Lekcja 3

Alfabet polski – alfabet używany do zapisu języka polskiego. Składa się obecnie z 32 liter, bez użycia liter X, V i Q. Litery z alfabetu łacińskiego: Q, V i X nie są zaliczane do liter polskiego alfabetu, gdyż w polskim słowotwórstwie nie ma potrzeby ich stosowania. Występują one tylko w wyrazach pochodzenia obcego, czyli zapożyczonych.

Буква Название Буква Название A a a а J j jot йот Ą ą ą он (ѫ) K k ka ка B b be бэ L l el эль C c ce цэ Ł ł eł эу Ć ć cie че M m em эм D d de дэ N n en эн E e e э Ń ń eń энь Ę ę ę эн (ѧ) O o o о F f ef эф Ó ó o kreskowane о крэскова́нэ G g gie ге P p pe пэ H h ha ха (Q q) ku ку I i i и

Буква Название R r er эр S s es эс Ś ś eś эшь T t te тэ U u u у (V v) fał фау W w wu ву (X x) iks икс Y y igrek игрэ́к Z z zet зэт Ź ź ziet зет Ż ż żet жэт

Alfabet polski ma taki samogłoski: a – e – i – y – ę – ą – o – u // ó

Alfabet polski ma taki spółgłoski: f - j – h //ch – m – l – g – d – r – b – w – n – r – ń // ni – ł

UWAGA! Inna ortografia, taka sama wymowa!

ó = u; ch = h; rz = ż; ci = ć; dzi = dź; ni = ń; si - ś; zi - ź

P. Ile liter ma alfabet polski?

O. Alfabet polski ma 32 litery.

P. Którzy litery są samogłoskami?

O. a – e – i – y – ę – ą – o – u // ó są samogłoskami

P. Którzy litery są spółgłoskami?

O. f - j – h //ch – m – l – g – d – r – b – w – n – r – ń // ni – ł są spółgłoskami.

ZAWODY

Kim jest pan / pani z zawodu?

mężczyzna	kobieta
nauczyciel	nauczycielka
aktor	aktorka
kelner	kelnerka
poeta	poetka
dentysta	dentystka
artysta	artystka
dziennikarz	dziennikarka
lekarz	lekarka
urzędnik	urzędniczka

muzyk

rolnik architekt inżynier kierowca profesor fotograf prezydent minister

P. Kim jest Pan Kowalski?

O. Pan Kowalski to sympatyczny profesor.

P. Kim jest Rihanna?

O. Rihanna to amerykańska artystka.

P. Kim jest David Garret?

O. David Garret to niemecki muzyk.

NARZĘDNIK: kim? czym? LICZBA POJEDYNCZA

rodzaj	mianownik: kto? co?	narzędnik: kim? czym?	końcówki
męski	sympatyczny nauczyciel sympatyczny Polak wysoki mężczyzna	sympatycznym nauczyciel-em sympatycznym Polak-iem wysokim mężczyzn-ą	-ym -k, -g + -im	-em -k, -g + -iem -ą
żeński	sympatyczna nauczycielka wysoka kobieta miła pani	sympatyczną nauczycielk-ą wysoką kobiet-ą miłą pani-ą	-ą	-ą
nijaki	polskie kino sympatyczne dziecko	polskim kin-em sympatycznym dzieck-iem	-k, -g + -im -ym	-em -k, -g + -iem

UWAGA

-e/-ie: ø

minister - ministrem Niemiec - Niemcem

P. Kim pan/pani jest z zawodu?

O. Jestem...

P. Kim jesteś z zawodu?

O. Jestem...

P.Kim on jest z zawodu?

