- •1.Прадмет, задачы дысцыпліны “Гісторыя дзяржавы і права Беларусі
- •2 Рэформы патрыятычнай партыі ў рп (60-70-е г.Г. 18 ст.).
- •2. Рэформы ў галіне дзяржаўнага кіравання, праведзеныя Чатырохгадовым соймам 1788-1792 г.Г.
- •4.1 Канцэпцыі паходжання дзяржаўнасці ўсходніх славян. Асаблівасці працэсса дзяржаваўтварэння на землях Беларусі
- •4.2 . Канстытуцыя 3 мая 1791 года. Узаемнае заручэнне абодвух народаў (лістапад 1791 г.): гісторыка-прававая характарыстыка.
- •5.1. Палітычны лад дзяржаў-княстваў на тэрыторыі сучаснай Беларусі ў IX - XII стагоддзях. Сістэма органаў улады і кіравання (князь, рада, веча-сойм).
- •5. 2. Гісторыка-прававая ацэнка трох падзелаў Рэчы Паспалітай.
- •6.1 Крыніцы старажытнага права. Субсідыярныя крыніцы ў старажытным праве ўсходніх славян.
- •6.2 Змены ў прававым становішчы розных груп насельніцтва Беларусі ў канцы XVIII- пачатку XIX стагоддзя.
- •7.2. Адміністарцыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі ў канцы XVIII- першай палове XIX стагоддзя.
- •8.1 Першыя пісанныя помнікі права. Міжнародныя дагаворы з нямецкімі купцамі.
- •8.2. Органы кіравання і суда на тэрыторыі Беларусі ў першай палове XIX стагоддзя.
- •1. Асноўныя канцэпцыі і падыходы да праблем утварэння Вялікага Княства Літоўскага. Прадўмовы ўзнікнення беларуска-літоўскай дзяржавы
- •9. 2. Аграрная рэформа ў Расійскфй Імперыі. (1861 г.). Асаблівасці скасавання прыгоннага ладу на тэрыторыі Беларусі.
- •2. Адметнасці правядзення судовай буржуазнай рэформы (1864 г.) на тэрыторыі Беларусі.
- •2. Адметнасці правядзення земскай буржуазнай рэформы (1864 г.)
- •2. Перамога Савецкай улады на Заходнім фронце. Аблвыканкамзах (Абласны выканаўчы камітэт Заходняга фронту) і яго пазіцыя па нацыянальнаму пытанню.
- •14.1 Прававое становішча саслоўя мяшчан у вкл у XIV – XVI стст.
- •14.2 Эвалюцыя нацыянальна-дзяржаўнай палітыкі пасля лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. (бнк, Цэнтральная Рада Беларускіх арганізацый, Вялікая Беларуская Рада).
- •2. Брэст-Літоўскі дагавор. Абвяшчэнне Беларускай Народнай рэспублікі (бнр). Устаўныя граматы бнр.
- •Билет 17
- •2. Утварэнне ссрб (бсср). I з’езд Саветаў Беларусі. Дэкларацыя з’езда.
- •18.2 . Канстытуцыя ссрб 1919 года (гісторыя распрацоўкі і прымання, агульная характарыстыка).
- •19.1 Органы ўлады і кіравання ў гарадах з магдэбургскім правам
- •2. Прычыны ўтварэння і ліквідавання Літоўска-Беларускай сср.
- •20.2 . Другое абвяшчэнне ссрб. Дэкларацыя аб аб’яўленні незалежнасці ссрб.
- •21.2 . Другі з’езд Саветаў Беларусі. Дапаўненні да Канстытуцыі.
- •23/2. Дзяржаўна-прававыя адносіны бсср і рсфср (1919 - 1922 гг.).
- •2. Асноўныя накірункі развіцця права бсср у 20-30-я гады.XX cтст.
- •2.Грамадзянскі кодэкс бсср 1923 г. Гісторыя распрацоўкі і агульная характарыстыка.
- •1. Прычыны прыняцця Другога Статута вкл (1566 года) і яго характарыстыка.
- •2. Судовы лад у бсср у 20-30-я гг хх стагоддзя.
