Rozdział 1. Budowa skóry

Skóra jest największym narządem ludzkiego ciała. Jej powierzchnia u dorosłego człowieka wynosi od 1,5 do 3 metrów, natomiast grubość w zależności od miejsca występowania od 0,5 mm do 5 mm. Zabarwienie skóry zależne jest od następujących czynników: grubości skóry, unaczynienia oraz zawartości i składu skórnego barwnika melaniny. Kolor skóry nie jest zależny od ilości melanocytów ale od kształtu i aktywności melanosomów. Dzięki temu wyróżnia się trzy podstawowe rasy oraz 6 fototypów skóry. Rasy skóry to: celtycka, kaukaska i negroidalna. Rasa celtycka charakteryzuje się bardzo jasną skórą, rudymi lub blond włosami, niewielką ilością melanosomów, natomiast duża ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe prowadzi do poparzenia. Rasa kaukaska cechuje się jasną skórą, dużą ilością melanosomów, a po ekspozycji na promieniowanie UV dochodzi do powstania opalenizny. Rasa negroidalna z kolei to ciemna skóra i liczne melanosomy, które kształtem przypominają komórki dwukrotnie większe niż melanosomy występujące na przykład u rasy celtyckiej. Na powierzchni całej skóry widoczny jest charakterystyczny rysunek, który nosi nazwę poletkowania skóry. Bruzdy i fałdy są widoczne na przykład na wyprostnej stronie kończyn. Skóra składa się z 3 warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej[ CITATION And11 \l 1045 ].

1.1. Naskórek

Jest najbardziej zewnętrzna warstwą skóry o grubości od 0,05 do 1,5 mm (powieki). Komórki naskórka to keratynocyty. Naskórek składa się z następujących po sobie warstw: podstawnej (rozrodczej), kolczystej, ziarnistej, jasnej i rogowej. Warstwa podstawna jest najgłębiej położona. W jej skład wchodzą cylindryczne komórki biorące udział w procesie odnowy naskórka. Między komórkami warstwy podstawnej leżą komórki pochodzenia nerwowego nazywane melanocytami, których zadaniem jest wytwarzanie melaniny, która z kolei jest przekazywana przez wypustki dendrytyczne tych komórek do komórek warstwy podstawnej. Kolejna warstwą jest warstwa kolczysta, która składa sie, z komórek, które ulegają spłaszczeniu w miarę przesuwania się do warstwy ziarnistej. Warstwa kolczysta i podstawna stanowią tak zwany żywy naskórek czyli warstwę Malphigiego. Kolejna warstwa to warstwa ziarnista, w której skład wchodzą 1-2 warstw komórek w kształcie rombów. Komórki warstwy ziarnistej wypełnione są ziarnami keratohialiny. Kolejna warstwa jasna nie występuje w każdym naskórku. Można ją znaleźć tylko w grubej skórze. Składa sie z eleidyny i najbardziej widoczna jest w naskórku znajdującym sie na dłoniach i stopach. Ostatnia warstwą jest warstwa rogowa, w której skład wchodzą komórki pozbawione jąder i przylegające ściśle do siebie. Ma ona kontakt ze środowiskiem zewnętrznym dlatego stanowi barierę dla substancji pochodzących ze środowiska, chroni przed działaniem promieni UV i wnikaniem drobnoustrojów [ CITATION And11 \l 1045 ].

1.2. Granica skórno- naskórkowa

Granica skórno-naskórkowa łączy naskórek ze skórą właściwą i jest zbudowana z elementów należących zarówno do naskórka i skóry właściwej. Znajdują się w niej tak zwane sople skórno naskórkowe, które są cecha charakterystyczna ludzi młodych. W skórze starzejącej się ulegają one bowiem spłaszczeniu, a granica skórno naskórkowa spłaszcza się (1).