O. On jest lekarzem.

P. Kim ona jest z zawodu?

O. Ona jest dziennikarką

P. Kim jestem z zawodu?

O. Jesteś/Pani jest nauczycielką.

P. Czy jest Marta szczupłą dziewczyną?

O. Tak Marta jest szczupłą dziewczyną.

P. Czy jest Andrzej sympatycznym dzieckiem?

O. Tak, Andrzej jest sympatycznym dzieckiem

P. Czy jest „Oboloń” polskim piwem?

O. Nie, „Oboloń” nie jest polskim piwem, ponieważ to ukraińskie piwo.

P. Czy jest Kraków polskim miastem?

O. Tak, Kraków jest polskim miastem.

P. Czy jest Adam wysportowanym mężczyzną?

O. Tak, Adam jest wysportowanym mężczyzną.

P. Czy jest Iza wysportowaną kobietą?

O. Nie, Iza nie jest wysportowaną kobietą, ponieważ jest bardzo gruba.

P. Czy jest Stanisław Barańczak dobrym poetą?

O. Tak, Stanisław Barańczak jest dobrym poetą.

P. Czy jest Ewa Lipska dobrą poetką?

O. Tak, Ewa Lipska jest dobrą poetką.

P. Czy jest Pan doktor Wojtasiński świetnym dentystą?

O. Tak, Pan doktor Wojtasiński jest świetnym dentystą.

P. Czy jest Ewa wysoką kobietą?

O. Nie, Ewa nie jest wysoką kobietą, ponieważ jest niska.

P. Czy jest Katarzyna sympatyczną nauczycielką?

O. Tak, Katarzyna jest sympatyczną nauczycielką.

Proszę uzupełnić zdania.

1. Andrzej jest przystojnym mężczyzną (przystojny mężczyzna).

2. Pani Kotarbińska jest ładną kobietą (ładna kobieta).

3. On jest aktywnym biznesmenem (aktywny biznesmen).

4. Kaśka jest dobrą studentką (dobra studentka).

5. Ten doktor jest dobrym dentystą (dobry dentysta).

Jakiej pan/pani jest narodowości? Jakiej państwo są narodowości?

Jaki pan/pani zna język? W jakim języku Państwo mówią?

mianownik: kto to jest?		narzędnik: kim on / ona jest?		Zna język…	Mówi...
To jest...		On jest...	Ona jest...
męsczyzna	kobieta
Amerykanin Hiszpan Polak Niemiec Francuz Anglik Rosjanin Włoch Japończyk Ukrainiec	Amerykanka Hiszpanka Polka Niemka Francuzka Angielka Rosjanka Włoszka Japonka Ukrainka	Amerykaninem Hiszpanem Polakiem Niemcem Francuzem Anglikiem Rosjaninem Włochem Japończykiem Ukraincem	Amerykanką Hiszpanką Polką Niemką Francuzką Angielką Rosjanką Włoszką Japonką Ukrainką	angielski hiszpański polski niemecki francuski angielski rosyjski włoski japoński ukraiński	po angielsku po hiszpańsku po polsku po niemiecku po francusku po angielsku po rosyjsku po włosku po japońsku po ukraińsku

P. Jakiej pan/pani jest narodowości?

O. Jestem Ukraincem/Ukrainką.

P. Jaki pan/pani zna język?

O. Znam ukraiński i rosyjski, znam też trochę angielski

P. W jakim języku pan/pani mówi?

O. Mówię po ukraińsku, po rosyjsku i trochę po angielsku.

P. Jakiej pani Angela Merkel jest narodowości?

O. Pani Merkel jest Niemką

P. Jaki ona zna język?

O. Ona zna niemecki, angielski i rosyjski

P. W jakim języku pani Merkel mówi?

O. Pani Merkel mówi po niemiecku, po angielsku i po rosyjsku.

NARZĘDNIK kim? czym? LICZBA MNOGA

rodzaj	mianownik: kto? co? liczba pojedyncza	narzędnik: kim? czym?		końcówki
męski	sympatyczny nauczyciel sympatyczny Polak	sympatycznymi	nauczycielami mężczyznami	-ymi -k, -g + -imi	-ami
żeński	wysoka kobieta sympatyczna nauczycielka	wysokimi	kobietami nauczycielkami
nijaki	dobre auto	dobrymi	autami

P. Czy Wojtek i Andzej są ambitnymi studentami?

O. Tak, oni są ambitnymi studentami.

P. Czy Paulina i Kasia są ambitnymi studenkami?

O. Tak, one są ambitnymi studenkami.

P. Czy one są sympatycznymi włoszkami?

O. Tak, one są sympatycznymi włoszkami.

P. Interesujsz się amerykańskimi filmami?

O. Tak, interesuję się amerykańskimi filmami.

P. Interesujecie się japońskimi samochódami?

O. Nie, nie interesujemy się japońskimi samochódami.

P. Czy oni interesują się rosyjskimi miastami?

O. Nie, oni nie interesują się rosyjskimi miastami.

P. Czy one interesują się językami obcymi?

O. Tak, one interesują się językami obcymi.

Proszę uzupełnić zdania.