- •Билет 29
- •2. Канстытуцыя бсср 1937 года. Змены ў структуры і кампетэнцыі органаў дзяржаўнай улады.
- •1. Пытанні дзяржаўнага права ў Статутах Вялікага княства Літоўскага ў 1529, 1566 і 1588 гадоў.
- •30.2 . Прычыны і сутнасць парушэння законнасці ў Беларусі ў канцы 20-х - пачатку 50-х гадоў хх ст.
- •2. Змены ў міжнароднай дзейнасці бсср пасля Вялікай Айчынай вайны. Удзел Беларускай сср ва утварэнні аан.
- •1 Злачынства і пакаранне па Статуту Вялікага Княства Літоўскага 1588 года.
- •35.2 . Канстытуцыя бсср 1978 года (крыніцы, распрацоўка і прыняцце, агульная характарыстыка).
- •37.1 Асноўныя этапы судовай рэформы XVI стагоддзя. Нарматыўныя прававыя акты, прынятыя ў ходзе рэформы.
- •37.2 . Кадыфікацыя крымінальнага права ў 1960 гадах.
- •38.1 Сістэма парэформенных мясцовых судоў вкл. Судовыя ўраднікі: кампетэнцыя і юрысдыкцыя
- •38.2 Змены ў крымінальным заканадаўстве бсср другой паловы 60-х – 90-х гадах хх стагоддзя
- •41.2 Распад Саюза Савецкіх Сацыялістычных рэспублік. Утварэнне снд. Заканадаўчае афармленне дзяржаўнай незалежнасці беларускай дзяржавы
- •42.1 Дзяржаўны лад вкл ў складзе Рэчы Паспалітай (роля соймаў, соймікаў, канфедэрацый, элекцыя манарха).
- •2. Канстытуцыя Рэспубліцы Беларусь 1994 года (прычыны распрацоўкі, гісторыя абмеркавання і прыняцця. Агульная характарыстыка.).
- •2. Змяненні і дапаўненні да Канстытуцыі, прынятыя рэспубліканскімі рэферэндумамі 24 лістапада 1996 г. І 17 кастрычніка 2004 г
2. Канстытуцыя Рэспубліцы Беларусь 1994 года (прычыны распрацоўкі, гісторыя абмеркавання і прыняцця. Агульная характарыстыка.).
Канстытуцыя РБ была прынята большасцю галасоў дэпутатаў Вярхоўнага Савета РБ 12 склікання 15 сакавіка 1994 г. і ўступіла ў дзеянне са дня апублікавання 30 сакавіка 1994 г. Падпісаў Канстытуцыю тагачасны Старшыня Вярхоўнага Савета РБ Мечыслаў Грыб.
Адметнымі рысамі новага Асноўнага закона былі: 1) дэідэалагізаваны характар; 2) замацаванне ў якасці эканамічнай асновы разнастайных форм уласнасці; 3) усталяванне роўнасці паміж дзяржавай і грамадзянінам, наяўнасць узаемных абавязацельстваў; 4) замацаванне прыярытэту агульнапрызнаных прынцыпаў міжнароднага права; 5) падзел і ўзаемадзеянне ўлад; 6) прамы характар дзеяння норм Канстытуцыі; 7) каля 70% артыкулаў Канстытуцыі былі прысвечаны правам і свабодам чалавека і грамадзяніна.
Пачатак прэзідэнцкай выбарчай кампаніі быў прызначаны на 15 красавіка 1994 г. Для вылучэння кандыдатуры неабходна было сабраць 100 тыс. Подпісаў грамадзян РБ ці 70 подпісаў дэпутатаў Вярхоўнага Савета.
Першы тур прэзідэнцкіх выбараў адбыўся 23 чэрвеня 1994 г.; другі – 10 ліпеня 1994 г. Па выніках галасавання ў другім туры Прэзідэнтам РБ быў выбраны А. Р. Лукашэнка 20 ліпеня 1994 г. на сесіі ВС адбылася цырымонія ўступлення Прэзідэнта на пасаду. Лукашэнка прынёс прысягу на вернасць народу і Канстытуцыі.
