8.1. Zasada: zawieszenie koncesji lub zobowiązań w ramach tego samego sektora I porozumienia

"Jest generalną zasadą, że strona skarżąca powinna najpierw zbadać możliwość zawieszenia koncesji i zobowiązań w zakresie tego samego sektora (sektorów), w obrębie którego zespół orzekający lub Organ Apelacyjny doszukał się zniweczenia lub naruszenia korzyści" (art. 22 ust. 3 lit. a DSU).

Litera f wyjaśnia, jak należy rozumieć pojęcie "tego samego sektora":

(i) w stosunku do towarów, wszystkie towary;

(ii) w stosunku do usług, podstawowy sektor, zgodnie z "Listą klasyfikacyjną sektorów usług", która wyszczególnia takie sektory;

(iii) w odniesieniu do handlowych aspektów praw własności intelektualnej, każda z kategorii praw własności intelektualnej zawarta w sekcji 1 lub sekcji 2 lub sekcji 3 lub sekcji 4 lub sekcji 5 lub sekcji 6 lub sekcji 7 części II lub zobowiązań wynikających z części III lub części IV Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS).

Zawieszenie koncesji w ramach tego samego sektora nie wymaga przedłożenia umotywowanego wniosku (argument a contrario z art. 22 ust. 3 lit. e DSU). Jeżeli jednak strona wnioskująca o upoważnienie do zawieszenia koncesji lub zobowiązań zdecyduje się wyjść poza ten sektor lub porozumienie, należy wskazać, dlaczego zawieszenie koncesji lub zobowiązań w ramach tego samego sektora jest niewykonalne lub nieskuteczne (lit. b i c). Zawieszenie międzysektorowe lub między porozumieniami może być stosowane tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy zachodzi taka konieczność. Z art. 22 ust. 3 lit. b i c w zw. z ust. 6 wynika dorozumiane uprawnienie kontrolne w zakresie wniosków złożonych na podstawie lit. a, które powinny zostać złożone na podstawie przepisów lit. b lub c, czyli wniosków formalnie na podstawie tego samego sektora i porozumienia, które de facto dotyczą innych sektorów lub porozumień. Ta słuszna konkluzja arbitrów wynikła z obawy przed obchodzeniem wymogów prawnych wynikających z lit. b i c⁷⁹⁷.

Jeśli ograniczenia dotyczą towaru, którego handel regulowany jest porozumieniami o rolnictwie albo o tekstyliach, nie będzie zawieszeniem międzysektorowym ani między porozumieniami taki środek odwetowy, który wymierzony jest w towary, którymi handel nie jest regulowany tymi porozumieniami (i na odwrót). Wynika to z definicji sektora w odniesieniu do towarów, gdzie "sektor oznacza wszystkie towary", bez względu na to, którymi porozumieniami regulowany jest handel nimi. Na przykład zgodne z art. 22 ust. 3 DSU będą retaliacje w postaci podniesienia taryf celnych na jabłka jako reakcja na ograniczenia w imporcie ciężarówek. Dopuszczalna jest także sytuacja odwrotna.

Wątpliwości wywołała sytuacja naruszenia w kilku sektorach lub porozumieniach. W sporze bananowym między Stanami Zjednoczonymi a Wspólnotami Europejskimi strona pozwana twierdziła, że w sytuacji naruszenia w kilku sektorach lub porozumieniach wniosek o zawieszenie koncesji powinien być współmierny do ilości lub stopnia naruszenia szacowanego osobno w poszczególnych sektorach lub porozumieniach. Zdaniem WE Stany Zjednoczone nie utraciły korzyści w handlu towarami nawet w ramach regulacji przed reformą systemu importu i powinny wnioskować w pierwszej kolejności o zawieszenie koncesji w ramach sektora usług dystrybucyjnych, a w dalszej kolejności w ramach innych usług na podstawie wniosku o zawieszenie międzysektorowe, pod warunkiem że w ramach zreformowanego systemu importu bananów do UE postanowienia GATS nadal będą naruszane⁷⁹⁸.

Arbitrzy nie zgodzili się z argumentacją WE i stwierdzili, że wymogi wynikające z art. 22 ust. 3 lit. b-e miałyby zastosowanie, jeśli stwierdzone naruszenia dotyczyłyby jedynie GATS. Przypomniano, że w sformułowaniu zawartym w art. 22 ust. 3 lit. a występuje zarówno liczba pojedyncza, jak i mnoga: "tego samego sektora (sektorów)"⁷⁹⁹. Jeżeli wskutek zmiany wspólnotowych regulacji nie zaistniała pełna zgodność z porozumieniami WTO, Stany Zjednoczone miały prawo do zawieszenia koncesji lub zobowiązań w ramach jednego i/lub obu sektorów, w odniesieniu do których stwierdzono pierwotne naruszenie, aż do pełnej wysokości zniweczenia lub naruszenia. W przypadku sporu bananowego były to sektory "usług dystrybucyjnych" i "wszystkich towarów". Za konkluzją arbitrów wynikającą ze "zwykłego znaczenia słów" przemawia także ścisłe powiązanie naruszeń na gruncie GATT i GATS w odniesieniu do zasad importu tego samego produktu, czyli bananów⁸⁰⁰.