- •Wykaz skrótów
- •1.1. Zawieszenie koncesji, przeciwśrodki, środki odwetowe, retaliacje
- •1.2. Sankcje
- •1.3. Środki egzekucyjne
- •1.4. Środki zaradcze (ang. Remedies)
- •1.5. Retorsje, represalia, zarzut inadimplenti non est admiplendum
- •2.1. Zasada proporcjonalności
- •2.2. Przesłanki zastosowania przeciwśrodków według projektu kpm
- •3.1. Tło negocjacyjne gatt 1947
- •3.1.1. Przedwojenne umowy handlowe
- •3.1.2. Karta ito
- •3.1.2.1. "Łagodniejszy charakter norm prawnych"
- •3.1.2.2. "Dwoisty" charakter regulacji
- •3.2. Artykuł XXIII - procedura w przypadku zniweczenia lub naruszenia korzyści
- •3.3. Funkcje art. XXIII ("Zniweczenie lub naruszenie")
- •3.3.1. Rozstrzyganie sporów
- •3.3.2. Egzekucja
- •3.3.3. Przywrócenie równowagi koncesji
- •3.4. Stosowanie retaliacji w gatt 1947 - sprawa nabiału holenderskiego
- •3.4.1. Przyczyny zawieszenia koncesji
- •3.4.2. Wysokość zawieszenia koncesji
- •3.4.3. Ocena decyzji przez państwa-strony gatt 1947
- •3.4.4. Funkcja grupy roboczej
- •3.4.5. Następstwa zastosowania środków odwetowych
- •3.5. Alternatywne mechanizmy odwetowe
- •3.5.1. Artykuł XIX - nadzwyczajne środki ochronne
- •3.5.2. Artykuł XXVIII - zmiana list koncesyjnych
- •3.5.3. Artykuł XII - ograniczenia dla zapewnienia równowagi bilansu płatniczego
- •3.6. Renegocjacja zasad rozstrzygania sporów
- •3.7. "Presja moralna", "antylegalizm" a ewolucja systemu gatt 1947
- •3.8. Podsumowanie
- •4.1. Naruszenie korzyści
- •4.1.1. Naruszenie korzyści jako złamanie porozumienia
- •4.1.2. Naruszenie korzyści bez złamania porozumienia
- •4.1.3. Skarga sytuacyjna
- •4.2. Podstawa skargi a środki odwetowe
- •4.3. Stwierdzenie zgodności z porozumieniami wymienionymi na podstawie art. 21 ust. 5 dsu a upoważnienie do zawieszenia koncesji (tzw. Problem "następstwa" - sequencing)
- •4.4. Wyrównanie (kompensacja)
- •4.5. Wniosek I upoważnienie do zawieszenia koncesji
- •4.6. Arbitraż w sprawie poziomu zawieszenia lub odpowiedniego przedmiotu środków odwetowych
- •5.1. Ilościowe kryterium równoważności środków odwetowych - sprawa amerykańskiej ustawy antydumpingowej z 1916 r.358
- •5.1.1. Stan faktyczny
- •5.1.2. Kwantytatywne kryterium równoważności
- •5.1.3. Dopuszczalność "ustawy blokującej"
- •5.2. Wyznaczenie wysokości środków odwetowych na podstawie hipotetycznego stanu faktycznego zgodnego z prawem403
- •5.2.1. Sprawa bananów
- •5.2.1.1. Stan faktyczny
- •5.2.1.2. Wybór hipotetycznego stanu faktycznego
- •5.2.2. Sprawa hormonów
- •5.2.2.1. Stan faktyczny
- •5.2.2.2. Wybór hipotetycznego stanu faktycznego
- •5.2.3. Sprawa usług hazardowych
- •5.2.3.1. Stan faktyczny
- •5.2.3.2. Wybór hipotetycznego stanu faktycznego
- •5.2.3.3. Odniesienie do hipotetycznego stanu faktycznego w sprawie zakazanych subsydiów
- •5.3. Wyznaczenie wysokości środków odwetowych na podstawie modelu ekonomicznego
- •5.3.1. Sprawa poprawki Byrda
- •5.3.1.1. Stan faktyczny