Э к з а м е н а ц ы й н ы б і л е т № ___43____
1. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады Рэчы Паспалітай. Кароль, сойм, сенат. Іх прававое становішча. Генрыкаўскія артыкулы. Пакт Канвента. |
В связи с образов-ем Речи Посполитой определенные изменения произошли и в гос. строе самого союза Литвы и Польши. В связи с образованием Речи Посполитой и учреждением общ. органа – 2-хпалатного вального сейма, нижней палатой кот. б. польская изба, шляхта ВКЛ из 170 представителей эт. палаты на своих сеймиках избирала 48. До серед. XVII в. действовал учрежденный в ВКЛ новый орган - Генеральный сеймик, который проходил в г.Волковыске или г. Слониме. Он обычно созывался перед вальным сеймом Речи Посполитой. На Генеральном сеймике вырабатывалась инструкция послам, кот. они долж. б. придерживаться на вальном сейме при реш-и вопросов. С середины XVII в. Генеральный сеймик прекратил созываться, а вместо него был учрежден Генеральн. литовский съезд (Вильнюсская, или Виленская, конвокация), выполнявший те же функции, что и Генеральный сеймик.
Принимая во внимание, что во второй половине XVII в. отношения между Короной и Великим княжеством Литовским обострились и все чаще на вальном сейме нельзя было принять решения из-за разногласий, то послы Короны и Великого княжества Литовского стали во время работы вального сейма собираться на особые совещания - «сессии народов» для согласования своих позиций по вопросам повестки дня. Этот факт свидетельствует о том, что послы княжества последовательно отстаивали суверенные права и интересы своего государства. Об этом же говорит и то, что с 1673 г было установлено, что каждый третий вальный сейм Речи Посполитой должен проходить в г Гродно, т е. на территории Беларуси.
Однако ущемление суверенных прав осуществлялось медленно, но постоянно, на протяжении ХУП-ХУШ вв. Так, в 1696 г по постановлению всеобщей конфедерации сословий Речи Посполитой вводилось делопроизводство только на польском языке, а в 1717г в результате проведения реформы в армии в Речи Посполитой войско княжества было сокращено и не должно было превышать 6200 человек, не считая частных войск отдельных магнатов.
Большое распространение в XVIII в Речи Посполитой получили конфедерации (своеобразный съезд единомышленников шляхты). Они создавались либо в поддержку проводимой королем Речи Посполитой политики, либо против короля с целью заставить его положительно решить тот или иной вопрос Конфедерация создавалась, как правило, первоначально в одном воеводстве, а другие воеводства присоединялись к ней. Если большинство воеводств Великого княжества Литовского присоединялось к конфедерации, то она получала название Генеральной конфедерации. Члены конфедерации приносили присягу, а акт конфедерации, в котором излагались требования конфедератов, заносился в судебные книги. В каждом из двух государств - Великом княжестве Литовском и Короне - создавалась своя Генеральная конфедерация, которая имела собственные органы, действующие параллельно с государственными (Бальная рада или Общий совет; маршалок конфедерации, военачальники войска конфедерации и др.).
В соответствии с законодательством Речи Посполитой во главе исполнит. власти стоял король, кот. с конца 16 в. уже избирается. Правовое полож-е короля регулировалось общегос-вен. актами - «Пактом конвента» и «Генриховскими артикулами». Полномочия короля на территориии ВКЛ дополнительно к названным актам определялись дополнительно Статутом 1588 года.
«Генриховские статьи» (или артикулы) - это договор, впервые заключенный между претендентом на трон Речи Посполитой Генрихом Валуа и шляхтой в 1573 году. Он содержал ряд обязательств, которые серьезно ограничивали власть монарха в пользу шляхтичского сословия, здесь определялись полномочия королевской власти и сейма. В случае нарушения монархом какой-либо статьи договора шляхта имела право на неповиновение, объявив о создании конфедерации, выступить с оружием против короля и великого князя. В отличие от «Пакта конвента», который составлялся для каждого претендента на королевский престол в отдельности и заключался с ним «Генриховские артикулы носили неизменный характер и каждый вновь избранный король обязан был их подтвердить.
Билет 43.