1. Paulina i Kasia są ambitnymi studentkami (ambitna studentka).

2. One są sympatycznymi Włoszkami (sympatyczna Włoszka).

3. Robert i Paweł są wysokimi mężczyznami (wysoki mężczyzna).

4. Oni są wesołymi Francusami (wesoły Francuz).

5. Interesujesz się amerykańskimi filmami (amerykański film)?

ZAJĘCIA

student / studentka jeszcze nie pracuje

emeryt / emerytka już nie pracuje

bezrobotny / bezrobotna teraz nie pracuje

P. Kim jesteś?

O. Jestem...

P. Czym się Pan/ Pani zajmuje?

O. Teraz jestem...

albo

O. Teraz/już/jeszcze nie pracuję.

CZASOWNIK KONIUGACJA: -ę, -isz/-ysz

Liczba pojedyncza	Zaimek osobowy	mówić	lubić	robić	uczyć się	tańczyć
	(ja)	mówię	lubię	robię	uczę się	tańczę
	(ty)	mówisz	lubisz	robisz	uczysz się	tańczysz
	on/ona/ono pan/pani	mówi	lubi	robi	uczy się	tańczy
Liczba mnoga	(my)	mówimy	lubimy	robimy	uczymy się	tańczymy
	(wy)	mówicie	lubicie	robicie	uczycie się	tańczycie
	oni/one państwo	mówią	lubią	robią	uczą się	tańczą

lubić

P. Czy lubicie sport?

O. Tak, lubimy sport.

P. Czy Pan/pani lubi mówić po polsku?

O. Tak, lubię mówić po polsku.

P. Czy lubisz telewizję?

O. Tak, lubię telewizię.

P. Czy oni lubią kino?

O. Tak, oni lubią kino.

mówić

P. W jakim języku oni mówią?

O. Oni mówią po hiszpańsku i po niemecku.

P. Jak mówi Marek po angielsku?

O. Marek mówi świetnie po angielsku.

P. Znasz dobrze angielski?

O. Nie, mówię tylko trochę po angielsku.

P. Czy państwo mówią po francusku?

O. Nie, nie mówimy po francusku.

robić

P. Co teraz robicie?

O. Uczymi się polskiego.

P. Co teraz robisz?

O. Teraz mówię po polsku.

P. Wojtek jest fotografem, czy robi on zdjęcia?

O. Tak on robi zdjęcia.

P. Czy oni robią teraz zdjęcia?

O. Nie, oni teraz nie robią zdjęcia.

P. Jestem dziennikarką, co robię?

O. Robisz reportaże.

uczyć się

P. Czy uczycie się polskiego?

O. Tak, uczymy się polskiego.

P. Czy one uczą się angielskigo w Londynie?

O. Tak, one uczą się angielskigo w Londynie.

P. Czy Uwe uczy się polskiego?

O. Tak, on uczy się polskiego.

P. Co teraz robisz?

O. Teraz uczę się polskiego.

tańczyć

P. Czy teraz tańczysz?

O. Nie, teraz nie tańczę.

P. Co ona teraz robi?

O. Ona tańczy.

P. Czy dobrze tańczycie?

O. Nie, tańczymy nie bardzo dobrze.

P. Czy oni tańczą?

O. Tak, oni tańczą.

Proszę uzupełnić zdania.

1. Czy pan mówi dobrze po polsku? (mówić)

2. (ja) Mówię trochę po polsku, (mówić)

3. Czy oni lubią sport? (lubić)

4. Czy Barbara uczy się języka polskiego? (uczyć się)

5. Moja dentystka świetnie tańczy sambę, (tańczyć)

6. (my) Bardzo lubimy kino. (lubić)

7. One nie lubią muzyki techno, (lubić)

8. Co (ty) teraz robisz? (robić)

9. (ja) Uczę się języka polskiego, w Krakowie, (uczyć się)

10. Oni świetnie tańczą (tańczyć)

11. Ona bardzo lubi literaturę, (lubić)

12. (ja) Lubę literaturę francuską, (lubić)

13. One nie mówią po rosyjsku, (mówić)

14. (my) Mówimy po francusku, (mówić)

Proszę przeczytać tekst:

(Stereo)typowy Polak?

Cześć. Mam na imię Krzysztof. Jestem młodym i aktywnym Polakiem z Krakowa. Jestem ambitnym ekonomistą – pracuję w banku. Interesuję się amerykańskimi samochódami, japońskimi filmami i pięknymi kobietami. Uczę się języka angielskiego. Znam też trochę język niemiecki.

Moja dziewczyna ma na imię Kasia. Jest Polką. Ona jest bardzo inteligenta. Studiuje kulturoznawstwo na uniwersytecie. Jest piękną blondynką. Interesuje się muzyką klasyczną i polityką europejską. Mówi po angielsku. Zna też dobrze język hiszpański.