4.Блиц-тест

1.Сөзжасам тіл білімінің қай саласына жатады?

А. лексикология

В. морфология

С. дербес сала

Д. синтаксис

2. Сөзжасамның басты сипаты:

А. жаңа сөз жасау

В. лексиканы байыту

С.тілдің саласы болу

Д. қарым – қатынас

3. Сөзжасамның тіл қабатындағы орны:

А. лексикологияда

В. фонетикада

С. аралық деңгей

Д. дербес сала

4. Сөзжасамның қызметі:

А. жаңа сөзжасау

В. Ойды білдіру

С. дербес сала

Д. экспрессивті қызмет

5. Сөзжасам тілдің қай саласында қарастырылып келді?

А. лексикологияда

В. морфологияда

С. синтаксисте

5) Бақылау сұрақтары

1.Сөз таптарының сөзжасамы дегенін қалай түсінесіздер?

2.Қай сөз таптарының сөзжасамдық қабілеті ерекше күшті?

3.Есім сөзжасамын нешеге бөліп қарастырған?

4.Зат есім сөзжасамының ерекшелігі қандай?

5.Сын есім сөзжасамының өзіндік қандай ерекшелігі бар?

6.Сан есім сөзжасамы ерекшелігі қандай?

6) Сызбалар, есептер, ситуациялар

Көркем шығармадан үзінді алып, туынды сөздердің сөзжасамдық мағынасын анықтаңыз. Контекстік мағына мен туынды мағынаны айырып, сөзжасамдыұ мағынаның ерекшелігін, өзіндік белгісін саралаңыз.

7) Глоссарий

Есім сөздер - өзінің құрамын үнемі толықтырып отыратын сөз таптары. Олардың ішінде зат есім мен сын есімнің сөзжасамдық қабілеті ерекше күшті.

Зат есім сөзжасамы.Тілдің тұтас сөзжасам жүйесінен зат есімдік сөзжасамның алатын орны ерекше. Өйткені зат есім жасауға қатысатын жеке сөздер мен жұрнақтардың сан мөлшері өзге сөз таптарымен салыстырғанда әлдеқайда қомақты.

8) Мәнжазба тақырыптары

1. Сөз таптары мен есім сөздер сөзжасамы

2. Зат есім сөзжасамы

9)Әдебиеттер

1.Оралбай Н. Қазақ тілінің сөзжасамы. Алматы, 2002.

2.Төлеуов І. Сөз таптары. Алматы, 1982.

3.Қасым Б. Қазақ тіліндегі күрделі сөздер: уәждеме және аталым. Алматы, 2001.

4. Қасым Б. Күрделі зат атаулары мағыналық құрылымы және сөзжасамдық үлгілері. Алматы, 2000.

5. Қазақ тілінің сөзжасам жүйесі. Алматы, 1998.

№ 12 сабақ

Тақырып: С ын есімнің сөзжасамы

Сабақ мақсаты: Сын есім сөзжасамы ұғымдарын түсіндіру, меңгерту.

Семинар жоспары:

1. Сөз таптары сөзжасамы

2. Сын есім сөзжасамы

4.Блиц-тест

11. Сөзжасам жүйесін құрайтын элементтер:

А. сөзжасам тәсілі

В. сөз таптары

С. өнімді, өнімсіз жұрнақтар

Д. сөзжасамдық бірліктер

12. Сөзжасам жүйесінің негізгі бірлігі:

А. туынды сөз

В. қос сөз

С. қысқарған сөз

Д. сөзжасам ұясы

13. Сөзжасамның морфологияға қатысы:

А. жаңа сөз тудыруы

В. белгілі бір тәсілмен жасалуы

С. туынды сөздің сөз табына жатуы

Д. түбірге қосымшаға ажыратылуы

14. Сөзжасамның синтаксиске қатысы:

А. туынды сөз жасауы

В. өнімді – өнімсіздік сипаты

С.синтаксистік үлгі бойынша жасалуы

Д. қосымшалармен келуі

15. Сөзжасамның зерттелу аспектісі:

А.Ономасиология

В. семасиология

С. диахронды

Д. синхронды

5) Бақылау сұрақтары

1.Сөз таптарының сөзжасамы дегенін қалай түсінесіздер?

1. Қай сөз таптарының сөзжасамдық қабілеті ерекше күшті?

2. Есім сөзжасамын нешеге бөліп қарастырған?

3. Зат есім сөзжасамының ерекшелігі қандай?

4. Сын есім сөзжасамының өзіндік қандай ерекшелігі бар?

5. Сан есім сөзжасамы ерекшелігі қандай?

6) Сызбалар, есептер, ситуациялар

1.Сөз таптары сөзжасамының сызбасын жасаңыз

2. Зат есім сөзжасамының ерекшелігін анықтаңыз

7) Глоссарий

Сын есім сөзжасамы туралы түсінік. Сын есім туындылары есім сөздерден де, етістіктен де жасала береді. Сын есімнің сөзжасамдық жұрнақтары құрамы жағынан жалаң және құранды болып бөлінеді.

8) Мәнжазба тақырыптары

1. Сын есімнің сөзжасамы

9)Әдебиеттер

1.Оралбай Н. Қазақ тілінің сөзжасамы. Алматы, 2002.

2.Төлеуов І. Сөз таптары. Алматы, 1982.

3.Қасым Б. Қазақ тіліндегі күрделі сөздер: уәждеме және аталым. Алматы, 2001.

4. Қасым Б. Күрделі зат атаулары мағыналық құрылымы және сөзжасамдық үлгілері. Алматы, 2000.

5. Қазақ тілінің сөзжасам жүйесі. Алматы, 1998.

№ 13 сабақ

Тақырып: Сан есімнің сөзжасамы

Сабақ мақсаты: Сан есім сөзжасамы ұғымдарын түсіндіру, меңгерту.

Семинар жоспары:

1. Сөз таптары сөзжасамы

2. Сан есім сөзжасамы