3.Базалық стратегия

Базалық стратегия – нарықтық жағдайда əр түрлі мəселе-

лерді шешу кезіндегі кəсіпорынның іс-əрекет моделі. Мысалы:

нарықты таңдау стратегиясы;

таңдаған нарықта бəсекелестік стратегиясы.

Ары қарай таңдау жасалған нарықта:

-көшбасшылықтың негізінде болжанған өнімнің бəсеке-

естікте артықшылықтарға қол жеткізуі;

бғадағы көшбасшылық;

нарықтық кəсіпкерлік;

нарықтық кооперация.

Емтихан билеті №2

1. Инноватика теорияларының қалыптасуы жəне қазіргі кездегі тұжырымдамалар

Қазіргі кездегі инноватика теориясының тұжырымдамасында

өні мнің өмірлік циклі менсияқты анықтамаларды ерекшелеу керек. Өнімнің өмірлік циклі

4 фазадан тұрады. 1-фазада жаңа өнімді жасап шығару бойын-

ша зерттеулер мен өңдеулер жүргізіледі. Өнеркəсіптік ұйымның

өндірістік бөлімінде атқарылған техникалық құжаттарды өткізу

аяқталады. 2-фазада жаңа өнімнің ауқымды өндірілуінің техноло-

гиясы игеріледі. 1 жəне 2-фаза инвестициялық тəуелділікпен бай-

ланысты. Өндіріс ауқымдылығының келесі өсімі өнімнің өзіндік

құнының төмендеуімен жəне табыстың өсуімен жалғастырылады.

Бұл өнімнің өмірлік циклінің 1 жəне 2-фазасы инвестицияны

тартуға мүмкіндік береді. 3-фазада өндірілетін өнімнің көлемін

тұрақтандыруға болады. 4-фазада өндіру мен сату көлемі біртін-

деп азаяды. 1-суретте өнімнің өмірлік циклінің үлкейтілген сызба-

сы келтірілген.

Технологиялық өндірістің өмірлік циклі де 4 фазадан тұра-

ды. 1-фаза жаңа процестерді енгізумен байланысты жəне ол

технологиялық профильге байланысты ауқымды ғылыми-зерттеу

жұмыстарын жүргізу арқылы жүзеге асады. 2-фаза объектіде ен-

гізілген жаңа процестерді игерумен байланысты. 3-фазада басқа

объектілерде жаңа технология көп рет таралып əрі таралымы

көбейтіледі. 4-фазада жаңа енгізілген процестер тұрақты жəне

əрдайым қызмет ететін объектілерде жүзеге асырылад__ технологиялық өндірістің өмірлік циклі

Сонымен, инноватика теориялары мен оның қазіргі кездегі

тұжырымдамаларына іскерлік циклдер, технологиялық тəртіптер,

инновациялық процестер мен өнімнің өмірлік циклдері туралы

түсініктер жəне технологиялық өндіріс туралы білімдер кіреді.

Экономика дамуының маңызды факторы ретінде бүкіл əлем

мойындаған ғылыми-технологиялық прогресс көбіне инновация-

лық процесс түсінігімен байланысты.

Бұл өз кезегінде ғылымды, техниканы, экономиканы, кəсіп-

керлікті жəне менеджментті біріктіретін жалғыз процесс. Ол

инновацияны алу мен жаңа идеяның тууынан бастап, оның

коммерциялық жүзеге асуына дейінгі қалыптасуынан құрылады.

Өндірісте ҒТП-ны негізгі екі бағытқа бөлу арқылы қарас-

тырамыз: азық-түлік жəне технологиялық инновация – эконо ми-

калық мəселелердің ауқымды шешімін табуға мүмкіндік жасайды.

Бұл мəселелердің шешімі азық-түлік пен технологияны жаңартуға,

ҒТП-ның екі бағытының арақатынасын қалыптастыруға, өнімнің

техникалық деңгейін көтеруге, шығындарды нəтижелі бөлуге,

тиімді қатынасты көрсетуге бағытталған.

«Жаңа өнім – жаңа технологияның» өзара байланысы мен өзара

қатынасын зерттеу кейбір мəселелерді: инновациялық дамудың

заңдылықтарын, олардың пайда болуының қайнар көздерін,

олардың əлеуметтік-экономикалық сəйкес келу заңдылықтарын

анықтауға мүмкіндік береді.

Инновациялық белсенділіктің теңсіздік тұжырымдамасы

дүние жүзіндегі қазіргі заманға сəйкес зерттеулерде маңызды

орын алады. Бұл тұжырымдаманың негізгі жағдайы туралы 30-

жылдары белгілі экономист Й. Шумпетер айтқан болатын, ал

одан кейін тұжырымдаманың ары қарай дамуы 70-жылдардың

соңы мен 80-жылдардың басында Г. Менш, Х. Фримен, Я. Ван

Дейн, А. Кляйнкнехт жəне т.б. батыс еуропалық зерттеушілердің

еңбек терінде көрініс тапқан. «Инновация» термині көптеген зерттеушілердің тұжырымдаулары бойынша, ХV ғасырдың бірінші__

жартысында ағылшынның «innovation» – «жаңару» немесе «зат

жасаудың жаңа жолы» деген сөзінен шыққан. Австриялық ғалым

Й. Шумпетер ХХ ғасырдың 30-жылдары тұтынушылық тауардың

жаңа түрлерін, жаңа өндірістік жəне транспорт құралдарын пай-

далануды, өндірістегі нарықтар мен ұйым нысандарын талқылап,

экономика ғылымына енгізген «инновация» термині əлемдік

экономикалық əдебиеттерде жалпыға ортақ категория болды. Й.

Шумпетердің көзқарасы бойынша, инновация – тек жаңадан енгізу ғана емес, сондай-ақ өндірістің жаңа қызметі.