2. Вн 2305 «Биохимия» пәні. 3 кредит

Биологиялық химия – тіршіліктің молекулалық негізін құрады, тірі организмде өтетін процестерін терең түсіну үшін негізгі ғылым болып табылады. “Биохимия” пәндің міндеті: оқушылар биологиялық манызды заттардың негізгі кластарын, құрамын, құрылысын, қасиеттерін, биологиялық қызметтерін, әсерінің механизмдерін; тіршілік процестерінде биологиялық заттардың өзгеруін, әрекетесуің, зат алмасу негізгі жолдары мен биохимиялық жүйелерін оқып біледі; биологиялық заттардың құрамын, құрылысын, қасиеттерін зерттеу, биологиялық затардың құрамында олардың сандық мөлшерін анықтау практиқалы дағды алады; биотехнологияның міндеттерін шешу үшін пайдаланатын биохимиялық тәсілдері туралы білім алады.

Аминқышқылдар. Кұрылымы, қасиеттері, турлері. Полипептидтік тізбек. Пептидтік байланыс, тузілуі, қасиеттері. Ақуыздар, қарапайым, курделі ақуыздар, құрылымы, мысалдары. Ақуыздардың құрылымының денгейлері, бірінші, екінше үшінші, төртінші реттік құрылымдары. Ақуыздардың қасиеттері, қызметі. Ферменттер, топтастыруы, қасиеттері, қызметі. Көмірсулар, топтастыруы, құрылымы, стереоизомерлері, қасиеттері, қызметтері. Моносахариддтер, олигосахаридтер, полисахаридтер, құрылымы, қызметтері.

Липидтер, топтастыруы, құрылымы, қасиеттері, триацилглицериндер, фосфолипидтер, қызметтері. Майда еритін витаминдер, суда еритін витаминдер, қызметтері. Витаминдер, түрлері, топтастыруы, қызметі. Нуклеин қышқылдары: ДНҚ, РНҚ. Құрылымы, қасиеттері, қызметтері. Нуклеотидтер, нуклеозидтер, азоттық негіздері. ДНҚ репликация. Белок биосинтезі. Зат алмасуы, гликолиз, лимон қышқылы циклы, тыныс алу тізбегі.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Сеитов. Биологиялық химия. 2004.

2. Бейсембаева Р.Ұ., Төлегенова Б.Т. Биологиялық химия . Статикалық биохимиядан дәрістер курсы. Алматы. 2007.

3. Бейсембаева Р.Ұ., Төлегенова Б.Т. Биологиялық химия . Динамикалық биохимия. Оқу құралы.. Алматы. 2008.

4. Сагатов Биологиялық химия

5. Комов В.П., Шведова В.Н. Биохимия; Учебник для вузов. М. Дрофа,, 2004. 638 с.

6. Березин И.В., Савин Ю.В.. Основы биохимии. 1990. Т. 1.

7. Анисимов А.А.и др. Основы биохимии. Москва. Высшая школа, 1986.

Емтихан сұрақтары

1. Амин қышқылдарына сипаттама беріңіз, физика-химиялық қасиеттерін келтіріңіз, стереохимиясын түсіндіріңіз.

2. -Аминқышқылдарын анықтайтын сапалық (нингидрин, Фоль, ксантопротеин) реакцияларын келтіріңіз.

3. Белоктарға сипаттама беріңіз. Белоктардың биологиялық қызметтерін атаңыз.

4. Белоктардың кеңістік құрылысының ұйымдасуына сипаттама беріңіз.

5. Белок биосинтезінің негізгі кезендерін сипаттаңыз.

6. Нуклеин қышқылдарға сипаттама беріңіз, жіктелуін келтіріңіз, атқаратын қызметтерің атаңыз.

7. Дезоксирибонуклеин қышқылдарының химиялық құрамын, құрылымдық компонентерін, кеңістік құрылысын сипаттаңыз.

8. Рибонуклеин қышқылдарының химиялық құрамын, құрылымдық компонентерін, кеңістік құрылысын сипаттаңыз, жіктелуін келтіріңіз, атқаратын қызметтерін атаңыз.

9. Нуклеозид және нуклеотидтің айырмашылығын көрсетіңіз.

10. Ферменттерге сипаттама беріңіз, жіктелуін келтіріңіз, атқаратын қызметтерін атаңыз.