1.Конструктивті үлгілеудің 3-ші түрі( Реглан пішімді жеңнің құрастырылуы )

Үшінші түрдегі конструктивтің үлгілеу тәсілдері.Киімнің қондырмалы жеңді базалық конструкциясының түрленуінің негізі басқа пішімді киім конструкциясына (реглан, тұтас пішілген, комбинерленген) алдыңғы және артқы бойдың бөлшектеріне жең бөлшектерін тұрғызумен бекітіледі. Реглан пішімді бұйымдарды жобалағанда, керісінше, регланның қолтық ойындысының сызығымен жеңнің окатына кесілген алдыңғы және артқы бойдың жоғарғы бөліктеріне тұрғызуға болады.

Реглан дең бұл артқы боймен алдыңғы бойдың жоғары жерлерімен тұтас пішілген жең.Реглан пішімді бұйымның сыртқы пішініне иықтан жеңнің негізгі салбыраған жеріне бірте бірте көшуі тән.

Егер бөлшекттердің байланысын фронтальды жазықтықта қарастырсақ нда реглан пішімді бұйымныңкеудесі қондырмалы жеңдікіне қарағанда жіңішке болып кқрінеді,ал реглан жеңнің өзі қондырмалы жеңмен салыстырғанда кең болып көрінеді.бұл жеңдердің тіректерінің әртүрлі орналасуымен түсіндіріледі.

Реглан пішімді жеңдердің қондырмалы жеңдерден айырмашылығы,қолтық ойындысының жүйесі иықты нүктеде тұйықталмай,артқы боймен алдыңғы бойының мойын ойындысының сызығында бірқалыпты жазылады.

Қолтық ойындысының жүйесі әртүрлі үйлесімді пішімді болады:тік және сопақша,бейнелі иінішті,иық тігісіне жақын немесе одан төменірек орналасқан.

16,18-билеттер

3. Жеңдердің түрлері

Жеңнің пішініне пішіміне және өңделуіне киімнің сыртқы түрі ғана байланысты емес , сонымен қатар киімнің силуэті де байланысты болады. Жеңнің пішіні мен пішімі сәнге байланысты өзгеріп оырады.Бұйымға бйланысты жеңнің ұзындығы әртүрлі болады. Ұзын, қысқа, 4/3 бөлігі, 8/7 бөлігі. Оларды пішіні бойынша: жіңішке, етегіне қарай кеңейтілген, тік, жоңары қарай кеңейтілген деп жіктейді. Тағайындалуына байланысты жеңдер функционалды, классикалық, ұлттық, ал пішімі бойынша жейде пішімді, реглан пішімді, тұтас пішілген, құрама және жейде пішімді болады. Жеңнің барлық түрлерін пішімдерінің сызбасы тұтасымен немесе жарым жартылай қондырмалы жеңнің негізгі сызбасын қолдану арқылы сызылады.

17-билет

2)Конусты және параллельді кеңейту көбінесе иық және бел бұйымдарда қолданылады.Мысалы:әр түрлі қатпарлар,драпировкалар,жиырмаларорындау үшін.Конусты кеңейту көбінесе трапеция силуэттерінде қолданылады.Осы 2 тәсілді орындау үшін макетті әдіс қолданылады,яғни қағаз арқылы (калька)жасауға болады. Параллельді көбейту негізінен бөлшектерде жұмсақ қатпарлар мен жиырмаларды жобалауда қолданылады. Бұл үшін көлденең конструктивті сызықтармен түсірілген өзгеретін бөлшек конструктивті көлденеңнің бойымен жобаланған кеңдікке жылжиды.Бөлшектердің кеңеюі модельге байланысты біркелкі емес болуы мүмкін.Бөлшектердің қиықтары бойынша жолақтардың шекарасы белгіленіп, бірақ кесілмесе бөлшектерді шартты қиылуы мүмкін. Кеңейген бөлшекті этап бойынша жылжыту жолымен және жолақтардың сыртқы контурын сызып белгілеу жолымен алады. Соңғы контурды пайда болған бөлшектердің қиықтарын біркелкі сызықтармен безендіреді.

Киім бөлшектерінің конусты кеңеюі модельдің силуэтіне байланысты кез келген деңгейден басталуы мүмкін: иық,кеуде,бел,бөксе,тізе және одан төмен.Конусты кеңею бастапқы бөлшектердің (тігістердің) қосымша жіктелулерді кірістірместен трапецияны көрсететін силуэтті форманы жобалауда қолданылады.Бөлшектер "дөңесті трапеция" силуэтін құра отырып,кеңейген шеттері бойынша жиналуы мүмкін.Түрлендірутәсілдері бөлшектердің жолақтарын кеңейту үшін шартты кесілуі бүкпелердің ұштары арқылы орындайды;осы орайда бүкпенің жолағы төселгеннен кейін бөліті немесе толықтай жабылады.

Дәл осындай тәсілдер бөлшектерді конусты тарылтуда да қолданылады,осы жағдайда бөлшектердің төселген жолақтарын бір мезгілде бұйым енін фигураның максималды айналымды өлшену деңгейін қадағалап отырып,бір-біріне кигзеді (мысалы,белдемшелер үшін - бөксе сызығының деңгейінде).Берілген деңгейде бөлшектердің төменгі жақта тарылуы мен олардың енін сақтау кезінде бұрынғы бүкпелердің ерітіндісі көбейеді және жаңа бүкпелер пайда болады. Мұндай модельдерде олардың барлығы жұмсақ жиырмалар мен қатпарларды жасау үшін қолданылады.

Конусты кеңею бұйымның барлық периметрі бойынша біркелкі немесе біркелкі емес болуы мүмкін ереже бойынша,алды мен артына қарағанда көбінесе бүйір жағынан. Модельдің суреті бойынша конструкцияны дайындау кезінде бөлшектердің кеңею үлкендігін модельдің силуэті бойынша шамамен анықтайды. Бөлшектердің қандайда бір деңгейге кеңеюі "годе" деген атауға ие. Годенің клиндері тұтас пішілген немесе қондырмалы болуы мүмкін. Күрделі бүкпелерді тұрғызу тәсілдері екілік,үштік, кесіктер және қатпарлар 10 суретке көрсетілген. Бұл модельдік ерекшеліктерді алу үшін бұрышта 90° болғаны дұрыс орналасқан бүкпелер мен қиықтарды жобаланған бүкпелердің,қатпарлардың,жиырмалардың немесе қиықтарындағы қатпарларға қарай бағытта қолданады. Бастапқы бүкпені қажетті ұзындықтағы ауданды алуға суретпен сәйкес жіктелулерді төсеп отырып сынық сызықтармен жабады. Бастапқы бүкпенің тік және сынық жақтарының арасындағы алынатын зазор қатпарлар мен жұмсақ жиырмаларға тән,жобаланатын форманың қосымша көлемін көшіреді.

19,21-билеттер

1.Киім-утилитарлық және эстетикалық қызмет атқаруға,адам денесін сыртқы әсерден қорғауға арналған бұйым ,бұйымдардың жиынтығы.Киімнің қызметі-тағайындалуына байланысты орындалатын рөлі.Мысалы,қыстық пальтоның қызметі-суықтан қорғау,ал сәндік көйлектің қызметі-адамды сәндеу.Киімнің утилитарлық қызметі 2ге бөлінеді:қорғаушы және физиологиялық-гигиеналық.Киім адамды табиғаттың мынадай жағымсыз әсерлерден қорғау керек:1.физикалық ортадан(статикалық электр көзінен,шаңнан,өрттен,ыстық судан,жоғары және төмен температурадан); 2.қоршаған ортадан-күн радиациясынан,желден,ылғалдан,т.б.; 3.химиялық ортадан-әртүрлі химиялық заттардың(қышқылдар,сілтілер,т.б.)тері арқылы адам денесіне тигізетін әсерінен; 4.биологиялық ортадан-жәндіктердің шағуынан,бактериялардың,саңырауқұлақтардың,өсімдіктердің улауынан; 5.механикалық зақымданудан. Физиологиялық-гигиеналық қызметке киімнің адамға қимылдау,жұмыс істеу мүмкіндігін,ыңғайлылығын қамтамасыз ету жатады.Осыған арналмаған киім адамды тез шаршатып,оның денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Әлеуметтік қызмет бұйымның қоғамдық талапқа сәйкестігін сипаттайды.Бұл топқа: 1.моральды-эстетикалық қызметке адам туралы белгілі бір ақпарат беру,оның тұлғасын анықтау жатады; 2.ақпараттық қызметке адам туралы белгілі бір ақпарат беру,оның тұлғасын анықтау жатады; 3.тәрбиелік қызметке эстетикалық талғамдарды тәрбиелеп,оларды дамыту жатады.Бұл әсіресе балалардың киіміне байланысты. Эстетикалық қызмет адамның сыртқы түрін сәндеуді атқарады.

