үшбұрыштың центрі. ОК кескіні - жүректің орташа электрлік осі болады. Кеуде түсінде жүректің орналасқанын анықтау үшін бұрышын табу керек. Ол О нүктесі арқылы өтетін горизонтальды сызығымен жүректің орташа электрлік осі болады. Жүректің орналасуы қалыпты болады егер, бұрышы 30^о – 60^о диапазон аралықтарында жатса.

Бақылау сұрақтар:

1. Биоэлектрлік белсенділігін тіркеу әдістері (энцефалография,      электромиография, электрокардиография ...).

2. Биопотенциалдарды тіркейтін медициналық приборладың структуралық сызба-нұсқасы. Тіркейтін құрылыстардың түрлері.

3. Электрокардиографпен жұмыс барысында қауіпсіздік ережесінің ерекшілігі.

4. Жүректің электрлік векторы.

5. Электрокардиограмма. Физикалық ұғымы.

6. ЭКГ-нің негізгі компоненттері.

7. Тармақталу. Тармақталудың түрлері.

8. Жүректің электрлік осі.

Тест тапсырмалары:

1. Ағзалардың биопотенциалын тіркеу әдістеріне жатады:

А) Электрокардиография (ЭКГ), электроэнцефалография (ЭЭФГ), электромиография (ЭМГ); 100

В) Рентгенография, флюрография, рентген құрылымдық талдау;

С) ЯМР, ЭПР;

Д) Микроскопия, ультрамикроскопия, радиометрия;

Е) Электрокардиография (ЭКГ), флюрография, радиометрия.

2. Мүшелердің электрлік белсендігін зерттейтін моделі бұл - ...

А) Бұлшық еттердің – электромиографиясы.

В) Мидың – электроэнцефалографиясы.

С) Жүрек биопотенциялдарының – электрокардиографиясы.

Д) Эквиваленттік электрлік генераторы.100

Е) Электрокардиограмма.

3. Жүректiң электрлiк векторы деген не?

А) Жүрек жұмысында пайда болатын биопотенциалды сипаттаушы дипольдiн электр моментiнiн векторы

В) Жүректiн цикл iшiндегi жұмысы кезiндегi сәйкес бурмалауга келетiн екi электродтар арасындагы потенциалдар айырымы

Д) Нүктелiк заряд тудыратын электр орiсiнiн потенциалы

4. Электрокардиограмма деген не?

А) Мидын биопотенциалдарынын уакыт бойынша озгерiсi

В) Журектiн бiр цикл iшiндегi жумысы кезiндегi сэйкес бурмалауга келетiн екi электодтар арасындагы потенциалдар айыымдарынын лездiк мэнедерiнiн уакыты бойын-ша озгеру графигi

С) Кардиоцикл кезiндегi журек диполiне эквивалент болатын диполь моментiнiн векторын олшеу

5. Эйнтховен теориясы бойынша: жүрек -

А) Бiртектi откiзгiштiк ортадагы диполь

В) Мультиполь эквиваленттiк генератор

Д) Белгiлi бiр тэртiппен таралып орналаскан зарядталган болшектердiн жиынтыгы

6. Электрл¿к диполь деген¿м¿з.

А) Б¿р – б¿р¿нен белг¿л¿ б¿р ара³ашы³ты³та орналас³ан зарядтардыµ таµбасы жа²ынан ³арама - ³арсы ж±не шамасы жа²ынан теµ ек¿ н½ктел¿к зарядтардыµ ж½йес¿.

В) Зарядтардыµ абсолютт¿к шамасын зарядтардыµ арсында²ы ара ³ашы³ты³³а кºбейт¿нд¿с¿не теµ шама.

С) Электр ºр¿с¿ндег¿ ек¿ н½ктен¿µ арасында²ы потенциалдар айырымы.

Д) Зарядтардыµ арасында ºз – ара ±серлесу ж±не ºз – ара байланыс болатын электр ºр¿с¿.

Е) Б¿рл¿к заряд³а ±сер етет¿н к½ш.

6. Диполь момент¿ - б¼л…

А) Оµ н½ктел¿к заряд³а, ºр¿ст¿µ бер¿лген н½ктес¿нде ±сер етет¿н, ба²ыты к½шт¿µ ба²ытымен с±йкес келет¿н, осы к½шт¿µ заряд шамасыныµ ³атынасына теµ вектор.

В) Заттыµ б¿рл¿к кºлем¿ндег¿ молекулалардыµ электрл¿к моменттер¿н¿µ ³осындысына теµ шама.

С) Тер¿с зарядтан оµ заряд³а ³арай дипольд¿µ ос¿н¿µ бойымен ба²ыттал²ан, зарядтыµ диполь и¿н¿не кºбейт¿нд¿с¿не теµ вектор.

Д) Диполь момент¿н¿µ ºр¿с кернеул¿г¿не кºбейт¿нд¿с¿.

Е) Вакуумда²ы зарядтардыµ жаса²ан электр ºр¿с¿ кернеул¿г¿н¿µ, кез – келген ортада²ы ºр¿с кернеул¿г¿не ³атынасы.

№13 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС

Тақырыбы: Оптикалық белсенді заттарды зерттеу.

Мақсаты: Поляриметр қондырғысын оқып зерттеу және поляриметрдің көмегімен қанттың концентрациясын анықтау.

Оқыту мақсаты: Сахариметрдің - поляриметрдің көмегімен ғанттың концентрациясын анықтау әдісін студенттердің игеруі, клиникалық зерттеулерде дағдылануға мүмкіндік береді.

Құрал-жабдықтар: Поляриметр-сахариметр, қанттың әр түрлі ертінділері.

Теориялық қықаша мағлұмат

Сахариметр қондырғысының негізіне поляризацияланған жарық тербелісінің жазықтықта айналу құбылысы жатады. Табиғи және поляризацияланған жарықты көптеген атомдар мен молекулалар шығарады және олардың тербелісі әр түрлі фазаларда болады. Поляризацияланған жарық былай белгіленеді: