3.4.3. Ocena decyzji przez państwa-strony gatt 1947

Odejście od zasady zakładającej podstawowy punkt odniesienia w postaci oceny strat dokonanej przez poszkodowane państwo stanowiło novum, krytycznie ocenione przez przedstawiciela Nowej Zelandii¹⁷². Jego zdaniem ciężar dowodu powinien spoczywać na kraju, który domaga się obniżenia redukcji, w tym przypadku na Stanach Zjednoczonych. Wniosek ten oparty został na wcześniejszej decyzji w sprawie cofnięcia amerykańskich koncesji na podstawie "klauzuli ucieczki" (art. XIX)¹⁷³. W tym przypadku grupa robocza orzekła, że to Czechosłowacja, która podważała legalność wycofania koncesji, powinna udowodnić sprzeczność podjętych działań z GATT. Według przedstawiciela Nowej Zelandii brak było w owej sprawie podstaw do ograniczenia redukcji. Delegat USA uznał te argumenty za nieistotne, ponieważ spór z Holandią nie był oparty na art. XIX, lecz na art. XXIII. Według niego zadaniem grupy roboczej była ocena przedstawionych przez obie strony sporu statystyk dotyczących potencjalnych skutków amerykańskich kontyngentów i zaprezentowanie na podstawie tejże oceny swoich konkluzji¹⁷⁴.

Krytyka została uznana przez przedstawiciela Czechosłowacji¹⁷⁵, a delegat Kanady również za podstawowy punkt odniesienia uznał szacunki dokonane przez stronę poszkodowaną (odmienne podejście powinno być należycie uzasadnione, co w raporcie grupy roboczej nie miało miejsca)¹⁷⁶.

Innego zdania był reprezentant Australii, który uznał, że zastosowany standard oceny powinien stać się wzorem dla przyszłych ewaluacji podjętych środków zaradczych w ramach GATT¹⁷⁷. Formalnie Holandia wdrożyła autoryzowane kontyngenty w 1953 r. W tym samym roku wygasła kontrowersyjna sekcja 104 amerykańskiej ustawy o ochronie produkcji, jednak administracja USA zdecydowała się na utrzymanie ograniczeń ilościowych na mocy sekcji 22 ustawy o regulacji rolnictwa¹⁷⁸. Stany Zjednoczone uzasadniały to ciągłą nadwyżką w produkcji nabiału, która nie znajdowała rynku zbytu¹⁷⁹. Podczas obrad Jedenastego Spotkania Przedstawicieli delegat Nowej Zelandii wskazał na straty spowodowane amerykańską regulacją, ponoszone przez inne kraje niż Holandia¹⁸⁰. Podkreślił prawo tych państw do wszczęcia procedury na mocy art. XXIII. Mimo to ani Nowa Zelandia, ani inne kraje nie przyłączyły się do holenderskich retaliacji przeciwko Stanom Zjednoczonym.

Przedstawiciel Danii zwrócił uwagę, że udostępnienie amerykańskiego rynku dla tańszych importowanych produktów mlecznych spowodowałoby obniżenie cen nabiału, co z zadowoleniem przyjęliby amerykańscy konsumenci, którzy zyskaliby podwójnie: poprzez możliwość alokacji nadwyżki finansowej w innych dobrach produkowanych w Stanach Zjednoczonych oraz lepsze wykorzystanie płaconych przez nich podatków, które nie byłyby przekazywane na skup nadwyżek żywności¹⁸¹. Związane jest to ze znaną zasadą w ekonomii, która mówi, że rozwój handlu prowadzi do specjalizacji produkcji, a przez to do wzrostu zamożności zarówno producentów, handlowców, jak i konsumentów.