10.5. Sprawa ustawy antydumpingowej z 1916 r.

Rozsądny termin dostosowania amerykańskich przepisów antydumpingowych do wymagań prawa WTO wyznaczony został na czerwiec 2001 r. i ostatecznie, wskutek przedłużenia, minął w grudniu tego samego roku. W grudniu 2003 r. i czerwcu 2004 r. sąd w Iowa nakazał zapłatę treble damages w wysokości ponad 30 mln dolarów oraz 4 mln kosztów sądowych przeciwko jednej z japońskich firm, która wniosła apelację¹⁰⁵⁷ (por. pkt 5.1.1). W lutym 2004 r. arbitrzy wydali decyzję autoryzującą zawieszenie koncesji w wysokości zasądzonych odszkodowań i zawartych ugód (zob. pkt 5.1.2).

W raporcie na temat statusu implementacji ze stycznia 2005 r. Stany Zjednoczone poinformowały, że Izba Reprezentantów 8 października 2004 r. oraz Senat 19 listopada 2004 r. przegłosowały ustawę uchylającą Antidumping Act z 1916 r.¹⁰⁵⁸ Zapowiedziano rychłe podpisanie derogacji przez Prezydenta¹⁰⁵⁹.

Wspólnoty Europejskie przyjęły deklarację USA, jednak podkreślono, że pełna implementacja zaleceń wymaga nie tylko derogacji ustawy, ale także zakończenia toczących się na jej podstawie postępowań sądowych. Wspólnoty zastrzegły możliwość wykorzystania przysługujących jej praw w przypadku podjęcia kroków prawnych przeciw podmiotom z WE¹⁰⁶⁰.

Podobne stanowisko przedstawiła Japonia. Uchylana ustawa była podstawą nałożenia treble damages w wysokości 30 mln dolarów na jedną z japońskich firm. Sekcja 2006 pkt b ustawy stanowiła, że derogacja nie posiada skutku retroaktywnego wobec toczących się postępowań¹⁰⁶¹. Uchylenie amerykańskiej regulacji nie uchroniło od konieczności zapłaty odszkodowań przez japońską firmę, mimo że decyzja sądu w Iowa zapadła po wygaśnięciu rozsądnego okresu. Japonia wezwała Stany Zjednoczone do podjęcia kroków celem zapewnienia pełnej zgodności z zaleceniami zatwierdzonymi przez DSB i uniemożliwienia zasądzania kolejnych odszkodowań od japońskich firm¹⁰⁶².

W czasie obrad DSB 7 grudnia 2004 r. Japonia powtórzyła swój apel i ponownie wyraziła zaniepokojenie wszczęciem kolejnego postępowania przeciw japońskiemu podmiotowi. Procedurę rozpoczęto tuż przed podpisaniem ustawy derogującej przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych 3 grudnia 2004 r.¹⁰⁶³

W styczniu 2006 r. Sąd Apelacyjny Ósmego Obwodu (US Court of Appeals for the Eight Circuit) podtrzymał orzeczenie sądu w Iowa. Po odmowie rozpatrzenia sprawy przez Sąd Najwyższy orzeczenie uprawomocniło się w czerwcu 2006 r. W rezultacie japońska firma została zmuszona do zapłaty 35 mln dolarów. Ponadto sąd w Iowa na wniosek amerykańskiej firmy skarżącej udzielił jej stałego nakazu sądowego przeciwko powództwu (ang. preliminary and permanent anti-suit injunction, fr. injonctions préliminaires et permanentes interdisant les poursuites), co zabezpieczało przed pozwami ze strony japońskiej firmy na podstawie ustawy blokującej w Japonii (por. pkt 5.1.3). Japonia podkreśliła, że pomimo zapewnień Stanów Zjednoczonych sporu nie można uznać za zakończony¹⁰⁶⁴.

W odpowiedzi na japońskie zarzuty przedstawiciel Stanów Zjednoczonych stwierdził, że procedura sądowa dotycząca japońskiej firmy Tokyo Kikai Seisakusho (TKS) została wszczęta jeszcze przed zaleceniami DSB. Jej działania nastawione były na wyrządzenie szkód przemysłowi Stanów Zjednoczonych, przez co spełnione zostały przesłanki wszczęcia postępowania na podstawie ustawy antydumpingowej z 1916 r. Amerykański konkurent TKS poniósł dotkliwe straty i został zmuszony do likwidacji infrastruktury. Japońska firma udzielała potajemnie zniżek dla swoich kontrahentów, a celem ukrycia tej praktyki fałszowano dokumenty. Przedstawiciel USA zaznaczył, że pozbawienie możliwości wszczęcia procedury na podstawie japońskiej "ustawy blokującej" znalazło się poza przedmiotem zaleceń DSB. Japonia poparta przez Wspólnoty Europejskie wskazała na brak pełnej implementacji zaleceń przez USA i konieczność dalszej dyskusji nad sprawą¹⁰⁶⁵.

Uchylając ustawę antydumpingową z 1916 r., Stany Zjednoczone zniosły podstawową niezgodność wskazaną przez panel i Organ Apelacyjny¹⁰⁶⁶. Derogacja nie miała jednak wpływu na uruchomione wcześniej podstępowania. Zasądzenie potrójnego odszkodowania przeciwko japońskiej firmie stanowiło niezgodność z prawem WTO. Na podstawie raportu arbitrów Japonia ma prawo zawieszenia koncesji w wysokości równej przyznanym treble damages. Dotychczas brak informacji dotyczących wdrożenia retaliacji. Podobnie jak w sprawach FSC i poprawki Byrda Amerykanie decydowali się na zastosowanie "okresu przejściowego". W tym przypadku miał on formę braku skutku derogacji ustawy na toczące się na jej podstawie postępowania. Uchylenie ustawy antydumpingowej miało miejsce po autoryzacji środków odwetowych, ale przed spełnieniem przesłanek do faktycznego ich wdrożenia. Z tego powodu trudno jest określić wpływ retaliacji na "nakłonienie do przestrzegania". Pewne znaczenie mogła tu mieć sama groźba przeciwśrodków uprawdopodobniona autoryzacją DSB.