1.Реглан жеңді үлгілеу.

Реглан жең бұл артқы боймен алдыңғы бойдың жоғары жерлерімен тұтас пішілген жең.Реглан пішімді бұйымның сыртқы пішініне иықтан жеңнің негізгі салбыраған жеріне бірте бірте көшуі тән.

Егер бөлшекттердің байланысын фронтальды жазықтықта қарастырсақ нда реглан пішімді бұйымныңкеудесі қондырмалы жеңдікіне қарағанда жіңішке болып кқрінеді,ал реглан жеңнің өзі қондырмалы жеңмен салыстырғанда кең болып көрінеді.бұл жеңдердің тіректерінің әртүрлі орналасуымен түсіндіріледі.қондырмалы жеңнің қолтық ойындысы алдыңғы артқы жаққа бағытталған,ал реглан жеңіне тірек болып табылатын иық көлденең болады.қырынан қарағанда реглан жең жіңішке болып көрінеді,бұл бұйымның кеудесі мен. Жеңнің арасындағы композициялық тепе теңдікті бұзады.Бұл дегеніміз негізгі конструктивтік параметрлердің тепе теңдігіне қарамастан бұйым бөлшектерінің пропорциялары мен массалық байланысы өзгереді.Жоғарыда айтылғаннан шығатын нәтиже – пішіннің композициялық тепе теңдігін сақтай отырып ,қондырмалы жең конструкциясынан реглан пішімге ауысқанда жеңді жоғары жағынан кеңейтіп ,кеуде сызығы бой/ша қосымшаны көбейту қажет.

2.Жағалардың топтасу бойынша түрлерін ата?

Адамның мойын негізінде орналасатын иықты киімдер-дің бөлігін жаға д.а. Жаға мойынды тұтас немесе жарты-лай жауып тұрады, кейде жаға мойынды жаппай иықта, кеу-деде, арқада жайылып орнала-сады. Жаға ұштарының түр-пішіні әр түрлі болуы мүмкін. Әйелдер киімінде жаға маңызды сәндік рөл атқарады. Жағаның негізгі үш түрпішіні болады:

А) тік жаға

Б) тік қайырма жаға

В) жазық жаға

Жаға түрпішіні әр түрлі себеп-ке байланысты, оның ішіндегі негізгісі:

3. Жаға мен киімдегі мойын ойын-ң бірігуі (қондырмалы немесе тұтас пішілген)

4. Жағаның мойынға байланысты орнала-суы ( тығыз қонымды немесе мойыннан біраз қашықтықта тұратын)

.Жоғарыға дейін түймеленетін киім дердің тік жағалары. Мұндай жағалардың конструк-қ мағынасы мойын ойын-ң қондыру сызығы бо-лып табылады.

Мойын ой-на қондыру сызығын әзірлеу	Тік жағаның орнала суы
Тік	Жағаның ұзынынан орналасуы
Дөңес тік қисық	Тік жағаның мойынға қыналып көлбеу орналасуы
Ойық қисық	Қиық конус түрлі, жаға шеті мойыннан алшақ тұрады.

Қайырма жаға.Сызба контрук-сы екі кезеңнен тұрады: жағаның қондыру сы-зығын құрастыру, жағаның ұштарын құрастыру. Қондыру сызығын құрастыру кезінде О нүктесінен тікбұрыш құрады. О нүктесінен жоғары сызық жүргізіп, оның бойында келесі бөліктерді шегереді: ОВ, ВВ1, В1, В2, мұндағы ОВ=3 (модельге байланыс-ты. ОВ неғұрлым көп болса, соғұрлым жағаның тіреуі аз болады және кері-сінше).ВВ1= 3см – тіреу биіктігі.

В1В2= 3см-ден 5см-ге дейін (модельге байланысты). ОА= ЖАм+1см. А және В нүктелерін түзу сызықпен қосу. АВ сызығына тік бұрыш-тап ВВ2 кесіндісіне тең аралықты А нүктесінен көтеріп сызады.АА1= BB2, В2А1 нүктелерін түзу сызықпен қосып, оның жалғасында модельге байланысты А1А2 қашықтықты белгілейді. АВ бөлігін тең бөліп, нақ ортасы-нан О1 нүктесін аламыз. О1О2= 0,5 – 1,0см.

Киімнің лацканы бар қайырма жаға. Мұндай жағалар конструк-сы киімнің алдыңғы бой негізінде сызбасында анықталады. Модельге байланысты мойын ойын-дысының түрпішінін алдын ала түзейді. Артқы бойындағы мойын ойын-ң ұзындығын өлшейді. Лацканы бар қайырма жаға түрпішініне әсер ететін маңызды конструк-лау элементі жағаны мойын ойын-на қондыру сызығының үйлесімді пішімі болып табылады. Өз кезегінде бұл сызық-тың түрпішіні жағаның тіреу биіктігі мен лацкан бүгілу сызығының орнына байланысты.Тіреу биікті-гінің сан мағынасын жағаның жобаланған түрпішініне байланысты 2,0-3,5 см аралығында таңдайды. Тірек биіктігі неғұрлым көп болса, соғұрлым қатаң және жаға мойынға қонымды бола-ды. Жағаның тірек биікті-гінің кішілігіне қарай олар жайлы түрпішінді және мойыннан алшақ болып келеді. Мойын ойын-ң үйлесімді пішімі де модельге байланысты болады. Түймелік сызығы лацканның үйлесімді пішіміне байланысты бір-қалыпты кеңейе бастай-ды. Осы түрге лайықты жағаларда, қондыру сызы-ғының бойында жағаның ұшы мен лацканның қайырылу сызығының конструк-лы бөлігі бола-ды. Бұл арақашықтықты раскеп д.а. Моделіне байланысты раскеп кіші (0,5…2,5 см), орташа (3,0-5,0 см), үлкен ( 5,0…8,0 см) болуы мүмкін.

