- •7. Перадумовы ўтварэння Рэчы Паспалітай. Люблінскі сойм і яго рашэнні. Рэч Паспалітая на палітычнай карце Еўропы ў канцы XVI – першай палове XVII ст.
- •Гарады і мястэчкі Беларусі ў хvі-хvі ст. Магдэбургскае права.
- •Казацка-сялянская вайна 1648–1651 гг. Беларусь у час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654–1667 гт.). Вынікі вайны для Беларусі.
- •Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае становішча Беларусі ў другой палове XVII – XVIII ст.
- •Культура Беларусі XVII – XVIII стст.
- •Рэформы ў Рэчы Паспалітай. Падзелы Рэчы Паспалітай. Паўстанне пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі.
- •Уключэнне Беларусі ў склад Расійскай імперыі, асноўныя напрамкі палітыкі рускага ўрада на далучаных землях Беларусі. Беларусь у вайне 1812 г.
- •Грамадска-палітычны і вызваленчы рух у Беларусі ў XIX ст. Змены ў палітыцы рускага ўраду ў адносінах да Беларусі.
- •Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у XIX ст. Пачатак прамысловай рэвалюцыі. Буржуазныя рэформы 60–70 гг. XIX ст. І асаблівасці іх правядзення ў Беларусі.
- •Паўстанне ў Польшчы і Беларусі ў 1863–1864 гг. Яго вынікі і значэнне.
- •Навукова-тэхнічны прагрэс і яго ўплыў на сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў другой палове XIX – пачатку хх ст.
- •Культура Беларусі XIX ст. Гістарычныя ўмовы фарміравання беларускай нацыі.
- •Грамадска-палітычны і нацыянальна-вызваленчы рух у Беларусі ў пачатку хх ст. Уплыў рэвалюцыі 1905-1907 гг. На лёс і духоўнае абуджэнне беларускага народа.
- •Абвастрэнне супярэчнасцей паміж краінамі Еўропы ў пачатку XX ст. Развязванне Першай сусветнай вайны. Ваенныя дзеянні ў Беларусі.
- •Беларусь у 1917 г. Лютаўская і Кастрычніцкая рэвалюцыі.
- •Беларусь падчас нямецкай акупацыі (люты-снежань 1918 г.). Абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі.
- •Утварэнне Беларускай сср і Літоўска-Беларускай сср.
- •Беларусь у час савецка-польскай вайны 1919–1920 гг., Рыжскі мірны дагавор.
- •Грамадска-палітычнае і эканамічнае развіццё бсср у 20-х гадах XX ст. Палітыка беларусізацыі і яе вынікі.
- •Беларусь у перыяд першых пяцігодак. Індустрыалізацыя і калектывізацыя ў Беларусі.
- •Грамадска-палітычнае і культурнае жыццё бсср у 1928–1939 гг.
- •Западная Беларусь под властью Польши (1921-1939 гг.). Национально-освободительное, крестьянское и рабочее движение.
- •29. Межгосударственные противоречия в 30-х гг. XX в. Начало Второй мировой войны. Воссоединение Беларуси.
- •30. Нападение Германии на ссср, оккупация Беларуси, оккупационный режим.
- •31. Народное сопротивление фашизму на территории Беларуси в годы Великой Отечественной войны.
- •32. Освобождение Беларуси от немецко-фашистских захватчиков. Окончание Великой Отечественной и Второй мировой войны.
- •33. Бсср в послевоенный период; восстановление народного хозяйства, общественно-политическую и культурную жизнь.
- •34. Социально-экономическое положение и развитие белорусского культуры в 50-60 гг. ХХст.
- •35. Беларусь в 70-80 гг. XX в. Кризисные явления в социально-политической и экономической жизни республики.
- •36. Экономика бсср в период перехода к рыночным отношениям и перестройки политической системы в ссср (80-90 гг. XX в.).
- •37. Провозглашение независимости Республики Беларусь. Беларусь в период укрепления государственности. Экономическое и политическое становишчасувярэннай Беларуси на современном этапе.
- •38. Национальное возрождение. Развитие культуры Беларуси в 90-х гг. XX в. И в начале XXI в.
Казацка-сялянская вайна 1648–1651 гг. Беларусь у час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654–1667 гт.). Вынікі вайны для Беларусі.
Значную ролю ў тым, што была падпісана Люблінская ўнія адыграла ўкраінская шляхта. У 1569 г. яна аднадушна падтрымала ўнію. Больш таго, украінская шляхта папрасіла караля Жыгімонта Аўгуста прыняць Украіну ў склад Польшчы. Нашчадкі дзеячоў Украіны, якія ў 1569 г. здрадзілі ВКЛ, ужо вельмі хутка зразумелі, якую памылку зрабілі іх бацькі. За кароткі перыяд польская шляхта захапіла ўсе землі Украіны, багатыя чарназёмам і хлебам.
Казацкай вольнасці на Ўкраіне прыйшоў канец. Польская шляхта лупцавала нават тых казакоў, якія мелі гербы і служылі ў войску. Да сацыяльнага прыгнёту дадаўся прыгнёт рэлігійны і нацыянальны, бо народ Украіны быў праваслаўным.
