6) Сызбалар, есептер, ситуациялар

1. Сөзжасам жүйесі бойынша сызба дайындаңыздар

2. Сөзжасамдық тәсілдердің ғалымдар жіктеген түрлеріне сызба жасаңыздар

5) Бақылау сұрақтары

1. Сөзжасамдық мағына дегеніміз не?

2. Туынды сөздің сөзжасамдағы рөлі қандай?

3. Құрамы жағынан туынды сөз неше морфемадан тұрады?

4.Туынды сөздің ерекше белгілері қандай?

5.Туынды сөздің номинативтік мағынасы дегеніміз не?

6.Туынды түбір неше морфемадан тұрады?

7.Күрделі сөздер дегеніміз не?

8. Біріккен сөздер дегеніміз не?

9. Кіріккен сөз дегеніміз не?

10. Тіркескен күрделі сөз дегеніміз не?

11.Туынды сөздің негізділігі дегенді қалай түсінесіз?

6) Сызбалар, есептер, ситуациялар

1. Сөзжасам тәсілдерін ғалымдардың жіктеуін салыстырып, өз пікірлеріңізді дәлелдеңіздер.

2.Сөзжасам тәсілі мен жұрнақтар мен күрделі сөздер туралы ережелерді салыстырып, ой пікірлеріңізді білдіріңіздер.

7) Глоссарий

Сөзжасамдық мағына – себепші негіздер мен сөзжасамдық тұлғалардың бірігуі не қосарлануы, тіркесуі, жалғануы негізінде уәжделіп жасалатын ерекше туынды мағына.

Лексикалық деривацияда түп негіздің мағынасы мен туындының мағынасында үлкен айырма болады да, олар бір – біріне тең бола алмайды.

Синтаксистік деривацияда түп негіз бен туындының лексикалық мағынасы бірдей болады, тек туынды түп негізден басқа сөз табына жатуы арқылы ерекшеленеді, яғни олардың синтаксистік қызметі жағынан ажыратылады.

Күрделі сөздер – сөзжасамның аналитикалық тәсілі арқылы жасалатын сөздерінің бір тобы.

Біріккен сөздер дегеніміз – жеке –дара сөздердің өзара шоғырлана тұтасуынан жасалған, дербес лексика – грамматикалық мағыналары бар туынды сөздер.

Кіріккен сөз дегеніміз – екі сөздің бірігуі нәтижесінде іштей морфемалық, дыбыстық өзгерістерге ұшырап, әбден жымдасып, тұтасып кеткен күрделі ( біріккен)

8) Мәнжазба тақырыптары

1. Сөзжасамдық мағына

2. Туынды сөздер

9)Әдебиеттер

1.Оралбай Н. Қазақ тілінің сөзжасамы. Алматы, 2002.

2.Төлеуов І. Сөз таптары. Алматы, 1982.

3.Қасым Б. Қазақ тіліндегі күрделі сөздер: уәждеме және аталым. Алматы, 2001.

4. Қасым Б. Күрделі зат атауларының мағыналық құрылымы және сөзжасамдық үлгілері. Алматы, 2000.

6.Қасым Б. Сөзжасам: семантика, уәждеме. Алматы, 2003.

5. Салқынбай А. Қазақ тілінің сөзжасамы, Алматы,

№ 5 сабақ

Тақырып: Сөзжасамдық талдау

Сабақ мақсаты: Сөзжасамдық талдау және олардың талдау ерекшеліктерін түсіндіру, меңгерту.

Семинар жоспары:

1. Сөзжасам ұғымдары

2. Сөзжасамдық талдау

4.Блиц-тест

1. Сөзжасам сөзді қай жағынан зерттейді?

А. сөздің жасалу процесін

В. сөздің құрылымын

С. сөз таптарына қатысын

Д.процестің нәтижесін

2. Сөзжасам жүйесін құрайтын элементтер:

А. сөзжасам тәсілі

В. сөз таптары

С. өнімді, өнімсіз жұрнақтар

Д. сөзжасамдық бірліктер

3. Сөзжасам жүйесінің негізгі бірлігі:

А. туынды сөз

В. қос сөз

С. қысқарған сөз

Д. сөзжасам ұясы

4. Сөзжасамның морфологияға қатысы:

А. жаңа сөз тудыруы

В. белгілі бір тәсілмен жасалуы

С. туынды сөздің сөз табына жатуы

Д. түбірге қосымшаға ажыратылуы

5. Сөзжасамның синтаксиске қатысы:

А. туынды сөз жасауы

В. өнімді – өнімсіздік сипаты

С.синтаксистік үлгі бойынша жасалуы

Д. қосымшалармен келуі