3 Практикалық сабақтар
Тақырып 1. Маркетингтің теориялық негіздері және концепциялары
Маркетинг түсінігі және мәні.
Маркетингтің даму кезеңдері.
Маркетингтің негізгі қағидалары.
Сабақтың мақсаты: Маркетинг ұғымы, мәні және мазмұны, маркетингінің негізгі тұжырымдамалары, Қазақстанда маркетинг пайда болуының және даму эволюциясының алғы шарттарымен,нарықтағы сұранымға сәйкес, маркетингінің негізгі тұрпаттары және түрлерімен, ҚР маркетингінің қалыптасуы және даму келешегімен студенттерді таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1.Маркетинг дербес пән ретінде неге және не үшін оқылады?
2.Кейбір ұйымдар маркетингі тұжырымдамасынан әлеуметтік – этикалық маркетинг тұжырымдамасына көшуде. Неге?
3.Маркетингіні басқаруға деген екі көзқарас: тауарды жетілдіру тұжырымдамасы мен өндірісті жетілдіру тұжырымдамалары немен ерекшеленеді?
4.Соңғы жылдары маркетингіні коммерциялық емес ұйымдар жиі қолданатын болды. Неге?
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 2. Маркетингтің мәні және мазмұны
Маркетингтің негізгі қызметтері.
Маркетинг кешенінің түсінігі.
Сабақтың мақсаты: маркетингінің негізгі мақсаттары, принциптері мен қызметтерімен және маркетинг кешенімен, «4 Р» жүйесімен студенттерді таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
Тауар немесе қызмет мысалында маркетингіні басқару процесінің негізгі кезеңдерін көрсетіңіз.
Маркетинг бөлімдерін құрғанда ұйымдастырудың қай түрі жиі қолданылады? Оның қасиеттері қандай?
Маркетинг кешені деген не?
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 3. Маркетингтің қоршаған ортасы
Маркетинг ортасының түсінігі.
Микроорта және оның негізгі факторлары.
Макроорта және оның негізгі факторлары.
Бақыланатын және бақыланбайтын факторлар.
Сабақтың мақсаты: Ақпаратты зерттеу мақсаты және зерттеу объекті. Ақпарат көздері бойынша жіктеу.Ақпарат көздерін таңдау. Алғашқы ақпарат және оның мәні.Екінші ақпарат туралы түсінік және оның көздері.Маркетингілік ақпараттың жүйесі (МАЖ) және оның құрамалары.Маркетингілік орта және оның қосындыларымен таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1.Маркетингтік ақпарат жүйесі және ағымдағы сыртқы маркетингтік ақпарат жинау жүйесі арасындағы қандай айырмашылық бар?
2.Маркетингтік зерттеуге түсініктеме беріңіз.
3.Маркетингтік зерттеудің құралдары деп нені атайды?
4.Маркетингтік зерттеу процесіне қанша кезең кіреді? Ол не үшін қажет?
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 4. Нарықты сегменттеу
Сегменттеудің түсінігі.
Сегменттеудің негізгі белгілері.
Нарықтың нысаналы сегменттерін таңдау.
Тауарды нарықта жайғастыру.
Нарық және конъюнктура.
Сабақтың мақсаты: Тауарлы нарықтың кешенді зерттеуі және талдаудың негізгі бағыттарымен және бұқаралық, сараланған және мақсатты маркетинг туралы түсініктеме беру. Нарықты сегменттеуі. Критерийлері мен принциптерімен, нарықтың мақсатты сегменттерін таңдау тәсілімен және тауарға нарықта жайлы (қолайлы) жағдай жасаумен таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1.Нарықпен шұғылдану кезінде сатушылар қандай 3 кезеңді өтеді?
2.Егерде «Колинс» фирмасы өзінің ассортиментін күнделікті әйелдер юбкаларымен толықтырғысы келсе, ол уақытта нарықты сегменттеу және мақсатты маркетинг процестерін қалай іске асырады?
