11.2.3.3. Prawo wspólnotowe

Reakcją na amerykańską sekcję 301 było wprowadzenie do wspólnotowego porządku prawnego rozporządzenia 2641/84 w sprawie wzmocnienia wspólnej polityki handlowej, w szczególności w odniesieniu do ochrony przed niedozwolonymi praktykami handlowymi¹²²⁵. Celem rozporządzenia było ustanowienie procedur mających zapewnić poszanowanie praw Wspólnoty w zakresie handlu międzynarodowego poprzez reagowanie na niedozwolone praktyki handlowe, by wyeliminować powstałe na ich skutek przeszkodach w handlu oraz by zapewnić pełnię praw Wspólnoty względem praktyk państwa trzeciego (art. 1). Rozporządzenie nie odnosiło się wprost do amerykańskiej ustawy handlowej z 1974 r., jednak preambuła podkreślała wagę stanowczej ochrony interesów Wspólnoty, szczególnie tych wynikających z GATT, oraz potrzebę zarządzania polityką handlową z taką szybkością i efektywnością, z jaką czynią to inni partnerzy handlowi.

Legitymację do wniesienia skargi do Komisji miała każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, działająca w imieniu przemysłu Wspólnoty, która uważała, że poniosła szkodę w wyniku przeszkody w handlu międzynarodowym, wywierającej wpływ na rynek Wspólnoty (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1). Zasadnicza różnica między amerykańskim i wspólnotowym mechanizmem uruchomienia środków polityki handlowej, takich jak zawieszenie koncesji, podniesienie opłat celnych, nałożenie ograniczeń ilościowych, polegała na wprowadzeniu wprost do tekstu rozporządzenia warunku wyczerpania obowiązkowych procedur konsultacyjnych lub rozstrzygania sporów przed podjęciem decyzji o ich wdrożeniu (art. 10 ust. 2 i 3).

Po zakończeniu Rundy Urugwajskiej uchwalono nowe rozporządzenie 3286/94, ustanawiające procedury wspólnotowe w zakresie wspólnej polityki handlowej w celu zapewnienia wykonania praw Wspólnoty zgodnie z zasadami handlu międzynarodowego, w szczególności tymi ustanowionymi pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu¹²²⁶. Zgodnie z nazwą nowy akt prawa wspólnotowego jeszcze wyraźniej wiązał procedury wspólnotowe z prawem WTO. Jego celem była eliminacja przeszkód w handlu mających wpływ na rynek Wspólnoty lub w państwie trzecim (art. 1). Podlegającymi ochronie prawami Wspólnoty są międzynarodowe prawa handlowe. Wspólnota może z nich skorzystać zgodnie z zasadami handlu międzynarodowego, którymi są przede wszystkim zasady ustanowione pod auspicjami WTO i przewidziane w załącznikach do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (art. 2 ust. 2). Artykuł 12 ust. 2 stanowi, że "w przypadku gdy zobowiązania międzynarodowe Wspólnoty wymagają uprzedniego dopełnienia międzynarodowej procedury konsultacji lub rozstrzygania sporów, decyzję dotyczącą środków [polityki handlowej: zawieszenie koncesji, podniesienie opłat celnych, wprowadzenie ograniczeń ilościowych] podejmuje się jedynie wówczas, gdy dana procedura zostaje zakończona oraz z uwzględnieniem jej wyników. W szczególności, w przypadku gdy Wspólnota zażądała od międzynarodowego organu rozstrzygającego spory wskazania i autoryzowania środków, które są odpowiednie w celu wprowadzenia w życie wyników procedury rozstrzygania sporów międzynarodowych, środki polityki handlowej Wspólnoty, które mogą być potrzebne w rezultacie takiego upoważnienia winny być zgodne z zaleceniami takiego organu zajmującego się rozstrzyganiem sporów międzynarodowych".

Wprowadzenie obowiązku wyczerpania procedury i zastosowania się do zaleceń organów zapewnia pełną zgodność regulacji wspólnotowych z prawem WTO. Dlatego rozporządzenie 3286/94 nie wzbudza takich zastrzeżeń jak sekcja 301 amerykańskiej ustawy handlowej.