2)Конусты және параллельді кеңейту көбінесе иық және бел бұйымдарда қолданылады.Мысалы:әр түрлі қатпарлар,драпировкалар,жиырмаларорындау үшін.Конусты кеңейту көбінесе трапеция силуэттерінде қолданылады.Осы 2 тәсілді орындау үшін макетті әдіс қолданылады,яғни қағаз арқылы (калька)жасауға болады. Параллельді көбейту негізінен бөлшектерде жұмсақ қатпарлар мен жиырмаларды жобалауда қолданылады. Бұл үшін көлденең конструктивті сызықтармен түсірілген өзгеретін бөлшек конструктивті көлденеңнің бойымен жобаланған кеңдікке жылжиды.Бөлшектердің кеңеюі модельге байланысты біркелкі емес болуы мүмкін.Бөлшектердің қиықтары бойынша жолақтардың шекарасы белгіленіп, бірақ кесілмесе бөлшектерді шартты қиылуы мүмкін. Кеңейген бөлшекті этап бойынша жылжыту жолымен және жолақтардың сыртқы контурын сызып белгілеу жолымен алады. Соңғы контурды пайда болған бөлшектердің қиықтарын біркелкі сызықтармен безендіреді.

Киім бөлшектерінің конусты кеңеюі модельдің силуэтіне байланысты кез келген деңгейден басталуы мүмкін: иық,кеуде,бел,бөксе,тізе және одан төмен.Конусты кеңею бастапқы бөлшектердің (тігістердің) қосымша жіктелулерді кірістірместен трапецияны көрсететін силуэтті форманы жобалауда қолданылады.Бөлшектер "дөңесті трапеция" силуэтін құра отырып,кеңейген шеттері бойынша жиналуы мүмкін.Түрлендірутәсілдері бөлшектердің жолақтарын кеңейту үшін шартты кесілуі бүкпелердің ұштары арқылы орындайды;осы орайда бүкпенің жолағы төселгеннен кейін бөліті немесе толықтай жабылады.

Дәл осындай тәсілдер бөлшектерді конусты тарылтуда да қолданылады,осы жағдайда бөлшектердің төселген жолақтарын бір мезгілде бұйым енін фигураның максималды айналымды өлшену деңгейін қадағалап отырып,бір-біріне кигзеді (мысалы,белдемшелер үшін - бөксе сызығының деңгейінде).Берілген деңгейде бөлшектердің төменгі жақта тарылуы мен олардың енін сақтау кезінде бұрынғы бүкпелердің ерітіндісі көбейеді және жаңа бүкпелер пайда болады. Мұндай модельдерде олардың барлығы жұмсақ жиырмалар мен қатпарларды жасау үшін қолданылады.

Конусты кеңею бұйымның барлық периметрі бойынша біркелкі немесе біркелкі емес болуы мүмкін ереже бойынша,алды мен артына қарағанда көбінесе бүйір жағынан. Модельдің суреті бойынша конструкцияны дайындау кезінде бөлшектердің кеңею үлкендігін модельдің силуэті бойынша шамамен анықтайды. Бөлшектердің қандайда бір деңгейге кеңеюі "годе" деген атауға ие. Годенің клиндері тұтас пішілген немесе қондырмалы болуы мүмкін. Күрделі бүкпелерді тұрғызу тәсілдері екілік,үштік, кесіктер және қатпарлар 10 суретке көрсетілген. Бұл модельдік ерекшеліктерді алу үшін бұрышта 90° болғаны дұрыс орналасқан бүкпелер мен қиықтарды жобаланған бүкпелердің,қатпарлардың,жиырмалардың немесе қиықтарындағы қатпарларға қарай бағытта қолданады. Бастапқы бүкпені қажетті ұзындықтағы ауданды алуға суретпен сәйкес жіктелулерді төсеп отырып сынық сызықтармен жабады. Бастапқы бүкпенің тік және сынық жақтарының арасындағы алынатын зазор қатпарлар мен жұмсақ жиырмаларға тән,жобаланатын форманың қосымша көлемін көшіреді.

20-билет