3.Маркетинг түрлерін және олардың айырмашылығын атаңдар.
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 5. Тауар және тауар саясаты
Тауардың жалпы сипаты.
Тауардың жіктелуі.
Тауардың өмірлік циклі (ТӨЦ).
Тауар саясатының міндеттері.
Сабақтың мақсаты: Тауар ұғымы. Тауарларды жіктеудің негізгі түрлері.Тауарды әзірлеу стратегиясы. Тауардың өмірлік циклының (ТӨЦ) кезеңдері.ТӨЦ кезеңдерімен байланысты тауардың сипаттамасы.Тауар саясатында белгіні (таңбаны) пайдалану.Орау, таңбалау және клиенттерге қызмет көрсету жөніндегі шешіммен таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1.Қайсы кең тұтыну тауарлар тобына «LG» түсті телевизорын жатқызуға болады (күнделікті сұранысы бар тауар, алдын-ала таңдау тауары, жеке сұранысы бар тауары немесе пассивті суранысы бар тауары)?
2.«Дженерал моторс» корпорациясы өнімдерін тауарлық номенклатура, тауарлық ассортимент және тауарлық өнімі түсініктерімен салыстырындар.
3.Ойлап шығарылған тауар, нақтылы орындалған тауар және қосымша күшейтілген тауарлар ұғымдарын жақсы көретін иіс мысалында қараңдар.
4.Әр түрлі сауда орындарының қандай мөлшерінде келесі төрт жіктелген топтарының әрқайсысында кең тұтыну тауарлары сатылуы керек: күнделікті сұранысы бар тауарлар, алдын-ала таңдау арқылы алынған тауарлар, жеке сұранысы бар тауарлар және пассивті сұранысы бар тауарлар? Неге?
5.Маркалық атауларды пайдалану кімге пайдалы?
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 6. Баға саясаты
Нарық жағдайындағы баға.
Бағаның негізгі қызметтері.
Нарықтың құрылымы және баға жасау.
Баға жасаудың міндеттері.
Сабақтың мақсаты: студенттерді баға белгілеу проблемасына көзқарастар.Нарықтың тұрпаттарына байланысты баға белгілеу тәсілдерінің сипаттамасы.Баға белгілеу саясатына ықпал етуші факторлар.Бсекелесушілер бағасы мен тауарын талдаумен таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1.Кейінгі жылдары нарық мамандарының бағаны көпшілік өзгертуінің бастамасы ретінде жоғарлатуында болды. Неге?
2.Көп тауар сатып алғаны үшін шегерменің қолма қол ақша төлегені үшін шегермеден айырмашылығы неде?
3.Төрт нарық тұрпаттарында тауарға бағаны белгілеу кезінде неғұрлым әсерін тигізетін факторлар қандай?
4.Баға белгілеуге әсер ететін факторларды атап өтіндер. Оларды сипаттаңдар.
5.Баға белгілеу кезінде фирма мақсатты нарықта шешетін міндеттерді басшылыққа алуы тиіс. Осы сөйлемді тұжырымдаңдар.
6.Қандай баға белгілеу әдістері мемлекеттік орғандар тарапынан реттеуге жатады?
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 7. Тауардың жылжуы мен үйлестіруін ұйымдастыру
Өнімді өткізудің мәні.
Тарату арналары және оның қызметтері.
Делдалдарды таңдау.
Сабақтың мақсаты: Студенттерді бөлу арналары ұғымымен және олардың деңгейлері мен функциялары.Көтерме сауданың тауар қозғалысындағы мәні.Бөлшекті сауда және оның функциялары туралы түсінітемелер беру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары
1.Делдар не үшін керек? Мысал келтіріңіз.
2.Вертикальды маркетингтік үш жүйеінің айырмашылықтарын көрсетіңіз. Әр түріне мысалдар келтіріңіз.
3.Интенсивті тарату селективті таратудан несімен өзгешеленеді?