- •5.3.1.2. Poziom zawieszenia koncesji I zobowiązań
- •5.3.2. Względnie lub bezwzględnie określony wymiar środków odwetowych
- •5.3.3. Model ekonomiczny w sprawach dotyczących zakazanych subsydiów
- •5.4. Poziom zniweczenia lub naruszenia w przypadku arbitrażu celem określenia wartości wyrównania
- •5.5. Ograniczenie danych spekulatywnych
- •5.6. Podsumowanie
- •6.1. Opis stanów faktycznych I kalkulacji przeciwśrodków
- •6.1.1. Brazylijski program finansowania eksportu samolotów
- •6.1.1.1. Stan faktyczny
- •6.1.1.2. Kalkulacja przeciwśrodków
- •6.1.2. Kanadyjskie kredyty eksportowe I gwarancje pożyczkowe w przemyśle lotniczym
- •6.1.2.1. Stan faktyczny
- •6.1.2.2. Kalkulacja przeciwśrodków
- •6.1.3. Sprawa amerykańskich subsydiów dla zagranicznych korporacji eksportowych565
- •6.1.3.1. Stan faktyczny
- •6.1.3.2. Kalkulacja przeciwśrodków
- •6.2. Wykładnia pojęcia "właściwe I współmierne przeciwśrodki"
- •6.2.1. Wykładnia tekstualna, tekstualizm586
- •6.2.2. Wykładnia kontekstualna
- •6.2.2.1. Artykuł 4 ust. 10 I 11 porozumienia scm a art. 22 dsu
- •6.2.2.2. Artykuł 4 ust. 10 I 11 porozumienia scm a przepisy dotyczące subsydiów podlegających sankcjom629
- •6.2.2.3. Artykuł 4 ust. 10 I 11 porozumienia scm a przepisy kodyfikacji odpowiedzialności międzynarodowej państw za czyny bezprawne
- •6.2.3. Wykładnia teleologiczna649, znaczenie powagi naruszenia
- •6.3. Dopuszczalność zmiany lub modyfikacji kryterium wysokości subsydium jako podstawy wyznaczenia wysokości przeciwśrodków w sprawach zakazanych subsydiów
- •6.3.1. Właściwość kryterium skutku handlowego
- •6.3.2. Modyfikacja kryterium ze względu na okoliczności łagodzące lub obciążające
- •6.3.2.1. Okoliczności łagodzące
- •6.3.2.2. Okoliczności obciążające
- •6.4. Skutek naruszenia zobowiązań o charakterze erga omnes
- •6.4.1. Legitymacja do wniesienia skargi
- •6.4.2. Wysokość przeciwśrodków a ilość podmiotów skarżących
- •6.5. Podsumowanie
- •7.1. Zalecenia w gatt 1947
- •7.1.1. Zasada
- •7.1.2. Wyjątki - cła antydumpingowe I wyrównawcze
- •7.1.3. Ograniczenie wyjątków - sprawa obwodnicy miasta Trondheim
- •7.2. Zalecenia w wto
- •7.2.1. Zasada
- •7.2.2. Wyjątek - sprawa australijskiej skórzanej tapicerki samochodowej
- •7.2.2.1. Raport panelu
- •7.2.2.2. Ocena raportu
- •7.2.3. Późniejsza praktyka orzecznicza
- •7.3. Zalecenia prospektywne a wymiar środków odwetowych
- •7.4. Podsumowanie
- •8.1. Zasada: zawieszenie koncesji lub zobowiązań w ramach tego samego sektora I porozumienia
- •8.2. Wyjątek: zawieszenie koncesji lub zobowiązań międzysektorowe lub między porozumieniami
- •8.3. Trips jako przedmiot retaliacji
- •8.3.1. Zawieszenie zobowiązań w ramach trips a wcześniejsze zobowiązania wynikające z konwencji administrowanych przez wipo
- •8.3.2. Zawieszenie zobowiązań w ramach trips a państwa trzecie
- •8.3.3. Zawieszenie zobowiązań w ramach trips a uprawnienia podmiotów prywatnych
