Rozdział 4. Wpływ androgenów na skórę
Za główne różnice w budowie ciał kobiet i mężczyzn odpowiadają hormony. Skóra i jej przydatki są zależne od ich działania. Hormony płciowe-androgeny działają na mieszki włosowe i gruczoły łojowe. W ich obrębie znajdują się enzymy i receptory odpowiedzialne za syntezę i metabolizm androgenów. W wyniku nadaktywności bądź zahamowania syntezy tych hormonów powstaje wiele chorób skóry. Największe problemy wynikają z hyperandrogenizmu, czyli zbyt dużego stężenia androgenów, przykładami są trądzik pospolity i łysienie androgenowe [ CITATION Mag131 \l 1045 ].
4.1. Androgeny
Wszystkie hormony płciowe są syntetyzowane pod wpływem ich prekursora, a mianowicie cholesterolu. Produkcja u mężczyzn ma miejsce w jądrach oraz w korze nadnerczy. W jądrach wytwarzane są testosteron, 5-alfa-dihydrotestosteron androsteron, natomiast w korze nadnerczy następuje synteza również testosteronu oraz DHEA. Za transport androgenów do skóry odpowiedzialny jest układ krwionośny. Dihydroksyepiantestosteron i dehydroepiandrosteronu to jeden z androgenów, który najczęściej występuje w obrębie mieszka włosowego. Jego stężenie wpływa na aktywność wydzielania sebum co za tym idzie powstanie łojotoku, a kolejno zmian trądzikowych. Androgeny mają również korzystny wpływ na gojenie ran. Ich działanie immunosupresyjne ograniczają proliferację limfocytów[ CITATION Ewa15 \l 1045 ] [ CITATION Mag131 \l 1045 ].
4.2. 5-alfa reduktaza i testosteron
5-alfa – reduktaza jest enzymem, który przekształca słaby testosteron w -5 dihydrotestosteron (DHT),
o wiele silniejszy androgen. Wyróżnia się 2 typy tego enzymy. Izoenzym typu 1 przerażnie występuje w gruczołach łojowych i na owłosionej skórze głowy. Z tej informacji wynika, że ten izoenzym występuje w sferze aktywnej dla trądziku. Drugim rodzajem enzymu jest izoenzym 2, który znajduje się zasadniczo w skórze brody i tkance gruczołu krokowego[ CITATION Mag131 \l 1045 ][ CITATION Mag08 \l 1045 ].
Skóra syntetyzuje spore ilości androgenów krążących we krwi. Aż do 50% ogólnej liczby testosteronu krążącego we krwi jest syntetyzowana przez skórę i inne organy obwodowe. Testosteron jest jednym z najważniejszych adrogenów, produkowany zarówno w jądrach jak i nadnerczach, jednak w nadnerczach w dużo mniejszych ilościach. Testosteron stymuluje wzrost włosów łonowych i pachowych. Dorosły mężczyzna ma w krwi 10 razy więcej testosteronu aniżeli dorosła kobieta[ CITATION Mag08 \l 1045 ].
4.3. Dht I receptory ar
DHT jest silniejszy nawet od testosteronu. Z jednej strony warunkuje wzrost włosów na brodzie, a z drugiej jest odpowiedzialny za wypadanie włosów. Produkowany podobnie jak testosteron w jądrach, nadnerczach, ale i w skórze, chociaż w niewielkiej ilości. DHT powstaje jako produkt przemiany testosteronu pod wpływem enzymu 5α-redukatazy. Tak jak testosteron - DHT oddziałuje przez androgenowy receptor jądrowy – AR[ CITATION ChC04 \l 1045 ].
Receptor AR należy do receptorów jądrowych. Aktywowany jest przez ligand steroidowy. Androgeny oddziałują przez receptory AR obecne między innymi w keratynocytach mieszka włosowego i naskórka, w sebocytach, komórkach gruczołów potowych, komórkach brodawki włosowej, fibroblastach skórnych, komórkach śródbłonka [ CITATION Mag08 \l 1045 ][ CITATION ChC04 \l 1045 ].
Efekty działania androgenów na skórę są zależne głównie od wiązania z receptorami AR. Brak funkcjonalnych receptorów AR w skórze zapobiega wpływowi androgenów na przydatki skóry. Testosteron i DHT mogą się łączyć z receptorem AR. DHT ma silniejsze powinowactwo do receptora AR w porównaniu z testosteronem [ CITATION Mag08 \l 1045 ].
Przypuszcza się, że androgeny poprzez działanie receptorów AR działają tłumiąco na gojenie się ran skórnych. AR odgrywa negatywną rolę w leczeniu ran skóry, natomiast przyśpiesza proces gojenia mięśni. Mężczyźni są w stanie szybciej niż kobiety zregenerować uszkodzoną tkankę mięśniową[ CITATION Mag131 \l 1045 ][ CITATION ChC04 \l 1045 ].
Ryc.1. Synteza testosteronu. Źródło- https://en.wikipedia.org/wiki/5-alpha-reductase_deficiency