Усе цэрквы Ўкраіны былі перададзены пад адміністрацыю яўрэям. Хаваць памерлых і граць вяселлі дазвалялася толькі ў начны час. За самы нязначны ўчынак супраць волі пана ўкраінца чакала толькі смерць. Такім чынам, цяжкі сацыяльны і нацыянальны прыгнёт стаў асноўнай прычынай казацка-сялянскай вайны, якую ўзначаліў Б.Хмяльніцкі.
Б.Хмяльніцкі змагаўся за стварэнне самастойнай Украіны, але весці барацьбу з дзяржавай яму было вельмі цяжка. У пастаўшых не хапала зброі, грошай, падтрымкі з боку іншых дзяржаў. Акрамя таго пастаўшыя змагаліся супраць шляхецкага панавання, але не супраць адмены прыгону. Таму сацыяльная база паўстання была абмежаванай, яно не абапіралася на ўвесь народ.
Паўстанне пачалося ў 1648 г. У шэрагу бітваў пастаўшыя атрымалі перамогу над войскамі Рэчы Паспалітай. Перамогі пастаўшых, атрыманыя ў 1648-1651 гг., спрыялі пашырэнню паўстання. У гэты перыяд паўстанне ахапіла і тэрыторыю Беларусі. Асноўныя падзеі разгортваліся на поўдні Беларусі, у раёнах, што межавалі з Украінай. Казацка-сялянскі рух ахапіў Гомель, Мазыр, Лоеў, Рэчыцу, Тураў, Пінск. Казакі авалодалі Брагіным, Бабруйскам, Чэчэрскам і іншымі гарадамі. Яны нават спрабавалі захапіць Слуцк, але безпаспяхова.
У 1649 г. у ВКЛ было створана шляхецкае войска ў складзе 10 тысяч чалавек. Войска ўзначаліў Януш Радзівіл, які ўмеў добра ваяваць. Рашаючая бітва паміж паўстанцамі і арміяй Я.Радзівіла адбылася пад Лоевым у 1649 г. У гэтай бітве 30 тысяч казакаў і сялян былі разбіты харугвамі Радзівіла.
У 1651 г. войскі Хмяльніцкага пацярпелі жорсткае паражэнне ў бітве пад Берасцечкам. Пасля гэтага была падпісана мірная дамова, згодна з якой казакі больш не мелі права знаходзіцца ў Беларусі. Гэта спыніла ваенныя дзеянні ў Беларусі, паўстанне працягвалі маленькія атрады, якія хаваліся ў лясах і балотах.
Такім чынам, казацка-сялянская вайна 1648-1651 гг. аказала значны ўплыў на сацыяльнае жыццё Беларусі, яна садзейнічала фарміраванню беларускага казацтва.
Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае становішча Беларусі ў другой палове XVII – XVIII ст.
Напярэдадні Люблінскай уніі на Б. - 1 800 тыс. жыхароў, (шляхта, сяляне, мяшчане). Шляхта дзялілася на групоўкі. Найбольш буйнымі былі магнаты, складалі сенатарскае саслоўе і валодалі ў большасцю сялянскіх гаспадарак. Самай шматлікай - група дробнай шляхты, але ў яе руках былі толькі 28% с/г. XVI - шляхта, як ваенна-служылае саслоўе, пачынае разлагацца знутры. У 1633 г. сейм абвясціў, што не толькі шляхціч, але і яго нашчадкі назаўсёды будуць пазбаўлены шляхецкіх правоў за гандаль ці шынкарства. Самым шматлікім саслоўем - сяляне. Аграрная перабудова гаспадаркі была вызначана каралём у 1557: заснаванне фальварачнай гаспадаркі, канчатковае запрыгоньванне сялян, павелічэнне павіннасцей, рост даходаў дзяржаўнага скарбу і шляхты. Пасля рэформы сяляне: цяглыя, асадныя, сяляне-слугі. Сялянская гаспадарка пачала ўцягвацца ў рыначныя адносіны. З 2й п. XVII - эканамічны заняпад Беларусі, выкліканы ўзмацненнем феадальнага прыгнёту, разбурэннем гаспадаркі, як у выніку антыфеадальнай, нацыянальна-вызваленчай барацьбы, так і знешніх войнаў. Аднаўляць разбураную гаспадарку пачалі з раздачы зямлі сялянам і перавод іх на грашовы і натуральны аброк. Вяртаецца паншчына і павялічваюцца павіннасці. Мяшчане (жыхары гарадоў) павялічвалiся за кошт вольных сялян, уцекачоў і прыгонных. Да першай паловы XVIII магдэбургскае права мелі ўсе буйныя гарады.Саслоўе мяшчан складалася з заможных вярхоў, сярэдняга пласта і беднаты. Рамёствы і гандальУласныя карпарацыі рамеснікаў – цэхі.Пашыраўся гандаль як унутраны, так і знешні. Найбольш трывалыя сувязі былі з Расіяй, Польшчай, Левабярэжнай Украінай, Рыгай, з краінамі Заходняй Еўропы.У 1784 г. было завершана будаўніцтва канала Агінскага, які злучаў Нёман з Прыпяццю. У 1781 г. пачалося будаўніцтва Днепра-Бугскага канала.Такім чынам, сельская і гарадская гаспадарка Беларусі да сярэдзіны XVIII ст. была ў асноўным адноўлена.