- •8.4. Ocena mechanizmu retaliacji krzyżowych
- •8.5. Zakaz badania charakteru zawieszanych koncesji I zobowiązań
- •8.6. Zmienny przedmiot retaliacji - procedura karuzeli celnej
- •8.6.1. Procedura karuzeli
- •8.6.2. Procedura karuzeli w projektach nowelizacji dsu900
- •9.1. Ewolucja procedury rozstrzygania sporów a zmiana funkcji środków odwetowych
- •9.2. Przywrócenie równowagi koncesji, zobowiązań I wynikających z nich korzyści
- •9.2.1. Ogólne prawo międzynarodowe
- •9.2.2. Prawo wto
- •9.3. Egzekucja ("nakłonienie do przestrzegania")
- •9.3.1. Ogólne prawo międzynarodowe
- •9.3.2. Prawo wto
- •9.4. Ukaranie
- •9.4.1. Ogólne prawo międzynarodowe
- •9.4.2. Prawo wto
- •9.5. Prewencja
- •9.5.1. Ogólne prawo międzynarodowe
- •9.5.2. Prawo wto
- •9.6. Instrument negocjacji
- •9.7. Podsumowanie
- •10.1. Sprawa hormonów
- •10.2. Sprawa bananów
- •10.3. Sprawa fsc
- •10.4. Sprawa poprawki Byrda
- •10.5. Sprawa ustawy antydumpingowej z 1916 r.
- •10.6. Sprawa brazylijskiego programu finansowania eksportu samolotów
- •10.7. Sprawa kanadyjskich kredytów eksportowych I gwarancji pożyczkowych w przemyśle lotniczym
- •10.8. Sprawa dostępu do amerykańskiego rynku usług hazardowych
- •10.9. Podsumowanie
- •11.1. Przeciwśrodki na podstawie ogólnego prawa międzynarodowego1075
- •11.1.1. Pojęcie self-contained regime
- •11.1.2. Porządki "specjalne" czy self-contained?
- •11.1.3. Dopuszczalność wykorzystania zasad ogólnych prawa międzynarodowego dotyczących przeciwśrodków w egzekwowaniu decyzji dsb
- •11.2. Środki odwetowe na podstawie prawa krajowego
- •11.2.1. Zakaz unilateralnych środków odwetowych
- •11.2.2. Groźba unilateralnych środków odwetowych
- •11.2.3. Zgodność z dsu przepisów krajowych dopuszczających unilateralne środki odwetowe
- •11.2.3.1. Sprawa sekcji 301-3101177 amerykańskiej ustawy handlowej
- •11.2.3.2. Ocena raportu
- •11.2.3.3. Prawo wspólnotowe
- •11.3. Podsumowanie
- •12.1. Uporządkowanie relacji pomiędzy art. 21 ust. 5 I art. 22 dsu oraz przyspieszenie fazy arbitrażu I autoryzacji środków odwetowych
- •12.2. Zakończenie stosowania środków odwetowych
- •12.3. Środki prewencyjne
- •12.4. Retroaktywna kalkulacja środków odwetowych
- •12.5. Zbywalność prawa do zawieszenia koncesji lub zobowiązań
- •12.6. Kolektywne zawieszenie koncesji lub zobowiązań
- •12.7. Kompensacja
- •12.8. Podsumowanie
- •Zakończenie
- •Bibliografia
- •Inne umowy międzynarodowe
- •Inne dokumenty systemu gatt 19471306
- •Inne dokumenty systemu wto1307
- •Inne dokumenty
7.1. Zalecenia w gatt 1947
7.1.1. Zasada
Artykuł XXIII GATT nie udzielał wyraźnej odpowiedzi na pytanie, czy strona działająca niezgodnie z postanowieniami układu powinna usunąć wszystkie skutki naruszenia, czy też może ograniczyć się do wycofania środka niezgodnego z prawem. Petros C. Mavroidis sugerował, że jedynym ograniczeniem w tym względzie jest zasada ne ultra petita716.