4.Тауар қозғалысы жүйесі мен өткізу арналарын таңдау жөніндегі шешімдер несімен ерекшеленеді?
5.Тауар қозғалысының басты мақсаты неде?
6.Айтыңызшы, мына тауарларды тасымалдап таратқан кезде Сіз тасымалдың қандай түрін пайдаланар едіңіз? (А) сыраны, (Б) қымбатты ювелирлік бұйымдарды, (В) табиғи газды, (Г) ауыл шаруашылығы машиналарын, (Д) тас көмірді.
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 8. Маркетингті жоспарлау және бақылау
Стратегиялық жоспарлаудың мәні және түсінігі.
Стратегиялық маркетингті құрастыру үлгілері.
Маркетингілік жоспарлау.
Маркетингілік басқару
Сабақтың мақсаты: Стратегиялық жоспарлаудың мәні мен ерекшеліктері. Маркетингінің стратегиясын таңдау. Маркетингінің стратегиясын жасау үлгілері. Қауіп пен мүмкіндіктер және Қазақстандағы маркетингтік жоспарлаумен таныстыру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1.Стратегиялық жоспарлаудың мәні мен ерекшеліктері неде?
2.Маркетингінің стратегиясын қалай таңдайды?
3.Маркетингінің стратегиясын жасау үлгілер қандай?
4.Қауіп пен мүмкіндіктер дегеніміз не?
5.Қазақстандағы маркетингтік жоспарлау қалай жүзеге асырылады?
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Есімжанова Г.К. Маркетинг негіздері.Алматы., 2005
2. Тойкин С.Х. және басқ. Маркетинг негіздері. Алматы., 2005
3. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана: Фолиат, 2011. – 319 б
Тақырып 9. Менеджмент туралы түсінік, оның мазмұн)
1. Менеджмент туралы түсінік
2. Менеджер және оның міндеттері
3. Менеджменттің даму кезеңдері
Сабақтың мақсаты: Берілген тақырып бойынша студент менеджмент туралы түсінік, менеджер және оның міндеттері, менеджменттің даму кезеңдерімен танысады.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1. Американдық және жапон менеджментке сипаттама беру
2. Менеджерлерге қойылатын талаптарр:
1. Менеджерлерге қойылатын талаптарға сай, басқару жұмысын ұйымдастыру
2. Кейбір кәсіпкерлерге тән кемшіліктерге сипаттама беру
3. Менеджерлердің іс-әрекетінің бағыттары
4. Менеджерлерге қойылатын талаптар (АҚШ, Жапон елдерінде)
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г
Тақырып 10. Менеджмент туралы ғылымды қалыптастыру және дамыту
Менеджментің бастапқы теориялары
Менеджменттің негізгі мектептері
Дамыған елдерде менеджментке көзқарас
Сабақтың мақсаты: Берілген тақырып бойынша студент менеджмент туралы ғылымының қалыптасуы, менеджменттің даму кезеңдерімен және мектептерімен танысады. Менеджмент ғылымын ұсынған ғалымдармен және олардың тұжырымдамаларын қарастырады.
Өзін өзі бақылау сұрақтары:
1. Менеджментің негізгі мектептерін салыстыру және талдау
2. АҚШ-тағы менеджмент ерекшеліктері
3. Неміс және француз менеджменттің талдау
4.Менеджменттің бастапқы теорияларының қолайлы және жағымсыз жақтары туралы мәлімет беру
5.АҚШ-тағы және Жапондық менеджменттің қолайлы және жағымсыз жақтарын талдау
Ұсынылған әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г
Тақырып 11. Басқару процесінің мақсаты
Басқару процесінің ұғымы
Басқару процесінің мақсаты және негізгі сипаттамалары
Мақсатты анықтау процесі
Сабақтың мақсаты: басқару процесінің ұғымын, басқару процесінің мақсаты және негізгі сипаттамаларын және мақсатты анықтау процесін студенттерге түсіндіру.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1. Басқару процесінің типтері
2. Сыртқы ортаны бағалау және талдау
3. Ішкі ортаны бағалау және талдау
4. «Проктер энд Гембел» корпорациясының басқару деңгейлерін талдау
5.«Тенғыз Шевройл» корпорация бейнесінің мәдениеті
Ұсынылған әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г
Тақырып 12. Менеджмент қызметтері (функциялары)
Жоспарлау функциясы.
