Кіріспе . Жер шарының материктері, аралдары мен мұхиттары. Материктер мен мұхиттардың зерттелу кезеңдері

1. Жер шарының жалпы ауданы.

2. Материктік арал.

3. Маржандық арал.

4. Дүниежүзілік мұхиттың жалпы ауданы.

5. “География ғылымының атасы”.

6. Каспий теңізі мен сол аймақты мекендейтін сақтар туралы жазған.

7. Исландияны ашып, Гренландия мен Солтүстік Америка жағалауына жеткен Солтүстік Еуропа тұрғындары.

8. «Үш теңіздің аржағына саяхат» еңбегін жазған.

9. 1909 ж. Солтүстік полюсті ашқан.

10. XIX ғ. ортасында Африканы зерттеген ағылшын саяхатшысы.

11. Америка жағалауларына тұңғыш жеткен, Орталық Американың аралдарын зерттеген теңіз саяхатшыcы.

12. Жаңа дүние Американы ашқан итальяндық теңіз саяхатшысы.

13. Жаңа Гвинея аралын зерттеген орыс ғалымы.

14. Оңтүстік полюсті зерттеген норвег саяхатшысы.

15. Африка материгінің Конго өзенін зерттеген.

Жауаптың нұсқалары:

1. 361, 1 млн. км 2

2. Үлкен Тосқауыл рифі

3. Александр Македонский (б.з.б 324- 329 жж.)

4. 510,2 км 2

5. Мадагаскар

6. Викингтер

7. Давид Ливинстон

8. Эратосфен

9. Христофор Колумб

10. Афанасий Никитин

11. Н. Н Миклухо-Маклай

12. Роберт Пири

13. Генри Стэнли

14. Америго Веспуччи

15. Руал Амундсен

Дұрыс жауабы: 1-4; 2- 5; 3- 2; 4-1; 5- 8; 6-3;7- 6; 8-10; 9-12; 10-7; 11-9 ; 12-14;

13- 11; 14-15; 15-13.

I бөлім

Жер планетасы табиғатының басты ерекшеліктері Литосфера және жер бедері

1. Геохронологиялық кесте арқылы жүргізіледі.

2. Литосфералық тақталар теориясын ұсынған ғалым.

3. Жер бедерін өзгертетін сыртқы күштерге жатады.

4. Ежелгі платформаларда қатты кристалды жыныстардың жер бетіне шығып жатқан бөлігі.

5. Жер қыртысының түрлері.

6. Жер қыртысының қозғалмалы белдеулері. 7. Жер қыртысының тұрақты бөлігі.

8. Жер бетінің терең жарықтар жиынтығы.

9. Ежелгі біртұтас материк.

10. Көк – жасыл балдырлар кең таралған эра.

11. Герцин қатпарлығы болған эра.

12. Жас платформалар.

13. Лавразияның құрамына кіретін материктер.

14. Гондвананың құрамына кіретін материктер

15. Ежелгі платформалар

Жауаптың нұсқалары:

1. Геосинклиналь

2. Күн сәулесі

3. А. Вегенер

4. Рифт

5. Пангея

6. Геологиялық жыл санау

7. Протерезой

8. Қалқан

9. Платформа

10. Материктік және мұхиттық

11. Шығыс Еуропа, Сібір, Аустралия

12. Еуразия, Солтүстік Америка

13. Африка, Аустралия, Антарктида

14. Тұран, Батыс Сібір

15. Палеозой

Дұрыс жауаптары: 1- 6; 2- 3; 3-2; 4- 8; 5-10; 6- 1; 7- 9;

8-4; 9-5; 10-7; 11- 15; 12- 14; 13- 12; 14-13; 15-11 .

Атмосфера және климат

1. Ауа райы “жасалынатын” орын.

2. Климаттық элементтердің таралауы картада бейнеленеді.

3. Ауа массаларының горизонталь бағытта қозғалуын атайды.

4. Жер бетін он үш климаттық белдеулерге бөлген ғалым.

5. Экваторға қарай 30-шы ендіктердегі жоғарғы қысым белдеуінен соғатын желдер.

6. Картада қысымы бірдей нүктелерді қосатын сызықтар

7. Белгілі бір жерге тән ауа райының ұзақ жылдар бойы қайталанатын құбылысы.

8. Картада температуралары бірдей нүктелерді қосатын қисық сызықтар.

9. Тұрақты желдердің қалыптасуы ... байланысты.

10. Ауа массаларының негізгі түрлері.

11. Салмағы ауыр, төмен қарай өрлеген ауа қысымы.

12. Салмағы жеңіл, жоғары қарай өрлеген ауа қысымы.

13. Жер шарының 30 ^о с .е пен 30 ^о о.е белдеу.

14. 66,5 с.е - 90 ^о.с.е аралығындағы белдеу.

15. Қысы суық, жазы ыстық жыл мезгілдері жақсы байқалатын белдеу.

Жауаптың нұсқалары:

1. Изобарлар

2. Пасаттар

3.Тропосфера

4. Климат

5. Изотермалар

6. Б. Алисов

7. Изосызықтар

8. Арктикалық, қоңыржай, тропиктік, экваторлық

9. Жел

10. Қысым белдеулерге

11. Төменгі қысым

12. Солтүстік полярлық белдеу

13. Жоғары қысым

14. Қоңыржай белдеуі

15. Тропиктік белдеу

Дұрыс жауабы: 1-3; 2-7; 3-9; 4-6; 5-2; 6-1; 7-4; 8-5; 9-10; 10-8; 11- 13; 12-11; 13- 15; 14-12; 15-14.