Postanowienia art. XXIII zostały rozwinięte w Porozumieniu z 1979 r. w sprawie zawiadamiania, konsultacji, rozstrzygania sporów i nadzoru (pkt 3.6)717. W załączniku do tego aktu zawarto postanowienie, że "w przypadku braku porozumienia między stronami, podstawowym celem UKŁADAJĄCYCH SIĘ STRON jest zapewnienie wycofania środka niezgodnego z postanowieniami Układu"718. Celem "zapewnienia wycofania środka" rekomendowano najczęściej719 "przywrócenie do zgodności z zaciągniętymi zobowiązaniami", ze skutkiem ex nunc720, a nie "przywrócenie do takiego stanu, jakby naruszenie nigdy nie miało miejsca" ( ex tunc). W praktyce GATT "przywrócenie działania do zgodności z prawem" rozumiane było jako mające skutek wyłącznie prospektywny721. Posługując się analogią z ogólnego prawa międzynarodowego, można stwierdzić, że system GATT/WTO przewidywał, jako podstawowy środek zaradczy, zaprzestanie działania lub zaniechania sprzecznego z prawem722, wykluczając obowiązek reparacji723.
7.1.2. Wyjątki - cła antydumpingowe I wyrównawcze
Zasada orzekania ze skutkiem ex nunc w praktyce GATT 1947 nie była pozbawiona wyjątków. Po przyjęciu w ramach Rundy Tokijskiej porozumień ("kodeksów") dotyczących subsydiów i środków wyrównawczych724 oraz antydumpingu725, w niektórych orzeczeniach paneliści zalecili nie tylko zaprzestanie dalszego pobierania ceł, ale także zwrot już pobranych opłat726.
W sprawie ceł wyrównawczych nałożonych przez Stany Zjednoczone na kanadyjską wieprzowinę panel nakazał USA pełny zwrot pobranych kwot lub ponowne oszacowanie kanadyjskich subsydiów zgodnie z przepisami GATT i zwrot różnicy727.
Podobnie w sprawie przeciwko USA panel nakazał zrefundowanie depozytów pieniężnych pobranych w czasie obowiązywania przepisów dotyczących ceł wyrównawczych nałożonych na sprowadzaną z Kanady tarcicę z miękkiego drewna728.
Także w sporze wniesionym przez Finlandię przeciwko Nowej Zelandii, dotyczącym ceł antydumpingowych na transformatory elektryczne, panel nakazał zwrot pobranych kwot729. Analogiczne rekomendacje zapadły w dwóch innych sprawach dotyczących ceł antydumpingowych, jednak raporty nie zostały przyjęte730.
W powyższych sprawach zalecono restitutio ad integrum. Panele uznawały, że nakazy pobierania ceł antydumpingowych lub wyrównawczych były nielegalne w momencie ich wydania, dlatego powinny być uchylone ze skutkiem ex tunc. Ponadto decydowano na podstawie zasady ex iniuria ius non oritur , z czego wynikała konieczność likwidacji wszelkich konsekwencji naruszeń. Petros C. Mavroidis zauważył, że trudne jest oszacowanie pełnego wymiaru strat spowodowanych nałożeniem ceł. Ciężar ekonomiczny dodatkowych opłat dotyka konsumentów, natomiast eksporterzy ponoszą koszty postępowania antydumpingowego. Ponadto następują zmiany na rynku: importerzy szukają alternatywnych dostawców, a eksporterzy zmieniają rynki zbytu. Dlatego nierealistyczne jest założenie, że nawet przy zastosowaniu restytucji wszelkie szkody zostaną naprawione. Część z nich może być trudna do udowodnienia ze względu na brak możliwości wykazania bezpośredniego skutku przyczynowego i ewentualność postawienia zarzutu przedstawiania danych spekulatywnych (por. pkt 5.5). Dlatego jedynie środki o charakterze punitywnym mogłyby w pełni gwarantować likwidację negatywnych skutków naruszenia. W prawie GATT/WTO są one jednak wyłączone (por. pkt 9.4)731.