Ұйымдастыру функциясы.
Ынталандыру (мотивация) функциясы.
Бақылау функциясы.
Сабақтың мақсаты: Берілген тақырып бойынша студент менеджменттің негізгі қызметтерімен танысады.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
Жоспарлау функциясын сипаттаңыз.
Ұйымдастыру функциясының маңызы қандай?
Ынталандыру (мотивация) функциясы.
Бақылау функциясының рөлі.
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г
Тақырып 13. Менеджменттің байланыстыру құрамдас бөліктері
Басқару шешімінің мәні, қасиеті, ролі. Шешімдерді жіктеу.
Шешімдерді шығару және қабылдау теориясы.
Басқарудағы коммуникацияның ролі және оның түрлері.
Коммуникация процесі.
Ұйымдық қарым- қатынас кедергісі және оны жою әдістері.
Вербалсыз қатынас құралдары
Сабақтың мақсаты: Берілген тақырып бойынша студент менеджменттің байланыстыру құрамдас бөліктерімен танысады.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
Басқару шешімінің мәні, қасиеті, ролін атаңыз.
Шешімдерді жіктеу.
Коммуникация процесін сипаттаңыз.
Ұйымдық қарым- қатынас кедергісі және оны жою әдістері.
Вербалсыз қатынас құралдары
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г
Тақырып 14. Менеджменттегі келіспеушілік
Келіспеушілік табиғаты мен себептері
Келіспеушілікті жіктеу
Келіспеушілік жағдайды реттеу
Сабақтың мақсаты: Берілген тақырып бойынша студент келіспеушілік табиғаты мен себептері, келіспеушіліктің түрлерімен, келіспеушілік жағдайды реттеу әдістерімен танысады.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1. Келіспеушілікті шешудің формаларын жалтару, тігісін жатқызу, мәселені шешу
2. Стресстің (шиеленісудің) табиғаты мен себептері
3.Келіспеушілік жағдайды реттеу жолдарын құру
4.Ұйымда келіспеушілікті реттеу әдістері
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г
Тақырып 15. Басқару еңбегінің мәдениеті мен этикасы
1. Басқару еңбегінің мазмұны, сипаты және ерешеліктері.
2. Басшы іс - әрекетінің психологиясы
3. Басшы жұмысын жоспарлау
Сабақтың мақсаты: Берілген тақырып бойынша студент басқару еңбегінің мазмұны, сипаты және ерешеліктерімен, басшы іс - әрекетінің психологиясымен, басшы жұмысын жоспарлау кестесімен танысады.
Өзін-өзі бақылау сұрақтары:
1. Келушілерді қабылдау және әңгімелесу
2. Іскерлік мәжілісті ұйымдастыру және өткізу
3.Менеджерлердің этикасын талдау
4.Басшы іс-әрекетінің психологиясы
Ұсынылатын әдебиеттер:
1. Ахметов Қ.Ғ. Менеджменттің негіздері (Оқу құралы), Ақтөбе Орал . 2005
2. Рахимбаев А.О,Сабатаева Б.О, Менеджмент, Алматы. 2006
3. А.К. Бельгебаев, А.Б Рахимбаев, Менеджмент, Алматы. 2006
4. Бердалиев К. Менджмент, Алматы. 2005
5. Рахметов Б.А. Персоналды басқару, Алматы. 2005
6. . Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент. Учебник для экон. спец. вузов М.: Высш. школа, 1999г