Жазық жағалар. Жазық жағалар сызбасын бұйым-дағы артқы және аллдың-ғы бой үлгісінің конструк-на тікелей құрастырады. Жазық жаға негізін қолда-на отырып, қиялды жаға-ларды құрастыруға бола-ды. Мойын ойын-ң ойық түрпішінін өзгертіп, жаға-ның қондыру сызығы табылады, жаға шеттері-нің сызығын модельге байланысты безендіреді.

23-билет

2.конусты және параллельді кеңейту көбінесе иық және бел бұйымдарда қолданылады.Мысалы:әр түрлі қатпарлар,драпировкалар,жиырмаларорындау үшін.Конусты кеңейту көбінесе трапеция силуэттерінде қолданылады.Осы 2 тәсілді орындау үшін макетті әдіс қолданылады,яғни қағаз арқылы (калька)жасауға болады. Параллельді көбейту негізінен бөлшектерде жұмсақ қатпарлар мен жиырмаларды жобалауда қолданылады. Бұл үшін көлденең конструктивті сызықтармен түсірілген өзгеретін бөлшек конструктивті көлденеңнің бойымен жобаланған кеңдікке жылжиды.Бөлшектердің кеңеюі модельге байланысты біркелкі емес болуы мүмкін.Бөлшектердің қиықтары бойынша жолақтардың шекарасы белгіленіп, бірақ кесілмесе бөлшектерді шартты қиылуы мүмкін. Кеңейген бөлшекті этап бойынша жылжыту жолымен және жолақтардың сыртқы контурын сызып белгілеу жолымен алады. Соңғы контурды пайда болған бөлшектердің қиықтарын біркелкі сызықтармен безендіреді.

Киім бөлшектерінің конусты кеңеюі модельдің силуэтіне байланысты кез келген деңгейден басталуы мүмкін: иық,кеуде,бел,бөксе,тізе және одан төмен.Конусты кеңею бастапқы бөлшектердің (тігістердің) қосымша жіктелулерді кірістірместен трапецияны көрсететін силуэтті форманы жобалауда қолданылады.Бөлшектер "дөңесті трапеция" силуэтін құра отырып,кеңейген шеттері бойынша жиналуы мүмкін.Түрлендірутәсілдері бөлшектердің жолақтарын кеңейту үшін шартты кесілуі бүкпелердің ұштары арқылы орындайды;осы орайда бүкпенің жолағы төселгеннен кейін бөліті немесе толықтай жабылады.

Дәл осындай тәсілдер бөлшектерді конусты тарылтуда да қолданылады,осы жағдайда бөлшектердің төселген жолақтарын бір мезгілде бұйым енін фигураның максималды айналымды өлшену деңгейін қадағалап отырып,бір-біріне кигзеді (мысалы,белдемшелер үшін - бөксе сызығының деңгейінде).Берілген деңгейде бөлшектердің төменгі жақта тарылуы мен олардың енін сақтау кезінде бұрынғы бүкпелердің ерітіндісі көбейеді және жаңа бүкпелер пайда болады. Мұндай модельдерде олардың барлығы жұмсақ жиырмалар мен қатпарларды жасау үшін қолданылады.

Конусты кеңею бұйымның барлық периметрі бойынша біркелкі немесе біркелкі емес болуы мүмкін ереже бойынша,алды мен артына қарағанда көбінесе бүйір жағынан. Модельдің суреті бойынша конструкцияны дайындау кезінде бөлшектердің кеңею үлкендігін модельдің силуэті бойынша шамамен анықтайды. Бөлшектердің қандайда бір деңгейге кеңеюі "годе" деген атауға ие. Годенің клиндері тұтас пішілген немесе қондырмалы болуы мүмкін. Күрделі бүкпелерді тұрғызу тәсілдері екілік,үштік, кесіктер және қатпарлар 10 суретке көрсетілген. Бұл модельдік ерекшеліктерді алу үшін бұрышта 90° болғаны дұрыс орналасқан бүкпелер мен қиықтарды жобаланған бүкпелердің,қатпарлардың,жиырмалардың немесе қиықтарындағы қатпарларға қарай бағытта қолданады. Бастапқы бүкпені қажетті ұзындықтағы ауданды алуға суретпен сәйкес жіктелулерді төсеп отырып сынық сызықтармен жабады. Бастапқы бүкпенің тік және сынық жақтарының арасындағы алынатын зазор қатпарлар мен жұмсақ жиырмаларға тән,жобаланатын форманың қосымша көлемін көшіреді.

24-билет