82. Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет.

Құқықтық мемлекет-тек парасаттылықтың,әділеттіліктің шынайы белгісі ғана емес,сонымен бірге адамның бостандығын,қадір-қасиетін,ар-намымын, теңдігін қорғайтын, демократияны қалыптастыратын күш.Құқықтық мем-ң мазмұнының негізгі талаптары:1)Қ/қ мем-т азам-қ қоғамның объективтік даму процесіне сәйкес ескіріп,жаңарып жататын көп қырлы құбылыс.2)Қ/қ мем-тің экон-қ негізі-өндіргіш күш пен өндірістік қатынас және көп меншіктік шаруашылық арқылы дамуы.3)Қ/қ мем-тің әлеуметтік негізі-өзін-өзі басқаратын азаматтық қоғамда адамдардың бостандығын,теңдігін қамтамасыз етіп,олардың жақсы еңбектенуіне,дұрыс жұмыс жасауына мүмкіншілік беру.4)Қ/қ мем-тің моральдық негізі-гуманизм,әділеттік,бостандық,теңдік,адамдардың қадір-қасиетінің,ар-намысының деңгейі.5)Қ/қ мем-тің саяси негізі-халықтың,ұлттық тәуелсіздігін қалыптастырып,адамдардың бостандығын,теңдігін қорғап,әділеттікті,демократияны орнату,қарым-қатынастарды реттеп-басқару.

Қ/қ мем-тің негізгі белгілері:

-мем/к билікті үш түрге бөлу,олардың арақатынасын қатаң сақтау;азаматтық қоғамның қалыптасуы;

-қоғамда жоғары дәрежеде қ/қ мәдениеттің қалыптасуы,адамдардың рухани сана-сезімнің жақсы дамуы;

-мем-к аппараттың,лауазымды тұлғалардың,қоғамдық ұйымдардың,жеке адамдардың,өмірдегі қарым-қатынастарда өзара жауаптылығы;

-құқық пен заңның арақатынаста көп алшақтыққа жол бермеу,олардың өзара қатынасын бақылап,жақсартып отыру;

-қоғамның экон-қ,әлеуметтік бағытында әділеттікті,теңдікті қамтамасыз ету үшін антимонополиялық органның болуы;

-соттың жоғары беделі,ең сыйлы орган деп саналуы және соттың тәуелсіздігі.

Азаматтық қоғамның құрылымы-қоғамды өзінің табиғи мүдде-мақсаттарына сәйкес құрушы,реттеп,басқарушы-адам.Адам-қоғам құрылымының негізгі элементі-діңгегі.Адамдардың бірлестіктері,ұйымдары,одақтары,еңбек ұжымдары,саяси партиялары,мемлекет,олардың арақатынастары-азаматтық қоғамның элементтері.Қазіргі Қазақстанның аз-қ қоғамын бес жүйеге бөлуге болады: 1.Әлеуметтік жүйе-объективтік тұрғыдан қалыптасқан адамдардың бірлестіктері,ұйымдары т.б.,олардың өзара байланысы. 2.Экономикалық жүйе-қоғамдағы меншіктің түрлері,өндіруші күш пен өндірістік қатынастар,материалдық кірісті әділ бөлуді қалыптастыру. 3.Саяси жүйе-мемлект,саяси партиялар,бірлестіктер және жеке адамдар,депутаттар,т.б.,олардың ара қатынастары. 4.Рухани-мәдени жүйесі-осы бағыттағы мем-к,қоғамдық,органдар мен ұйымдар,олардың арақатынастары. 5.Ақпараттық жүйе-осы ақпараттық бағыттағы барлық ұйымдар,бірлестіктер,мем-к органдар,саяси партиялар,олардың жұмыстары мен арақатынастары.

Азам-қ қоғ-ң белгі-нысандары:

-адам-ң экон-қ,әлеум-к,саяси бостандығы мен құқықтарының қамт-з етілуі;

-қоғамда бостандықтың,жариялылықтың болуы,ақпараттың жұмысына азамат-дың қатысуы,ішкі-сыртқы байланыстарға қатысуға,жүріп-тұруға толық құқықтарының болуы;

-азамат-ң қоғ-қ ұйымдар,бірлестіктер құрып,өз мүдде-ақсаттарын орындауға,іске асыруға және шет елдердің сондай ұйымдармен байланыс жасауға құқықтарының болуы;

-жергілікті өзін-өзі басқаруға толық бостандық болуы,оның жұмысына мем-тің араласпауы;

-азаматтық қоғам-толық бостандық,демократия қалыптасқан қоғам болуы қажет,ол болашақ қ/қ мем-тің талаптарын іске асырып,сол мем-ң объективтік тұрғыдан негізі болуға тиісті.