6.1.1.2. Kalkulacja przeciwśrodków

Kanada zawnioskowała o autoryzację zawieszenia koncesji w wysokości 700 mln dolarów kanadyjskich na podstawie GATT 1994, a także porozumienia w sprawie tekstyliów i odzieży oraz porozumienia w sprawie licencjonowania importu⁵⁴⁷. Ponadto zapowiedziano możliwość zawieszenia praw Brazylii wynikających z Ogólnych Taryf Preferencyjnych⁵⁴⁸. Jednocześnie Kanada poinformowała, że preferowaną opcją wyznaczenia autoryzowanego poziomu zawieszenia są kalkulacje na podstawie wysokości udzielonych subsydiów, a nie poniesionych strat, czyli poziom zniweczenia lub naruszenia⁵⁴⁹.

Jednak przyjęta przez arbitrów metodologia określenia wysokości przeciwśrodków polegała na wyznaczeniu poszczególnych składników iloczynu tworzącego kwotę subsydium: przeciętnej ceny sprzedaży poszczególnych modeli samolotów, odpowiedniej projekcji produkcji w następnych sześciu latach oraz obliczenia aktualnej wartości subsydium w odniesieniu do poszczególnych modeli odrzutowców. Ostatecznie ustalono wysokość retaliacji w kwocie 233 mln dolarów amerykańskich, czyli 344,2 mln dolarów kanadyjskich rocznie⁵⁵⁰.

6.1.2. Kanadyjskie kredyty eksportowe I gwarancje pożyczkowe w przemyśle lotniczym

6.1.2.1. Stan faktyczny

Spory dotyczące brazylijskich subsydiów oraz kanadyjskich kredytów i gwarancji pożyczkowych były ze sobą ściśle powiązane (pkt 6.1.1). Na zakwestionowanie programu PROEX Brazylia odpowiedziała zaskarżeniem subsydiów udzielanych przez rząd Kanady producentom samolotów pasażerskich, jako niezgodnych z art. 3 porozumienia SCM⁵⁵¹. W raporcie wydanym 14 kwietnia 1999 r. panel zakwalifikował niektóre środki jako niezgodne z art. 3 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 porozumienia SCM⁵⁵². Ustalenia panelu zostały podtrzymane przez Organ Apelacyjny w raporcie z 2 sierpnia 1999 r.⁵⁵³

23 listopada 1999 r. Brazylia zakwestionowała podjęte przez Kanadę środki celem wycofania subsydiów. Jednocześnie strony zawarły uzgodnienie dotyczące następstwa art. 21 ust. 5 i art. 22⁵⁵⁴ (por. pkt 4.3). 9 maja 2000 r. panel stwierdził, że o ile Kanada zastosowała się do zaleceń w odniesieniu do programu Technology Partnerships Canada (TPC)⁵⁵⁵, jednak zmiany wprowadzone do programu Canada Account ⁵⁵⁶ były niewystarczające⁵⁵⁷. W raporcie z 21 lipca 2000 r. Organ Apelacyjny orzekający na wniosek Brazylii nie podzielił jej argumentów co do niezgodności zmodyfikowanego programu TPC z art. 3 ust. 1 porozumienia SCM⁵⁵⁸.

22 stycznia 2001 r. Brazylia ponownie wystąpiła o konsultacje w sprawie subsydiów udzielanych przez Kanadę. Zarzuty dotyczyły kredytów eksportowych i gwarancji pożyczkowych przyznawanych przez Korporację Rozwoju Eksportu (EDC)⁵⁵⁹, Canada Account, Industry Canada i prowincję Quebec stanowiących zabronione subsydia wymienione pod lit. k i j w załączniku I do porozumienia SCM⁵⁶⁰. W orzeczeniu z 28 stycznia 2002 r., spośród licznych zarzutów Brazylii, panel za uzasadniony zarzut uznał, że wsparcie finansowe udzielne przez EDC i Canada Account na rzecz Air Wisconsin, Air Nostrum i Comair stanowi zakazane subsydium w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a porozumienia SCM.

Dnia 24 maja 2002 r. Brazylia, uznając, że Kanada nie implementowała zaleceń, złożyła wniosek o autoryzację przeciwśrodków⁵⁶¹. Osobliwością w tej sprawie był brak apelacji Kanady po orzeczeniu panelu oraz brak postępowania na podstawie art. 21 ust. 5. Przedstawiciele kanadyjskiego rządu stwierdzili, że będą dążyć do znalezienia "wspólnie uzgodnionego rozwiązania"⁵⁶².